Thứ trưởng Bộ Y tế giải trình việc thuốc, thiết bị y tế bị 'thổi giá'

Sáng 3/10, tại Hà Nội đã diễn ra Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Người phát ngôn của Chính phủ Đặng Xuân Phong.

Tại họp báo, phóng viên báo chí đã đặt câu hỏi đối với đại diện Bộ Y tế liên quan vụ án Công ty Cổ phần đầu tư y tế Việt Mỹ (Công ty Việt Mỹ). Theo đó, từ vụ án này cho thấy có vấn đề nâng giá thuốc và thiết bị y tế. Bộ Y tế có biện pháp gì để quản lý giá thuốc và trang thiết bị y tế thời gian tới, bảo đảm giá thuốc và thiết bị y tế được kê khai đúng, kê khai đủ, giảm khâu trung gian và chi phí cho người dân?

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong chủ trì họp báo.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, thông qua cơ quan chức năng và cơ quan báo chí, Bộ Y tế có nghe nói việc giá thuốc, thiết bị y tế trước khi về nước đã bị nâng giá ở nước ngoài. Bộ đã phối hợp các cơ quan chức năng cung cấp thông tin liên quan.

Về cơ chế kiểm soát giá và thuốc, thiết bị y tế, ông cho hay, trách nhiệm quản lý giá thuốc và thiết bị y tế nhập khẩu theo từng khâu: từ giá nhập khẩu, giá kê khai, đấu thầu, mua sắm và cuối cùng sử dụng, thanh toán trong cơ sở y tế.

Nghị định quản lý lĩnh vực này phân loại mức độ rủi ro thành 4 loại: A,B,C,D. Loại A,B doanh nghiệp tự công bố; loại C,D Bộ Y tế cấp số lưu hành. Thiết bị y tế chủng loại rất lớn, rất đa dạng, từ máy móc, trang thiết bị hiện đại đến những thiết bị nhỏ như bông, gạc...

Hiện nay, quản lý thiết bị y tế theo pháp luật hiện hành không thực hiện theo cơ chế Nhà nước định giá toàn bộ, mà quản lý theo pháp luật về giá, đấu thầu, hải quan, thuế và các luật chuyên ngành khác...

Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà trả lời tại họp báo.

"Qua câu hỏi của phóng viên về khâu nhập khẩu, áp dụng chung cho cả thuốc và thiết bị y tế là tổ chức, cá nhân nhập khẩu có trách nhiệm tự khai báo và chịu trách nhiệm về tính trung thực của giá trị khai báo. Và việc kiểm tra, xác định trị giá thể hiện theo pháp luật về hải quan. Trường hợp có hành vi tạo lập giao dịch, khâu trung gian ở nước ngoài, nâng giá trước khi hàng hoá nhập khẩu vào Việt Nam... thì việc phát hiện, xác minh, xử lý cần phải được xem xét theo pháp luật về thuế, hải quan, kế toán và các quy định có liên quan. Điều này đòi hỏi sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, Thuế, Hải quan... mới kiểm soát được về giá", Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà phân tích.

Đối với thuốc, ông cho biết, giá được quản lý và giám sát theo cả vòng đời của thuốc: từ sản xuất, nhập khẩu đến phân phối, mua sắm, sử dụng tại các cơ sở y tế. Ngay từ đầu vào, nơi sản xuất, nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc kê đơn; các cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố.

Bộ Y tế rà soát mức giá này so với giá thuốc tương tự trên thị trường, bằng giá trúng thầu của chính thuốc đó; kết quả trúng thầu giá thuốc được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia vừa qua đã tiết kiệm khoảng 6.000 tỷ cho ngân sách.

Về giải pháp, Thứ trưởng Bộ Y tế thông tin, Bộ sẽ thực hiện nghiêm chỉ đạo Thủ tướng, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan. Dự kiến tại Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khoá XVI tới, Bộ sẽ tham mưu Chính phủ sửa đổi luật, trong đó có các điều liên quan quản lý thiết bị y tế và dược, đặc biệt là Điều 113 Luật Khám, chữa bệnh.

Về các giải pháp căn cơ đối với thiết bị y tế, thứ nhất, theo ông, sẽ quản lý theo vòng đời sản phẩm từ phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo... Thứ hai, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quản lý thiết bị y tế, chuẩn hoá từ số lưu hành đến phân phối các dữ liệu khi vào Việt Nam. Thứ ba, kê khai, cập nhật giá, công khai cơ sở phân phối, kinh doanh. Thứ tư, nghiên cứu cơ chế mua sắm tập trung, đàm phán giá với những thiết bị y tế đắt, nhiều đơn vị quan tâm. Cùng với đó, sớm trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án quản lý thiết bị y tế.

Đối với thuốc, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định sẽ tăng cường mua sắm tập trung cấp quốc gia, đặc biệt những thuốc dùng nhiều như kháng sinh sẽ tăng cường đàm phán giá, tiết kiệm chi ngân sách nhà nước. Thúc đẩy sản xuất thuốc trong nước, nhất là thuốc sinh học thông qua chuyển giao công nghệ. Đẩy mạnh xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu người dùng, liên thông dữ liệu danh mục thuốc. Tiếp tục hoàn thiện đề án về dược, thuốc, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số để quản lý dữ liệu đầu vào, dữ liệu người dùng...

"Mục tiêu cuối cùng là đưa thuốc chất lượng nhưng giá cả hợp lý; không để đứt gãy chuỗi cung ứng, đảm bảo thuốc thiết yếu cho nhân dân", Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh.