Thủ tướng Anh: Đàm phán là lối thoát tốt nhất cho vấn đề Iran
Thủ tướng Anh Keir Starmer cho rằng cuộc xung đột liên quan Iran đang bao trùm Trung Đông có thể còn kéo dài, đồng thời kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump hướng tới một giải pháp ngoại giao với Tehran thay vì tiếp tục leo thang quân sự.
(Tư liệu) Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu tại cuộc họp báo ở London. Ảnh: THX/TTXVN
Theo tờ The Guardian, phát biểu tại cuộc họp báo ở Downing Street, ông Starmer khẳng định Anh đang làm mọi thứ có thể nhằm hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực. Quan điểm này được xem là khác biệt rõ rệt với lập trường của Washington, nơi ông Trump tập trung vào mục tiêu thay đổi chế độ ở Iran và cho rằng đã “quá muộn” để Tehran bước vào đàm phán.
London kiên định với lựa chọn không tham gia không kích
Ông Starmer cũng bảo vệ quyết định không tham gia các cuộc tấn công ban đầu do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran vào cuối tuần trước. Theo ông, đây là quyết định có chủ ý, được đưa ra dựa trên lợi ích quốc gia của Anh và ông hoàn toàn đứng sau quyết định đó.
Thủ tướng Anh nhấn mạnh lập trường lâu nay của London là giải pháp lâu dài cho vấn đề Iran phải đến từ một thỏa thuận ngoại giao, trong đó Tehran từ bỏ tham vọng hạt nhân.
“Lập trường lâu dài của Anh là con đường tốt nhất cho Iran và cho thế giới là một thỏa thuận đàm phán, trong đó Iran từ bỏ tham vọng hạt nhân của mình. Đó là lý do tôi quyết định Anh sẽ không tham gia các cuộc tấn công ban đầu của Mỹ và Israel”, ông nói.
Theo ông, toàn bộ các bộ trưởng trong Hội đồng An ninh Quốc gia Anh đều ủng hộ lập trường này, bất chấp những thông tin cho rằng nội các có bất đồng, đặc biệt từ Bộ trưởng Năng lượng Ed Miliband.
Tuy nhiên, quyết định của London cũng vấp phải chỉ trích từ một số quốc gia vùng Vịnh và Cyprus, cho rằng Anh chưa làm đủ để bảo vệ các đồng minh trong khu vực cũng như công dân Anh trước nguy cơ bị Iran tấn công. Ông Starmer đồng thời phải đối mặt với những lời công kích cá nhân từ Tổng thống Trump.
Dù vậy, Thủ tướng Anh khẳng định nước này vẫn sẽ sử dụng sức mạnh quân sự và ngoại giao để bảo vệ công dân và lợi ích của mình tại Trung Đông.
Tăng cường hiện diện quân sự, bảo vệ công dân Anh
Anh đã quyết định triển khai thêm 4 chiến đấu cơ Typhoon tới Cyprus trong ngày 5/3, cùng với 2 trực thăng phòng thủ chống tên lửa nhằm tăng cường khả năng bảo vệ khu vực. Bộ trưởng Quốc phòng John Healey cũng đã có mặt tại Cyprus để giám sát các hoạt động quân sự.
Ông Starmer cho biết London sẽ duy trì lá chắn bảo vệ đối với công dân Anh và các đồng minh trong khu vực.
Đề cập tới những ý kiến cho rằng quyết định của mình có thể ảnh hưởng tới quan hệ đặc biệt Anh - Mỹ, Thủ tướng Anh khẳng định mối quan hệ này vẫn đang hoạt động bình thường, đặc biệt tại các căn cứ quân sự nơi lực lượng hai nước đang phối hợp.
“Đó chính là mối quan hệ đặc biệt. Tổng thống Mỹ có quyền đưa ra các quyết định mà ông ấy cho là phù hợp với lợi ích quốc gia của Mỹ, và tôi tôn trọng điều đó. Nhưng với tư cách Thủ tướng Anh, tôi cũng phải đưa ra những quyết định tốt nhất cho lợi ích của Anh”, ông nói.
Ông cho rằng cuộc xung đột hiện nay có thể kéo dài trong một thời gian và nhấn mạnh giải pháp ngoại giao vẫn là con đường khả thi nhất để chấm dứt khủng hoảng.
Hàng nghìn công dân Anh được sơ tán khỏi khu vực
Trong khi đó, chính phủ Anh đang triển khai một chiến dịch quy mô lớn để đưa công dân rời khỏi khu vực xung đột. Hơn 4.000 người đã trở về Anh trên các chuyến bay thương mại từ UAE.
Chuyến bay đầu tiên do chính phủ tổ chức từ Oman cũng đã khởi hành, và nhiều chuyến bay bổ sung đang được lên kế hoạch.
Tuy vậy, Thủ tướng Anh cảnh báo vẫn còn hàng trăm nghìn công dân Anh mắc kẹt trong khu vực và quá trình sơ tán sẽ không thể hoàn thành trong thời gian ngắn.
“Đây là một chiến dịch khổng lồ, một trong những hoạt động lớn nhất từng được triển khai. Quy mô của nó còn lớn hơn nhiều so với chiến dịch sơ tán khỏi Afghanistan. Điều này sẽ không thể diễn ra trong một sớm một chiều, nhưng chúng tôi sẽ không dừng lại cho đến khi người dân của mình được an toàn”, ông nói.
Ông Starmer cũng bác bỏ thông tin cho rằng Mỹ đã đề nghị sử dụng các căn cứ của Anh để tiến hành tấn công Iran từ sớm hơn. Theo ông, Washington chỉ đưa ra yêu cầu chính thức vào chiều thứ Bảy (28/2).
“Không có yêu cầu cụ thể nào từ Mỹ cho đến chiều thứ Bảy. Vì vậy vào thứ Sáu, không có quyết định cụ thể nào cần phải đưa ra”, ông giải thích.
Sau đó, Anh và Mỹ đã thảo luận chi tiết trong ngày tiếp theo, trước khi nội các Anh thống nhất quyết định về các bước đi tiếp theo.
