Thông tư 85 giúp chuẩn hóa hoạt động giáo dục, mở rộng cơ hội phát triển người học

Tiết học tiếng của học sinh Trường Tiểu học Trần Văn Ơn.

Phân định rõ hoạt động, bảo đảm đúng mục tiêu

Ông Đinh Văn Trịnh, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Hiền (phường Tân Thới Hiệp, TPHCM) cho rằng, Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT tạo cơ sở quan trọng để các trường phổ thông tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học theo hướng thống nhất, phù hợp với mục tiêu giáo dục toàn diện.

Theo ông Trịnh, việc phân định rõ từng loại hình hoạt động giúp nhà trường xác định đúng mục tiêu, nội dung và cách thức tổ chức. Trong đó, hoạt động giáo dục tăng cường hướng đến củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng, tạo cơ hội cho học sinh thực hành, trải nghiệm và vận dụng kiến thức đã học. Hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tập trung mở rộng, nâng cao hoặc đào sâu nội dung dựa trên sở thích, năng lực và nhu cầu phát triển của từng em.

Để thực hiện hiệu quả, nhà trường cần xây dựng kế hoạch cụ thể về mục tiêu, nội dung, thời lượng và hình thức tổ chức. Bảo đảm chương trình giáo dục phổ thông được thực hiện đầy đủ, đồng thời đáp ứng yêu cầu đối với hoạt động giáo dục tăng cường trước khi tổ chức các hoạt động theo nhu cầu người học. Việc phân định rõ cũng góp phần hạn chế tình trạng chồng chéo nội dung hoặc tổ chức hoạt động chưa đúng mục tiêu.

“Tại Trường THCS Nguyễn Hiền, chúng tôi sử dụng phiếu đăng ký riêng đối với các hoạt động theo nhu cầu người học, tạo điều kiện để phụ huynh cân nhắc trước khi lựa chọn. Việc đăng ký cần bảo đảm tính tự nguyện thực chất, không gây áp lực đối với những gia đình không có nhu cầu hoặc điều kiện tham gia”, ông Trịnh cho hay.

Ở cấp THPT, việc tổ chức các hoạt động giáo dục cũng cần gắn với đặc điểm phát triển của học sinh, nhất là nhu cầu định hướng nghề nghiệp và chuẩn bị cho các lựa chọn sau khi tốt nghiệp. Ông Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành, TPHCM) cho rằng, khi các loại hình hoạt động được xác định rõ, nhà trường có cơ sở xây dựng kế hoạch, phân công trách nhiệm và quản lý việc triển khai, tránh trùng lặp hoặc gây quá tải cho học sinh.

Theo ông Khương, hoạt động giáo dục cần hướng đến việc hỗ trợ học sinh phát triển theo năng lực, sở thích và nhu cầu học tập, thay vì áp dụng một cách tổ chức đồng loạt cho tất cả. Đồng thời, nhà trường cần phân biệt rõ hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động theo nhu cầu người học với việc dạy thêm, học thêm, tránh tạo áp lực học tập không cần thiết. “Nếu được tổ chức đúng mục tiêu, các hoạt động này sẽ góp phần mở rộng trải nghiệm, phát huy thế mạnh cá nhân và hỗ trợ học sinh hình thành năng lực lựa chọn, định hướng nghề nghiệp phù hợp”, ông Khương khẳng định.

Hoạt động học tập tại Trường Tiểu học Trần Văn Ơn

Từ góc độ triển khai ở cấp tiểu học, bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Văn Ơn (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM) cho biết, nhà trường chủ động rà soát các hoạt động giáo dục đang tổ chức để chuẩn bị triển khai Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT, trong đó xác định rõ mục tiêu, nội dung, thời lượng, đối tượng tham gia và điều kiện thực hiện của từng hoạt động.

Theo bà Châu, hoạt động giáo dục tăng cường cần tập trung bổ sung những nội dung giáo dục cần thiết, tăng cường thực hành, trải nghiệm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn, góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Hoạt động này phải bảo đảm cơ hội tiếp cận bình đẳng, không thu tiền người học; không sử dụng để dạy trước, dạy lại nội dung chương trình các môn học, ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức dưới hình thức dạy thêm, học thêm.

Trong khi đó, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học hướng đến việc mở rộng, làm phong phú hoặc đào sâu nội dung dựa trên sở thích, năng lực và nhu cầu phát triển của học sinh. Việc tham gia được thực hiện trên cơ sở đăng ký tự nguyện của học sinh, cha mẹ hoặc người giám hộ.

Để chuẩn bị tổ chức các hoạt động phù hợp, nhà trường sẽ tiến hành rà soát thời khóa biểu, đội ngũ, cơ sở vật chất và kinh phí. Với những hoạt động có sự phối hợp của đơn vị bên ngoài, việc kiểm tra hồ sơ pháp lý, chương trình, tài liệu và nhân sự tham gia cũng được chú trọng. Theo bà Châu, dù phối hợp với đơn vị ngoài trường, nhà trường vẫn phải chịu trách nhiệm về chất lượng và bảo đảm an toàn cho học sinh.

“Bên cạnh đó, nhà trường khảo sát nhu cầu của học sinh để lựa chọn nội dung phù hợp với lứa tuổi như đọc sách, khoa học, STEM, nghệ thuật, giáo dục thể chất và kỹ năng sống. Khi tổ chức, từng hoạt động cần được xác định rõ về mục tiêu, nội dung và cách thức thực hiện, không chỉ căn cứ vào tên gọi. Việc đánh giá chú trọng sự tiến bộ, khả năng vận dụng kiến thức, hợp tác, giao tiếp và sáng tạo của học sinh; kết quả tham gia các hoạt động này không thay thế việc đánh giá học sinh trong chương trình giáo dục phổ thông”, bà Châu cho hay.

Giờ học tiếng Anh góp phần tạo cơ hội để học sinh Trường Tiểu học Hà Huy Giáp rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ.

Bảo đảm tự nguyện, tháo gỡ khó khăn khi triển khai

Cùng với việc xác định đúng nội dung, cách thức tổ chức, vấn đề tự nguyện và điều kiện thực hiện cũng được các trường quan tâm khi triển khai Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT.

Bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu cho biết, nhà trường cần phân định rõ nguồn kinh phí và nguyên tắc thực hiện đối với từng loại hình hoạt động. Hoạt động giáo dục tăng cường được bảo đảm từ các nguồn kinh phí theo quy định, không đặt điều kiện đóng góp để học sinh được tham gia. Đối với hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, kinh phí cần gắn với nội dung đăng ký tự nguyện, được công khai và thực hiện đúng quy định, không gây áp lực đóng góp cho phụ huynh.

Tại Trường Tiểu học Hà Huy Giáp (phường An Phú Đông, TPHCM), Hiệu trưởng Nguyễn Hoàng Yến cho biết, đơn vị đang rà soát và sắp xếp các hoạt động theo hướng phân biệt rõ chương trình giáo dục phổ thông, hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học.

Theo bà Yến, hoạt động giáo dục tăng cường không thu tiền người học, tập trung củng cố kiến thức và kỹ năng. Trong khi đó, các hoạt động theo nhu cầu người học được tổ chức trên cơ sở tự nguyện, đáp ứng sở thích, năng lực và nhu cầu phát triển của học sinh. Việc tổ chức, thu và sử dụng kinh phí phải bảo đảm đúng quy định, công khai, minh bạch, không gây áp lực cho phụ huynh.

Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 15/11/2026. Với đặc thù hiện tổ chức dạy học một buổi mỗi ngày, Trường Tiểu học Hà Huy Giáp dự kiến sắp xếp lại thời khóa biểu để tránh chồng chéo với chương trình giáo dục phổ thông và hoạt động giáo dục tăng cường. Đối với những hoạt động theo nhu cầu người học như tin học theo chuẩn quốc tế hoặc tiếng Anh với giáo viên nước ngoài, nhà trường sẽ bố trí thời gian phù hợp để phụ huynh chủ động lựa chọn.

Giờ học tiếng Anh tại Trường Tiểu học Hà Huy Giáp.

Tuy nhiên, theo bà Yến, quá trình triển khai vẫn có những khó khăn, nhất là với các nội dung mới như trí tuệ nhân tạo (AI). Nếu được tổ chức dưới hình thức hoạt động giáo dục tăng cường, nhà trường không thu tiền người học nhưng vẫn cần đội ngũ được bồi dưỡng, tài liệu phù hợp và thiết bị tối thiểu. Trong khi đó, kinh phí của trường còn hạn chế, không phải gia đình nào cũng có điều kiện trang bị máy tính bảng cho con.

Cũng theo bà Yến, hiện nay giáo viên chưa được tập huấn đại trà về AI. Một số thầy cô chủ động bỏ kinh phí cá nhân để tham gia các khóa học. Tuy nhiên, nếu giáo viên tự bỏ tiền học, sau đó được phân công tổ chức hoạt động giáo dục miễn phí thì cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp, bảo đảm quyền lợi và tạo động lực cho đội ngũ.

“Muốn triển khai hiệu quả một nội dung giáo dục mới, nhà trường cần có đội ngũ được bồi dưỡng, tài liệu phù hợp và điều kiện thiết bị tối thiểu. Nếu thiếu những yếu tố này, việc tổ chức dạy học sẽ gặp nhiều trở ngại. Với những nội dung vượt quá khả năng tự tổ chức, nhà trường có thể phải tính đến phương án phối hợp với đơn vị bên ngoài, nhưng vẫn phải bảo đảm đúng quy định và quyền lợi của học sinh”, bà Yến nói.

Bên cạnh đó, việc phân công giáo viên tham gia các hoạt động ngoài nhiệm vụ chuyên môn cũng cần được cân nhắc trên cơ sở năng lực, khối lượng công việc, chế độ làm việc và quyền lợi của đội ngũ. Theo bà Yến, nhà trường sẽ phải tính toán kinh phí tổ chức, chế độ dành cho người dạy và điều kiện thực hiện để hạn chế những bất cập phát sinh.

Để Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT đi vào thực tiễn, bên cạnh việc chủ động rà soát và xây dựng kế hoạch, các trường cần có sự hướng dẫn cụ thể về nội dung, yêu cầu thực hiện và điều kiện tổ chức. Việc bảo đảm tính tự nguyện, công khai, minh bạch cùng với hỗ trợ đội ngũ giáo viên sẽ góp phần giúp các hoạt động giáo dục được triển khai đúng mục tiêu, phù hợp điều kiện từng trường và đáp ứng nhu cầu phát triển của học sinh.