Thủ tướng Anh Keir Starmer thua đau

Thủ tướng Anh Keir Starmer. (Ảnh: AP)

Để mất một trong những ghế an toàn nhất của Công đảng trong phép thử bầu cử lớn nhất suốt gần 1 năm qua càng gia tăng áp lực buộc Thủ tướng Starmer phải chứng minh mình xứng đáng tiếp tục giữ vị trí, sau nhiều tuần biến động chính trị và áp lực đòi ông từ chức.

Ứng viên Hannah Spencer của đảng Xanh đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào chiếc ghế nghị sĩ còn trống tại khu vực bầu cử Gorton và Denton. Đảng dân túy Reform UK do chính trị gia cực hữu Nigel Farage lãnh đạo về thứ 2, còn Công đảng rơi xuống vị trí thứ 3.

Chủ tịch Công đảng Anna Turley thừa nhận kết quả này “rõ ràng đáng thất vọng”. Chuyên gia thăm dò dư luận uy tín của Anh John Curtice gọi đây là “thời khắc địa chấn”, cho thấy “tương lai chính trị Anh trở nên bất định hơn bất kỳ thời điểm nào” kể từ sau Thế chiến II.

Thủ tướng Starmer đã đặt cược uy tín cá nhân vào chiến thắng của Công đảng khi ngăn đối thủ nội bộ – Thị trưởng Manchester Andy Burnham – ra tranh cử, đồng thời đích thân đến vận động tại khu vực này trong tuần qua, dù các lãnh đạo Anh thường tránh làm như vậy nếu nhận thấy nguy cơ thất bại.

Điều này diễn ra khi ông Starmer đối mặt thời điểm nguy hiểm nhất trong nhiệm kỳ thủ tướng. Một số nghị sĩ kêu gọi ông từ chức vì quyết định bổ nhiệm ông Peter Mandelson làm đại sứ tại Washington, bất chấp quan hệ giữa cựu chính khách Công đảng này với tội phạm tình dục tai tiếng Jeffrey Epstein.

Công đảng giành hơn một nửa số phiếu tại Gorton và Denton trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024. Tuy nhiên, uy tín suy giảm của Thủ tướng Starmer, tăng trưởng kinh tế trì trệ cùng hàng loạt bê bối và quyết định đảo ngược chính sách khiến mức ủng hộ dành cho đảng này sụt giảm mạnh.

Đảng Xanh giành 40,7% số phiếu trong cuộc bầu cử bổ sung được tổ chức sau khi 1 nghị sĩ từ chức vì lý do sức khỏe. Reform UK được 28,7%, trong khi Công đảng chỉ được 25,4%.

Dù đảng cầm quyền thường thất bại trong các cuộc bầu cử bổ sung, nhưng mức chênh lớn về số phiếu so với đảng Xanh thiên tả càng gia tăng áp lực lên Thủ tướng Starmer, sau khi ông gạt bỏ lời kêu gọi từ chức và cam kết tiếp tục chiến đấu.

Theo các nghị sĩ Công đảng, ông Starmer sẽ không vấp phải thách thức lớn nào trước mắt vì kết quả này, nhưng có thể rơi vào tình thế khó khăn sau các cuộc bầu cử vào tháng 5.

Gorton và Denton từng là một phần của “Bức tường Đỏ”, nơi liên minh các khu công nghiệp truyền thống của Công đảng tại Anh vốn được coi là bất khả xâm phạm.

Tuy nhiên, cuộc bầu cử này cho thấy cử tri Anh ngày càng dao động, giảm trung thành và gia tăng ủng hộ các đảng mới nổi ở cả cánh hữu lẫn cánh tả.

Đây là lần đầu tiên đảng Xanh giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử riêng để có thêm ghế tại Hạ viện, đồng thời là chiến thắng đầu tiên của họ ở miền bắc nước Anh. Tổng số ghế của đảng này tại Hạ viện hiện là 5 trên tổng số 650 ghế.

Trên phạm vi toàn quốc, 5 đảng, trong đó có đảng Xanh, Reform UK và đảng Dân chủ Tự do, đều đạt tỷ lệ ủng hộ 2 chữ số trong các cuộc thăm dò, đe dọa thế song quyền của Công đảng và đảng Bảo thủ vốn chi phối chính trường Anh suốt thế kỷ qua.

Thách thức lớn nhất của chính phủ Công đảng trong kỳ bầu cử tới nhiều khả năng sẽ đến từ Reform UK, đảng hiện chỉ nắm vài ghế tại quốc hội nhưng dẫn đầu các cuộc thăm dò hơn 1 năm qua.

Tuy nhiên, kết quả ngày 27/2 cho thấy Reform có thể gặp khó tại một số khu vực, đặc biệt là các đô thị đa sắc tộc. Ông Matt Goodwin - ứng viên của đảng này, làm mất lòng một bộ phận cử tri tại Gorton và Denton, nơi có đông người Hồi giáo sinh sống, với những phát ngôn trước đây cho rằng hàng triệu người Hồi giáo Anh “về cơ bản phản đối các giá trị và lối sống của Anh”.

Còn ông Farage cho rằng kết quả tại khu vực này, nơi một số cử tri Hồi giáo kêu gọi tăng cường ủng hộ người Palestine ở Gaza, là “chiến thắng của lối bỏ phiếu bè phái và gian lận”.

Bình Giang