Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức: Máu là 'hơi thở' của điều trị, giữ nhịp sống cho hàng triệu người bệnh

Chiều 12/6, tại TPHCM, Trung tâm Truyền máu khu vực Chợ Rẫy tổ chức Hội nghị tổng kết công tác tiếp nhận, cung ứng máu và chế phẩm máu năm 2025, triển khai phương hướng hoạt động năm 2026. Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cùng lãnh đạo ngành y tế, Hội Chữ thập đỏ các địa phương, đại diện nhiều bệnh viện, đơn vị vận động hiến máu và các câu lạc bộ hiến máu tình nguyện khu vực Đông Nam Bộ.

Máu có vai trò rất quan trọng trong cấp cứu, điều trị

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức dành nhiều tình cảm cho lĩnh vực truyền máu - công việc mà ông đã đồng hành từ nhiều năm trước khi còn công tác tại Bệnh viện Chợ Rẫy.

Theo Thứ trưởng, máu có vai trò đặc biệt đối với y học hiện đại bởi đến nay vẫn chưa có bất kỳ loại dược phẩm hay chế phẩm nhân tạo nào có thể thay thế hoàn toàn.

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh, máu chính là hơi thở, là vòng tuần hoàn của hệ thống điều trị y khoa.

"Máu chính là hơi thở, là vòng tuần hoàn của hệ thống điều trị y khoa. Nếu ngưng thở hoặc ngưng tuần hoàn thì hệ thống điều trị sẽ sụp đổ" - Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nói.

Từ góc nhìn đó, ông bày tỏ sự trân trọng đối với những người làm công tác truyền máu, Hội Chữ thập đỏ, các tổ chức vận động hiến máu và hàng chục nghìn người hiến máu tình nguyện đã góp phần duy trì nguồn máu phục vụ điều trị.

Năm 2025 được đánh giá là một năm đầy thách thức đối với công tác truyền máu khi việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và nhiều yếu tố khách quan khác ảnh hưởng đến hoạt động tiếp nhận máu. Tuy nhiên, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế và các địa phương, Trung tâm Truyền máu khu vực Chợ Rẫy vẫn đảm bảo cung cấp máu an toàn, kịp thời cho hệ thống điều trị.

Thứ trưởng Bộ Y tế cũng cho biết sẽ tiếp tục đề xuất những cơ chế, chính sách phù hợp nhằm tháo gỡ khó khăn, bất cập hiện nay, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác hiến máu tình nguyện và truyền máu trong thời gian tới.

Nếu thiếu máu, nhiều hoạt động cứu người khó triển khai

Chia sẻ tại hội nghị, BS.CKII Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, cho rằng nếu thiếu máu, nhiều hoạt động điều trị cứu người gần như không thể triển khai, đặc biệt là trong các chuyên khoa ngoại, cấp cứu, chấn thương hay ghép tạng.

Theo BS. Việt, Trung tâm Truyền máu khu vực Chợ Rẫy hiện đảm nhiệm cung ứng máu cho Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Thống Nhất cùng mạng lưới bệnh viện tại TPHCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Trước khi sắp xếp địa giới hành chính, Trung tâm còn phụ trách nguồn máu cho toàn bộ khu vực Đông Nam Bộ.

BS.CKII Phạm Thanh Việt - Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy cho rằng công tác bảo đảm nguồn máu là một phần của "an ninh máu" trong ngành y tế.

"Có những thời điểm năm 2025 lượng máu dự trữ chỉ còn khoảng 2.000 đơn vị, trong khi mức an toàn thường phải duy trì khoảng 5.000 đơn vị. Với một bệnh viện tuyến cuối như Chợ Rẫy, đó thực sự là cảm giác ngồi trên đống lửa" – BS. Việt chia sẻ.

Theo ông, áp lực không chỉ nằm ở nhu cầu điều trị thường xuyên mà còn ở khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp như thảm họa, tai nạn hàng loạt hay những ca bệnh cần truyền máu số lượng lớn. Từ thực tiễn đó, lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy nhiều năm qua luôn xem công tác bảo đảm nguồn máu là một phần của "an ninh máu" trong ngành y tế.

"Điều quan trọng không chỉ là duy trì lượng máu dự trữ ổn định mà còn phải xây dựng được một ngân hàng máu sống thực sự linh hoạt. Khi cần thiết có thể huy động ngay lực lượng người hiến máu tình nguyện để đáp ứng nhu cầu điều trị" - ông Việt nhấn mạnh.

BS. Việt cũng đánh giá cao vai trò của các câu lạc bộ hiến máu, các tổ chức tôn giáo, đoàn thể và lực lượng tình nguyện viên đã đồng hành cùng ngành y tế vượt qua giai đoạn khó khăn về nguồn cung máu.

Nỗ lực giữ nguồn máu an toàn cho hơn 60 bệnh viện

Theo báo cáo của Trung tâm Truyền máu khu vực Chợ Rẫy, năm 2025 ghi nhận nhiều biến động trong hoạt động tiếp nhận máu. Sau khi thực hiện sắp xếp địa giới hành chính, lượng máu tiếp nhận tại Trung tâm giảm khoảng 50% so với cùng kỳ năm trước, trong khi nhu cầu sử dụng máu tại các cơ sở y tế tăng từ 15-20%. Dù vậy, Trung tâm vẫn duy trì hiệu quả hoạt động, bảo đảm nguồn máu cho công tác cấp cứu và điều trị.

Trong năm, Trung tâm tiếp nhận 129.079 đơn vị máu toàn phần, tỷ lệ người hiến máu nhắc lại đạt khoảng 60%; tiếp nhận hơn 17.000 đơn vị tiểu cầu gạn tách. Toàn bộ các đơn vị máu đều được xét nghiệm sàng lọc bằng các kỹ thuật hiện đại nhằm bảo đảm an toàn truyền máu.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức dành nhiều tình cảm cho lĩnh vực truyền máu.

Trung tâm đã cung cấp gần 129.000 đơn vị hồng cầu lắng, hơn 70.700 đơn vị huyết tương tươi đông lạnh, hơn 11.000 đơn vị kết tủa lạnh cùng hàng nghìn đơn vị tiểu cầu phục vụ điều trị cho các bệnh viện trong khu vực. Ngoài nhiệm vụ chính tại Đông Nam Bộ, Trung tâm còn hỗ trợ nguồn máu cho nhiều cơ sở y tế ngoài địa bàn phụ trách...

Bước sang năm 2026, Trung tâm Truyền máu khu vực Chợ Rẫy đặt mục tiêu hiện đại hóa hệ thống theo tiêu chuẩn GMP, tiếp tục mở rộng mạng lưới người hiến máu thường xuyên, nâng cao chất lượng sàng lọc nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng từ 144.000-156.000 đơn vị máu mỗi năm.

Giữa những con số khô khan của hoạt động chuyên môn, hội nghị khép lại bằng những lời tri ân dành cho cộng đồng người hiến máu tình nguyện. Bởi phía sau mỗi đơn vị máu được trao đi không chỉ là một quy trình kỹ thuật y khoa, mà còn là cơ hội sống, là hy vọng của người bệnh và là sự tiếp nối của những nhịp thở trong cuộc đời.