Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà: Đưa y học cổ truyền từ bảo tồn theo kinh nghiệm sang phát triển có chiến lược

Đồng thời bảo tồn bản sắc y học dân tộc, khai thác hiệu quả nguồn lực dược liệu và tri thức truyền thống, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân...

Xây dựng chiến lược phát triển y học cổ truyền trong giai đoạn mới

TS.BS Vũ Mạnh Hà, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế phát biểu chủ trì cuộc họp. Ảnh: Trần Minh

Chiều 12/8, tại trụ sở Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế chủ trì cuộc họp với Tổ soạn thảo và Nhóm biên tập xây dựng Chiến lược quốc gia phát triển Y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Tổ soạn thảo và Nhóm biên tập do Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà làm Tổ trưởng, được thành lập theo Quyết định số 2260/QĐ-BYT ngày 23/7/2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Việc xây dựng Chiến lược được đặt trên nền tảng các chủ trương nhất quán của Đảng về bảo tồn, kế thừa, phát huy và hiện đại hóa y học cổ truyền; kết hợp chặt chẽ y học cổ truyền với y học hiện đại, qua đó nâng cao vai trò của y học cổ truyền trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Chiến lược đồng thời hướng tới cụ thể hóa tinh thần Thông báo số 68-TB/VPTW ngày 26/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về phát triển ngành Y học cổ truyền Việt Nam.

Dự thảo Chiến lược bám sát 7 nhiệm vụ trọng tâm được nêu tại Thông báo số 68-TB/VPTW. Trong đó, thể chế và quản lý nhà nước là điều kiện bảo đảm; chăm sóc sức khỏe toàn diện là mục tiêu; nhân lực, khoa học công nghệ và dữ liệu là động lực; dược liệu là nền tảng vật chất; bảo tồn tri thức là căn cốt; sở hữu trí tuệ, thị trường, thương hiệu và hợp tác quốc tế là phương thức chuyển hóa giá trị.

Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền Trịnh Thị Diệu Thường phát biểu.  Ảnh: Trần Minh

Y học cổ truyền là nguồn lực văn hóa, khoa học và kinh tế

Dự thảo Chiến lược xác định 5 quan điểm chính.

Theo đó, phát triển y dược cổ truyền là chủ trương chiến lược của Đảng và Nhà nước, là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài; y dược cổ truyền là một bộ phận quan trọng của hệ thống y tế, có vai trò trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Y học cổ truyền đồng thời được xác định là nguồn lực về văn hóa, khoa học, kinh tế và sức mạnh mềm. Việc phát triển y học cổ truyền cần gắn với kinh tế sức khỏe, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, du lịch y tế và phát triển bền vững, thể hiện tinh thần độc lập, tự cường của dân tộc.

Một quan điểm quan trọng khác là phát triển y dược cổ truyền trên nền tảng y học cổ truyền theo hướng hiện đại, khoa học, dựa trên bằng chứng, lấy người bệnh làm trung tâm, bảo đảm chất lượng, an toàn, hiệu quả và bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ.

Cùng với đó, cần phát triển đồng bộ hệ sinh thái y dược cổ truyền ở tất cả các khâu; Nhà nước có cơ chế, chính sách khuyến khích, thu hút nguồn lực xã hội đầu tư phát triển y dược cổ truyền, kết hợp y dược cổ truyền với y học hiện đại.

Đại diện Ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu. Ảnh: Trần Minh

Tại cuộc họp, các thành viên Tổ soạn thảo, Nhóm biên tập tập trung nghiên cứu, phân tích và đóng góp ý kiến vào dự thảo Chiến lược, trước hết là đánh giá thực trạng y học cổ truyền Việt Nam trên nhiều lĩnh vực.

Các nội dung được tập trung thảo luận gồm công tác quản lý nhà nước; cung ứng dịch vụ; công nghiệp dược liệu; tài chính và bảo hiểm y tế; nguồn nhân lực; nghiên cứu khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; bảo tồn, kế thừa và phát huy giá trị y học, giá trị văn hóa của y học cổ truyền Việt Nam; bảo hộ sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu quốc gia và hợp tác quốc tế.

Các đại biểu cũng bàn thảo, làm rõ hơn nội hàm của 9 nhóm giải pháp, gồm: nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời; phát triển công nghiệp dược liệu thành ngành kinh tế chiến lược quốc gia, bảo đảm an ninh, an toàn dược liệu; đẩy mạnh khoa học công nghệ, chuyển đổi số để chuẩn hóa, hiện đại hóa y học cổ truyền Việt Nam.

Đại diện lãnh đạo các Vụ, Cục, Trung tâm của Bộ Y tế phát biểu.  Ảnh: Trần Minh

Bên cạnh đó là các giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; bảo tồn, kế thừa và phát huy giá trị y học, văn hóa của y học cổ truyền; bảo hộ sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu quốc gia và hợp tác quốc tế; tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cộng đồng về y học cổ truyền; thanh tra, kiểm tra và giám sát.

Nhiều ý kiến tập trung vào mục tiêu chung và các mục tiêu cụ thể đến năm 2030, định hướng đến năm 2045; trong đó đề xuất cân nhắc các chỉ tiêu về nhân sự, số lượng bệnh viện y học cổ truyền, vị trí việc làm, phân công nhiệm vụ giữa các Bộ, ngành Trung ương và UBND cấp tỉnh, cũng như chuẩn hóa tiêu chuẩn đối với các sản phẩm y học cổ truyền.

Đưa y học cổ truyền phát triển dựa trên bằng chứng, có hệ thống

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà ghi nhận các ý kiến đóng góp của thành viên Tổ soạn thảo và Nhóm biên tập.

Thứ trưởng Thường trực khẳng định, việc xây dựng Chiến lược quốc gia phát triển Y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 có ý nghĩa quan trọng cả về y tế, kinh tế - xã hội và bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Thứ trưởng Thường trực yêu cầu Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền phối hợp tiếp thu ý kiến của các đại biểu, rà soát tổng thể, biên tập, chỉnh lý dự thảo theo hướng rõ ràng, khoa học, súc tích nhưng bảo đảm đầy đủ hàm lượng thông tin.

Các đại biểu phát biểu.  Ảnh: Trần Minh

Đáng chú ý, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà gợi mở một số nội dung cần nghiên cứu, bổ sung vào dự thảo Chiến lược, trong đó có mục tiêu phát huy các bài thuốc, phương thuốc của y học cổ truyền; nghiên cứu phương án nâng cao mức thanh toán khám, điều trị bằng y học cổ truyền; xây dựng giải pháp hữu hiệu cho công tác đào tạo lương y.

Cùng với đó là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh gắn với phát triển và bảo tồn hiệu quả nguồn gen dược liệu quý của người Việt; đưa những nhiệm vụ có tính khả thi cao vào lộ trình ngắn hạn, đồng thời xây dựng các định hướng mang tính chiến lược, vĩ mô cho tầm nhìn đến năm 2045.

Thứ trưởng Thường trực cũng nhấn mạnh việc tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư vào phát triển y học cổ truyền, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền để địa phương cùng tham gia quản lý và phát triển lĩnh vực này.

Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, ý nghĩa cốt lõi của việc xây dựng Chiến lược là đưa y học cổ truyền từ việc bảo tồn và phát triển theo kinh nghiệm sang phát triển có chiến lược, có bằng chứng khoa học, có hệ thống và có khả năng hội nhập quốc tế. Qua đó, vừa bảo tồn bản sắc y học dân tộc, vừa khai thác tốt nguồn lực dược liệu và tri thức truyền thống, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Thứ trưởng Thường trực yêu cầu Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền phát huy tinh thần đơn vị đầu mối, khẩn trương sắp xếp, soạn thảo bộ hồ sơ trình và hoàn thiện dự thảo văn bản để gửi xin ý kiến rộng rãi, làm cơ sở hoàn thiện Chiến lược đúng tiến độ đề ra.

Quang cảnh cuộc họp.  Ảnh: Trần Minh