Thủ tướng chủ trì phiên họp về công trình, dự án đường sắt trọng điểm

Cùng dự có các Phó Thủ tướng: Phạm Thị Thanh Trà, Trần Hồng Hà, Hồ Đức Phớc, Lê Thành Long, Bùi Thanh Sơn, Mai Văn Chính và lãnh đạo của 18 tỉnh, thành phố có các dự án đường sắt đi qua.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại cuộc họp.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, từ sau Phiên họp thứ năm ngày 06/01/2026 đến nay, Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Chính phủ đã họp chỉ đạo và giao 36 nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh thủ tục chuẩn bị đầu tư các dự án.

Đến nay, đã hoàn thành 10 nhiệm vụ, đang triển khai 17 nhiệm vụ thường xuyên, 1 nhiệm vụ chưa đáp ứng tiến độ và 8 nhiệm vụ chưa đến hạn.

Trong đó, Bộ Xây dựng đã hoàn thành, trình Chính phủ ban hành các văn bản nghị định quan trọng triển khai các Dự án như: Nghị định về giao nhiệm vụ, đặt hàng; Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đường sắt; Nghị định về thiết kế kỹ thuật tổng thể...

Bộ Xây dựng và các cơ quan đang triển khai Đề án phát triển nguồn nhân lực đường sắt đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, kế hoạch đào tạo giai đoạn 2026-2035. Đồng thời đang đẩy nhanh tiến độ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; ký hợp đồng Tư vấn hỗ trợ quản lý, chuẩn bị hồ sơ và lựa chọn công nghệ cho bước nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam.

Các địa phương cũng đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng. Thành phố Hồ Chí Minh đã hoàn thành thủ tục và khởi công Dự án tuyến số 2 (Bến Thành - Tham Lương) ngày 15/01/2026.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu ý kiến tại phiên họp.

Về kinh nghiệm giải phóng mặt bằng, ông Nguyễn Xuân Lưu, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội chia sẻ, trong quá trình giải phóng mặt bằng, Hà Nội chủ động làm 3 việc. Thứ nhất là xây dựng các khu tái định cư. Nếu như trước đây huyện tái định cư đất, còn đô thị tái định cư căn hộ. Vừa rồi Hà Nội đã quyết định linh hoạt cả hai hình thức cả tái định cư bằng đất và căn hộ nên bà con rất phấn khởi.

Thứ hai là ngày 18/1/2026, Hà Nội đã phê duyệt quyết định điều chỉnh các mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với 6 chính sách rất rõ ràng, đặc biệt là chính sách di chuyển mộ.

Thứ ba là Hà Nội có cơ chế sử dụng vốn giải phóng mặt bằng linh hoạt. Địa phương bố trí một gói ngân sách thành phố khoảng từ 20 nghìn tỷ, bất kỳ phương án giải phóng mặt bằng nào được ký thì hôm sau có tiền luôn, không phụ thuộc vào dự án nào.

Các đại biểu dự phiên họp.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, từng thành viên Ban chỉ đạo căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền triển khai các công việc, nhiệm vụ một cách chủ động và theo thẩm quyền; phát huy tinh thần tự lực, tự cường, không trông chờ, không ỷ lại; tiếp tục quán triệt sâu sắc tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; “làm việc nào, dứt việc đó, làm đến nơi đến chốn”; đã nói là làm, chỉ bàn làm, không bàn lùi"; Tinh thần “4 không”: không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng, không để bị động trong một năm để triển khai công việc với tinh thần nhanh chóng, hiệu quả, lấy hiệu quả làm thước đo, bảo đảm hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.

Đồng thời thực hiện trên tinh thần “5 hóa”: “số hóa”; “xanh hóa”; “tối ưu hóa hiệu quả”; “thông minh hóa quản trị” và “hài hòa hóa lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp”.

Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm túc "3 tập trung" đó là: Tập trung lãnh đạo, tập trung lực lượng, tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm này; nhất là người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về các nhiệm vụ triển khai; lãnh đạo chủ chốt các cấp phải đề cao trách nhiệm, tăng cường rà soát, kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo sát sao, bám sát kết hoạch Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao; rà soát, bổ sung đầy đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn, quy chuẩn và thực hiện đúng thẩm quyền; chống lãng phí, tiêu cực, phát hiện từ sớm, điều chỉnh ngay từ đầu, không để sai phạm nhỏ tích tụ thành khuyết điểm lớn; Đồng thời, việc triển khai các dự án trên tinh thần “3 có” và “2 không”, trong đó “3 có”: có lợi ích của Nhà nước, có lợi ích của người dân, có lợi ích của doanh nghiệp và “2 không”: không tham nhũng, tiêu cực, không để thất thoát, lãng phí tài sản, công sức, tiền bạc của Nhân dân.

Phiên họp tổ chức trực tuyến với các địa phương.

Về công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu cần phải chuẩn bị các khu tái định cư làm sao cho cuộc sống của người dân phải tốt hơn cái nơi ở cũ; cái gì vướng mắc thì báo cáo trong phiên họp sau. Tinh thần là phải chủ động, tích cực, hiệu quả vì nhân dân. Đặc biệt là không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, lãng phí trong việc di rời, tái địch cư và làm sao đảm bảo mọi người dân được tiếp cận với chính sách của Đảng và Nhà nước một cách công bằng, thỏa đáng, hiệu quả.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo các bộ, ngành, cơ quan liên quan rà soát lại các tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức, quy trình, quy phạm theo quy định của pháp luật, nếu thiếu thì bổ sung, trên tinh thần tôn trọng thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo. Cùng với đó, rà soát lại thẩm quyền trong giải quyết, triển khai các nội dung công việc, trên cơ sở đó, nếu vấn đề, nội dung, công việc nào thuộc thẩm quyền của cơ quan, cấp nào thì giao cho cấp, ngành, cơ quan đó giải quyết.

Về Dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai thi công Dự án thành phần 1; khẩn trương hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi; căn cứ vào quy định pháp luật để lựa chọn nhà thầu tư vấn thiết kế đảm bảo thời gian; thúc đẩy đàm phán vay vốn nếu cần; đẩy nhanh đàm phán Hiệp định vay vốn và Hiệp định xây dựng cầu đường sắt qua biên giới Việt – Trung.

Về các tuyến đường sắt Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Móng Cái, Thủ tướng Chính phủ khuyến khích các địa phương làm chủ đầu tư, tiến hành các bước tương tự như tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.

Đối với Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, đây là công trình mang tính khẩn cấp, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số và nhu cầu phát triển của đất nước nên khẩn trương áp dụng pháp luật hiện hành để triển khai. Trong đó khẩn trương hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và khả thi; song song với đó là tiến hành các nhiệm vụ khác như giải phóng mặt bằng…; tiếp tục nghiên cứu, xem xét cả 3 phương thức là đầu tư Nhà nước, tư nhân và hợp tác công tư, trên tinh thần đảm bảo hài hòa hóa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp, người dân. Trong đó khuyến khích đầu tư tư nhân, cùng sự tiên phong của các doanh nghiệp

Toàn cảnh phiên họp.

Về các dự án đường sắt đô thị, Thủ tướng Chính phủ cho biết, hiện nay cơ bản không có vướng mắc đáng kể; yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các địa phương khẩn trương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị để áp dụng. Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu phát triển các tuyến tàu điện ngầm trong tương lai.

Việt Cường/VOV