Thủ tướng duyệt quy hoạch Khánh Hòa, định hình cực tăng trưởng đô thị mới

Một góc đô thị Nha Trang.

Quy hoạch đặt mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển, du lịch và dịch vụ quan trọng của cả nước, đồng thời hình thành cực tăng trưởng có sức cạnh tranh cao, kết nối khu vực duyên hải Nam Trung Bộ với Tây Nguyên và các hành lang kinh tế quốc tế.

Phát triển đô thị biển hiện đại, trung tâm kinh tế biển của cả nước

Theo định hướng quy hoạch, Khánh Hòa sẽ phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của địa phương ven biển có vị trí chiến lược, từng bước khẳng định vai trò là trung tâm tổng hợp về kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ và giao thương quốc tế của quốc gia cũng như vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Quy hoạch hướng đến xây dựng Khánh Hòa trở thành đô thị hiện đại, thông minh, xanh và bền vững, có khả năng cạnh tranh cao trong mạng lưới đô thị biển. Quá trình phát triển được đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường; gắn khai thác tiềm năng kinh tế biển với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, thích ứng biến đổi khí hậu và gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là tổ chức không gian phát triển hợp lý giữa đô thị, nông thôn, công nghiệp, dịch vụ, du lịch và biển đảo. Việc sử dụng đất đai, tài nguyên và các nguồn lực phải bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, bền vững, đồng thời nâng cao chất lượng sống, bảo đảm an sinh xã hội và phát huy giá trị văn hóa, di sản.

Du thuyền dành cho du khách tại Nha Trang.

Trong cấu trúc phát triển mới, Khánh Hòa được định hướng trở thành cực tăng trưởng quan trọng của cả nước, trung tâm phát triển kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, logistics, dịch vụ chất lượng cao, năng lượng sạch, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Địa phương cũng được kỳ vọng giữ vai trò kết nối các hành lang kinh tế ven biển, liên vùng và quốc tế, mở rộng cơ hội thu hút đầu tư, thúc đẩy thương mại và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, quy hoạch đặt ra yêu cầu xây dựng hệ thống đô thị cùng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ, hiện đại. Các trung tâm dịch vụ, du lịch, thương mại, tài chính và logistics sẽ được phát triển gắn với lợi thế từng khu vực, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Định hình không gian đô thị đa cực, đa trung tâm

Điểm đáng chú ý, không gian đô thị Khánh Hòa được tổ chức theo mô hình đa cực, đa trung tâm, với cấu trúc 2 phân vùng phát triển, 3 cực động lực và 4 hành lang kết nối.

Hai phân vùng phát triển gồm vùng động lực kinh tế biển phía đông và vùng chức năng nông nghiệp, lâm nghiệp, đô thị sinh thái phía tây. Trong đó, khu vực phía đông tập trung phát huy lợi thế về biển, cảng biển, du lịch, dịch vụ và công nghiệp; khu vực phía tây đóng vai trò phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, đô thị sinh thái, góp phần đa dạng hóa không gian kinh tế và bảo đảm cân bằng phát triển.

Ba cực động lực được xác định theo chức năng và lợi thế của từng khu vực.

Cảng tổng hợp Nam Vân Phong.

Cực phía bắc lấy Khu Kinh tế Vân Phong làm trung tâm, định hướng phát triển công nghiệp và logistics biển. Với lợi thế về vị trí và khả năng kết nối hàng hải, khu vực này được kỳ vọng trở thành đầu mối quan trọng trong thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và mở rộng hoạt động vận tải, dịch vụ cảng biển.

Cực trung tâm gồm vùng đô thị Nha Trang, Cam Lâm và Cam Ranh, tập trung phát triển các chức năng hành chính, dịch vụ, du lịch và công nghiệp công nghệ cao. Đây là khu vực giữ vai trò quan trọng trong tổ chức các hoạt động đô thị, cung cấp dịch vụ chất lượng cao và khai thác tiềm năng du lịch biển.

Trong khi đó, cực phía nam gắn với đô thị Phan Rang, định hướng phát triển du lịch, văn hóa, năng lượng sạch và công nghiệp xanh. Việc hình thành cực động lực này góp phần mở rộng không gian tăng trưởng, đa dạng hóa cơ cấu kinh tế và tăng cường kết nối giữa các khu vực.

Bên cạnh các cực động lực, quy hoạch xác định bốn hành lang phát triển, gồm một hành lang Bắc - Nam và ba hành lang Đông - Tây. Hành lang Bắc - Nam kết nối chuỗi đô thị ven biển từ Vân Phong đến Cà Ná. Ba hành lang Đông - Tây gồm Vân Phong - Buôn Ma Thuột, Nha Trang - Diên Khánh - Khánh Vĩnh và Phan Rang - Tháp Chàm - Tây Nguyên.

Các hành lang được hình thành trên cơ sở hệ thống đường bộ cao tốc, quốc lộ, đường sắt và những tuyến giao thông chiến lược. Qua đó, Khánh Hòa có điều kiện tăng cường liên kết giữa các cực tăng trưởng, mở rộng không gian phát triển kinh tế biển, kết nối thị trường và thúc đẩy lưu thông hàng hóa giữa duyên hải với Tây Nguyên.

Mở rộng hạ tầng, hướng tới quy mô đô thị 5 triệu dân

Cùng với việc tổ chức lại không gian phát triển, quy hoạch đặt ra lộ trình hình thành hệ thống đô thị Khánh Hòa trong các giai đoạn tiếp theo. Đến năm 2030, địa phương phấn đấu đạt các tiêu chí đô thị loại I, với hệ thống gồm 15 đô thị. Đến năm 2040, hệ thống đô thị dự kiến hình thành năm đô thị loại II. Đến năm 2050, hoàn chỉnh hệ thống 21 đô thị loại II, loại III và các khu theo cơ chế đặc thù.

Hạ tầng giao thông được xác định là một trong những nền tảng quan trọng để thực hiện các mục tiêu phát triển. Quy hoạch định hướng phát triển đồng bộ mạng lưới đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không; nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, phát triển Cảng hàng không quốc tế Vân Phong, hệ thống cảng biển, đường sắt tốc độ cao và các tuyến giao thông liên vùng.

Nha Trang về đêm.

Việc đầu tư, hoàn thiện các đầu mối giao thông được kỳ vọng tăng khả năng kết nối giữa các đô thị, khu kinh tế và trung tâm du lịch, đồng thời tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa, phát triển logistics, mở rộng giao thương và thu hút dòng vốn đầu tư mới.

Quy mô dân số và lượng khách du lịch cũng được dự báo tăng mạnh trong dài hạn. Đến năm 2030, dân số đô thị Khánh Hòa dự kiến đạt khoảng 2,7-2,8 triệu người; năm 2040 tăng lên 3,7-3,8 triệu người và đến năm 2050 đạt khoảng 5-5,1 triệu người.

Về du lịch, địa phương đặt mục tiêu đón khoảng 30-33 triệu lượt khách vào năm 2030, tăng lên 40-42 triệu lượt vào năm 2040 và đạt 55-60 triệu lượt vào năm 2050. Những chỉ tiêu này cho thấy vai trò ngày càng lớn của du lịch trong cơ cấu kinh tế, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cấp hạ tầng, phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao và quản lý hiệu quả sức ép lên tài nguyên, môi trường đô thị biển.