Thủ tướng: Không để lợi ích cục bộ, lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối chính sách

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9/2026 - Ảnh: chinhphu.vn

Tại phiên họp, Chính phủ đã cho ý kiến về các dự án luật, nghị quyết: Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Nhà ở (sửa đổi); Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15; Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).

Thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương của Đảng

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá các nội dung tại Phiên họp Chính phủ chuyên đề đều rất quan trọng, nhiều nội dung mới, khó, nhạy cảm, phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến ngân sách Nhà nước, đầu tư, thuế, đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, tổ chức cơ quan điều tra hình sự và một số nội dung khác.

Đây cũng là những lĩnh vực còn nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, cần khẩn trương hoàn thiện để khơi thông nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước. Thời gian qua, các Bộ, cơ quan chủ trì đã rất tích cực, khẩn trương hoàn thiện các dự án luật song hành với việc đánh giá tác động, lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp; các dự án luật đã được Bộ Tư pháp thẩm định để hoàn thiện, trình Chính phủ theo quy định.

Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt: Thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương của Đảng; giải quyết đúng, trúng, đến cùng các điểm nghẽn; khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển, tạo không gian và dư địa cho phát triển. Tiến độ phải rất khẩn trương, thời gian gấp, nhưng phải chuẩn bị rất kỹ lưỡng, chất lượng, tính đồng bộ, thống nhất và khả thi phải đặt lên hàng đầu.

"Quan trọng nhất, các Bộ phải thấm nhuần tinh thần chỉ đạo là loại bỏ tư duy cục bộ, lợi ích ngành, lợi ích nhóm, tuyệt đối không để lợi ích cục bộ, lợi ích ngành, lợi ích nhóm chi phối chính sách.

Các quy định phải cụ thể, chặt chẽ, bịt được những kẽ hở, bảo đảm mục tiêu quản lý nhưng kiến tạo không gian phát triển và tuyệt đối chấp hành đầy đủ các quy định về kiểm soát quyền lực trong xây dựng pháp luật và phòng ngừa lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm tác động vào quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật. Thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng pháp luật," Thủ tướng phát biểu.

Cùng với đó, rà soát kỹ tính đồng bộ của từng dự án, nhất là giữa Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư, pháp luật về thuế và ngân sách. Một vấn đề chỉ giao một đầu mối chủ trì; quy định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, trình tự, thủ tục; xử lý dứt điểm chồng chéo, mâu thuẫn, giảm tầng nấc, trùng lặp.

Đồng thời, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và chi phí tuân thủ; không tạo thêm cơ chế "xin - cho", tuyệt đối không đẩy khó khăn cho người dân, doanh nghiệp. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực, trách nhiệm giải trình và kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu; không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin cơ quan Nhà nước đã có.

Đánh giá đầy đủ tác động, nhất là đối với người dân, doanh nghiệp và ngân sách Nhà nước; tham vấn thực chất, cầu thị lắng nghe ý kiến của đối tượng chịu tác động, đội ngũ thực thi pháp luật ở cơ sở, chuyên gia, nhà khoa học. Đối với vấn đề còn ý kiến khác nhau, cơ quan chủ trì phải nêu rõ các phương án, ưu điểm, hạn chế, tác động và kiến nghị phương án lựa chọn báo cáo Chính phủ, Quốc hội.

Đặc biệt coi trọng tổ chức thi hành, phải quy định rõ điều khoản chuyển tiếp, thời điểm có hiệu lực và nội dung giao quy định chi tiết, không để khoảng trống pháp lý; chuẩn bị đồng thời dự thảo văn bản quy định chi tiết, về nguyên tắc mỗi luật, nghị quyết chỉ ban hành một văn bản quy định chi tiết.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu khai mạc Phiên họp - Ảnh: chinhphu.vn

Thể chế phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các đồng chí Bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc các ý kiến xác đáng của Thành viên Chính phủ, ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và kết luận tại Phiên họp; khẩn trương hoàn thiện toàn bộ hồ sơ của các dự án luật, nghị quyết để lấy ý kiến Thành viên Chính phủ, báo cáo Phó Thủ tướng phụ trách trước ngày 21/9/2026; chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan liên quan trong quá trình thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, nghị quyết được biểu quyết thông qua, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2 sắp tới.

"Yêu cầu xuyên suốt là thể chế phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển; quyết tâm xử lý triệt để các chồng chéo, bất cập; khơi thông và sử dụng hiệu quả nguồn lực; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước," Thủ tướng phát biểu.

Chính phủ cơ bản thống nhất về sự cần thiết, mục tiêu và định hướng hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết, Thủ tướng cho ý kiến về một số nội dung cụ thể.

Về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Thủ tướng nêu rõ đây là dự án Luật đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp, sâu rộng đến đời sống kinh tế, chính trị, xã hội, được nhân dân, doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đặc biệt quan tâm.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát toàn diện nội dung của dự thảo Luật, các nội dung còn ý kiến khác nhau, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của cấp có thẩm quyền, đặc biệt là nguyên tắc, định hướng lớn tại Nghị quyết số 21 của Trung ương, kết luận của Bộ Chính trị, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; làm rõ các chủ trương đã được cụ thể hóa trong dự thảo Luật, những chủ trương được đưa vào các luật khác và văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành.

Đồng thời, rà soát, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các Luật có liên quan; đẩy nhanh việc xây dựng, kết nối thông tin dữ liệu đất đai theo nguyên tắc minh bạch tối đa nhằm thúc đẩy giao dịch trên thị trường; rà soát quy định phân cấp, phân quyền, đơn giản thủ tục hành chính theo nguyên tắc một đầu mối, một cửa…

Về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Thủ tướng giao Bộ Xây dựng rà soát bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng; cầu thị lắng nghe các ý kiến người dân, doanh nghiệp, nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế về: thời hạn sử dụng nhà chung cư; các loại hình nhà ở cho thuê, cơ chế tài chính đi kèm…

Đơn giản hóa thủ tục đầu tư, phát triển và tiếp cận nhà ở nhằm đáp ứng nhu cầu có nơi ở ổn định, lâu dài của người dân; quy định rõ tiêu chí khung về hạn chế phân lô bán nền; quy định ngăn ngừa các hành vi đầu cơ; báo cáo Quốc hội đề xuất thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng…

Về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Thủ tướng giao Bộ Xây dựng hoàn thiện cơ chế, đưa thị trường bất động sản trở thành kênh phân bổ đất đai công khai, minh bạch, lành mạnh, ổn định, bền vững; hoàn thiện các quy định tại dự thảo Luật xác định rõ tiêu chí nhận diện hành vi đầu cơ, thao túng thị trường; cơ chế bảo đảm giá trị còn lại của hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai qua tài khoản bảo đảm; cơ chế phân quyền cho UBND cấp tỉnh.

Rà soát điều kiện kinh doanh, trình tự giao dịch, huy động vốn và trách nhiệm công khai thông tin, bảo đảm an toàn pháp lý, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường, nhất là người mua nhà. Quy định rõ việc kết nối, chia sẻ dữ liệu về bất động sản với dữ liệu đất đai, quy hoạch, thuế, công chứng, dân cư, tín dụng…

Về dự án Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất), Thủ tướng giao Bộ Tài chính tiếp tục đánh giá hợp nhất thực chất quy trình ngân sách Nhà nước và đầu tư công, khắc phục triệt để giao thoa, chồng chéo, giảm tầng nấc và thủ tục; làm rõ khái niệm, đối tượng sử dụng chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên tại dự thảo Luật bảo đảm các nhiệm vụ chi đúng tính chất nguồn vốn;

Phân định rõ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, chi đầu tư và chi thường xuyên; bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương và tính chủ động của ngân sách địa phương; hoàn thiện quy định về đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả đầu tư khi quyết định việc đầu tư chương trình, dự án gắn với kiểm tra, giám sát, công khai, minh bạch, chuyển đổi số trong quản lý việc sử dụng nguồn lực công.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Thủ tướng giao Bộ Tài chính rà soát bảo đảm thể chế đầy đủ quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách theo Kết luận số 18 của Trung ương và Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; rà soát, bảo đảm ổn định, minh bạch, dễ thực hiện; bảo đảm đối xử công bằng, nhất quán giữa các nhà đầu tư;

Xác định vai trò điều tiết, điều phối của cấp Trung ương, hoàn thiện chính sách ưu đãi vượt trội, hỗ trợ đầu tư nhằm thu hút dự án chất lượng cao, công nghệ cao, có chuyển giao công nghệ, liên kết với doanh nghiệp trong nước; xử lý dứt điểm chồng chéo với pháp luật về đất đai, xây dựng, quy hoạch, đấu thầu và môi trường…

Với dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15 (về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu), Thủ tướng giao Bộ Tài chính bảo đảm thống nhất với pháp luật về đầu tư, thuế thu nhập doanh nghiệp và doanh nghiệp; rà soát khái niệm, đối tượng, phương pháp và thủ tục áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung, phù hợp với tiêu chuẩn, hướng dẫn có liên quan của OECD và thực tiễn Việt Nam; đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ nhưng bảo đảm quản lý thu đúng, đủ, kịp thời.

Về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Thủ tướng giao Bộ Công an rà soát bảo đảm thống nhất với Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật có liên quan; quy định rõ phạm vi, điều kiện, trình tự và trách nhiệm trong ủy quyền giữa Thủ trưởng Cơ quan điều tra với Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra và Điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã; bảo đảm chặt chẽ, khả thi, không làm giảm trách nhiệm của người đứng đầu và bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Về dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi), Thủ tướng giao Bộ Nội vụ tiếp tục rà soát, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng và phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng"; làm rõ chủ thể, nội dung, hình thức, trình tự thực hiện dân chủ và trách nhiệm giải trình; bảo đảm dân chủ thực chất, khả thi, phù hợp mô hình tổ chức bộ máy mới…

Thủ tướng đề nghị các Bộ trưởng tập trung tối đa mọi nguồn lực để lãnh đạo, chỉ đạo, khẩn trương hoàn thiện toàn bộ các dự án Luật đã được Chính phủ cho ý kiến, dự kiến trình tại Kỳ họp thứ 2; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu bảo đảm chất lượng, tiến độ.

Đối với các dự án luật, nghị quyết đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Thủ tướng đề nghị các Bộ trưởng, Trưởng ngành tập trung nguồn lực để xây dựng, hoàn thiện các nghị định, thông tư quy định chi tiết 14 luật, 01 nghị quyết, không để tái diễn tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết, phát sinh khoảng trống pháp lý.

Xử lý dứt điểm trong thời gian ngắn nhất tình trạng thiếu sách giáo khoa

Cũng tại phiên họp, chỉ đạo một số nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách cần triển khai ngay về kinh tế - xã hội, mà trước hết là quyết tâm, quyết liệt thực hiện mục tiêu tăng trưởng, Thủ tướng nhấn mạnh trách nhiệm rất lớn của Bộ trưởng các Bộ: Tài chính, Công Thương, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Trên cơ sở các kết quả đạt được của 8 tháng, cần tiếp tục đánh giá tình hình, làm việc với các địa phương, tham mưu các Phó Thủ tướng tiếp tục chỉ đạo, thúc đẩy đầu tư công, tháo gỡ các khó khăn vướng mắc để đưa các dự án tồn đọng, kéo dài đi vào hoạt động, bảo đảm tiến độ các dự án, công trình trọng điểm trên các lĩnh vực, nhất là hạ tầng, giao thông, khoa học công nghệ, năng lượng…

Cùng với đó, tiếp tục giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, Thủ tướng yêu cầu Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng trực tiếp chỉ đạo, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương đánh giá rất kỹ tình hình, diễn biến, đặc biệt là điều hành giá xăng dầu, điện…

Về đánh giá hoạt động của doanh nghiệp và xử lý tháo gỡ khó khăn của doanh nghiệp, Thủ tướng và các Phó Thủ tướng đã làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp, các Bộ phải tiếp tục rà soát, chủ động tháo gỡ ngay các vướng mắc chưa được xử lý triệt để.

Bộ Tài chính, chủ trì phối hợp với Bộ Công Thương, các cơ quan, địa phương đánh giá kỹ sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng hàng hóa xuất khẩu; tiếp tục rà soát và đánh giá tổng thể tình hình doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, tập trung kiến nghị xử lý ngay một số khó khăn, bất cập, vướng mắc, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thúc đẩy các hoạt động sản xuất kinh doanh, nhất là công khai các biện pháp về thuế thu nhập doanh nghiệp có thể trình Quốc hội vào cuối năm nay để tăng lòng tin của doanh nghiệp vào chính sách hỗ trợ của Nhà nước, từ đó tiếp tục yên tâm để mở rộng sản xuất.

Về điều hành thị trường xăng dầu và điện, Thủ tướng đề nghị Bộ trưởng Công Thương tiếp tục bám sát tình hình, đảm bảo việc dự trữ và cung ứng đầy đủ xăng dầu, điện từ nay đến cuối năm; khẩn trương trình sửa đổi Nghị định 83 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, bổ sung. Bộ Công Thương khẩn trương trình đề án tổng thể về cơ cấu lại ngành điện; Bộ Tài chính chủ trì phối hợp Bộ Công thương trình đề án cơ cấu lại Tập đoàn Điện lực Việt Nam, đảm bảo cắt giảm các khâu trung gian và tăng cường chất lượng, hiệu quả của cung ứng điện.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tiếp tục chỉ đạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải giải quyết ngay và có thời hạn cụ thể, xử lý triệt để, dứt điểm trong thời gian ngắn nhất tình trạng thiếu sách giáo khoa. Nêu rõ vấn đề cung ứng suất ăn học đường có nhiều bất cập và chưa đảm bảo cả về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm.

Liên quan lĩnh vực y tế, Thủ tướng đề nghị Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tiếp tục chỉ đạo, Bộ Y tế chịu trách nhiệm rà soát rất kỹ, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ đóng góp ý kiến vào dự án luật sửa đổi một số luật trong lĩnh vực y tế, tạo đột phá trong phương thức quản lý, bảo đảm hiệu quả nhất, không tạo kẽ hở cho vi phạm, chấm dứt lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm, cắt giảm các khâu trung gian trong lĩnh vực cung ứng thuốc và thiết bị y tế, để các cơ sở y tế và người bệnh được tiếp cận nguồn thuốc và thiết bị y tế với giá phù hợp nhất, chất lượng cao nhất.