Thủ tướng Bỉ Bart De Wever đệ đơn từ chức, Quốc vương Philippe chưa xem xét

Thủ tướng Bỉ Bart De Wever đã đệ đơn từ chức của chính phủ lên Quốc vương Philippe sau khi các cuộc đàm phán về ngân sách diễn ra xuyên đêm rơi vào bế tắc.

Phía Hoàng gia cho biết, Quốc vương đang cân nhắc các bước tiếp theo và sẽ tham vấn lãnh đạo các đảng trong liên minh cầm quyền.

Ông De Wever đã đến Hoàng cung vào sáng 2/11 sau khi liên minh 5 đảng của ông không đạt được thỏa thuận về ngân sách mới.

Sau cuộc gặp kéo dài khoảng một tiếng rưỡi với Quốc vương, ông De Wever rời đi mà không đưa ra bất kỳ bình luận nào với báo giới.

Thủ tướng Bỉ Bart De Wever. Ảnh: Anadolu

Theo một tuyên bố từ Hoàng gia cùng ngày, Vua Philippe đã quyết định hoãn việc xem xét đơn từ chức. Nhà vua bày tỏ sự tiếc nuối trước việc các bên không đạt được thỏa thuận, đồng thời cảnh báo rằng Bỉ không thể để xảy ra một cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài.

Quốc vương kêu gọi tất cả các bên liên quan "đặt lợi ích chung lên hàng đầu và thể hiện tinh thần sẵn sàng thỏa hiệp".

Dự kiến, Nhà vua sẽ gặp gỡ các nhà lãnh đạo đảng từ ngày 3/11, sau đó sẽ có cuộc làm việc tiếp theo với ông De Wever vào ngày 6/11 để đánh giá tình hình.

Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ Maxime Prévot cho biết các cuộc đàm phán đã vấp phải "quá nhiều điểm bất đồng".

Chính phủ Bỉ cần cắt giảm chi tiêu với tổng trị giá 10 tỷ Euro để tuân thủ các giới hạn chi tiêu của Liên minh châu Âu (EU). Năm ngoái, thâm hụt ngân sách của Bỉ ở mức 5%, vượt xa mức trần 3% theo quy định của khối này.

Theo dự báo từ ngân hàng trung ương, thâm hụt ngân sách của nước này dự kiến sẽ tăng lên 5,7% vào năm 2028.

Nợ công của Bỉ đã vượt quá 735 tỷ Euro, tương đương hơn 110% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của đất nước, trong khi mức giới hạn cho phép chỉ là 60%.

Sự đổ vỡ trong các cuộc đàm phán cũng khiến lãi suất trái phiếu chính phủ tăng lên, làm gia tăng chi phí trả nợ cho Bỉ.

Ông De Wever đến dự một cuộc họp tại Hoàng cung vào sáng 2/11/2026. Ảnh: Brussels Times

Mặc dù một phần diễn biến này xuất phát từ tác động lan tỏa từ Pháp – nơi những lo ngại về các thách thức tài khóa và chính trị đã dẫn đến làn sóng bán tháo mạnh mẽ, các nhà đầu tư cũng đang tỏ ra thận trọng trước tình trạng tài chính công yếu kém của chính nước Bỉ.

Đảng Phong trào Cải cách – một đảng theo đường lối tự do của cộng đồng nói tiếng Pháp – đã phản đối việc tăng thuế, đặc biệt là cải cách hệ thống thuế giá trị gia tăng (VAT).

Trong khi đó, các nhóm chính trị trung dung và cánh tả lại phản đối việc cắt giảm ngân sách trong các lĩnh vực như y tế và lương hưu.

Bỉ, quốc gia đặt trụ sở của NATO và EU, vốn nổi tiếng với hệ thống chính trị đầy chia rẽ. Sau cuộc bầu cử năm 2010, nước này đã mất tới 541 ngày – một kỷ lục – mới có thể thành lập được chính phủ.

Chính phủ liên minh hiện tại bao gồm Đảng N-VA bảo thủ của ông De Wever, Đảng MR tự do, Đảng Les Engagés trung dung, Đảng xã hội Vooruit và Đảng Dân chủ Cơ đốc giáo CD&V. Năm đảng này, được gọi là liên minh "Arizona", đã phải mất tới 234 ngày đàm phán mới đạt được thỏa thuận thành lập chính phủ.

Nếu Quốc vương Philippe chấp nhận đơn từ chức của ông De Wever, một cuộc bầu cử mới sẽ được tổ chức.

Minh Đức (Theo Luxembourg Times, Novinite)