Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN – Nga

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Ảnh: TTXVN.

Quan hệ ASEAN - Nga khởi đầu từ tháng 7/1991, khi Phó thủ tướng Nga tham dự Phiên khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 24 tại Kuala Lumpur với tư cách khách mời của Chính phủ Malaysia. Trên cơ sở các tiếp xúc ban đầu, Nga chính thức trở thành Đối tác đối thoại đầy đủ của ASEAN tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 29 tại Jakarta vào tháng 7/1996, mở ra khuôn khổ hợp tác chính thức giữa hai bên.

Bước phát triển quan trọng trong thể chế hóa quan hệ là Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga lần thứ nhất, tổ chức ngày 13/12/2005, tại Kuala Lumpur. Tại hội nghị, hai bên ký Tuyên bố chung về Quan hệ đối tác Tiến bộ và Toàn diện, xác lập định hướng hợp tác trên các lĩnh vực chính trị - an ninh, kinh tế và phát triển; đồng thời thông qua Chương trình Hành động Toàn diện ASEAN - Nga giai đoạn 2005 - 2015 nhằm cụ thể hóa các mục tiêu hợp tác.

Quan hệ hai bên tiếp tục được củng cố tại Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga lần thứ 2, tổ chức ngày 30/11/2010, tại Hà Nội. Hội nghị tái khẳng định cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Tiến bộ và Toàn diện, đồng thời tăng cường phối hợp trong cấu trúc khu vực đang định hình tại châu Á - Thái Bình Dương. Đây cũng là dấu mốc thể hiện vai trò tích cực của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ ASEAN - Nga và sự tham gia của Nga vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, nổi bật là Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng mở rộng (ADMM+).

Bước ngoặt quan trọng của quan hệ ASEAN - Nga là Hội nghị Cấp cao lần thứ 3 tại Singapore vào tháng 11/2018, khi hai bên nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược. Hội nghị cũng thông qua Tuyên bố về hợp tác trong lĩnh vực an ninh và sử dụng công nghệ thông tin - truyền thông, đồng thời chứng kiến việc ký Bản ghi nhớ giữa ASEAN và Ủy ban Kinh tế Á - Âu về hợp tác kinh tế, qua đó mở rộng kết nối giữa ASEAN với không gian Á - Âu.

Năm 2021, Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga lần thứ 4 được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 30 năm quan hệ, nhằm tiếp tục củng cố và làm sâu sắc hơn Quan hệ Đối tác Chiến lược. Các lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố chung về xây dựng một khu vực hòa bình, ổn định và bền vững, cùng Tuyên bố ASEAN - Nga về hợp tác phòng, chống buôn bán trái phép ma túy.

Hiện nay, hợp tác ASEAN - Nga được triển khai trong khuôn khổ Kế hoạch Hành động Toàn diện giai đoạn 2021 - 2025 nhằm thực hiện Quan hệ Đối tác Chiến lược, kế thừa Kế hoạch Hành động giai đoạn 2016 - 2020 và nền tảng quan hệ được xây dựng từ năm 1991.

Các hoạt động hợp tác cũng được hỗ trợ thông qua Quỹ Tài chính Đối tác Đối thoại ASEAN - Nga, thành lập năm 2007. Nga cử Đại sứ đầu tiên tại ASEAN vào năm 2009 sau khi Hiến chương ASEAN có hiệu lực. Năm 2017 chính thức lập Phái đoàn Nga tại ASEAN, qua đó tăng cường hơn nữa cơ chế phối hợp và đối thoại chính sách với ASEAN.

Chia sẻ với báo chí trước chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang - Trưởng SOM ASEAN Việt Nam cho biết, sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga lần này tiếp tục thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại theo tinh thần Đại hội Đảng lần thứ XIV. Đây cũng là thông điệp rõ ràng về sự coi trọng của Việt Nam đối với quan hệ Đối tác Chiến lược ASEAN - Nga, cũng như đối với quan hệ hữu nghị truyền thống, lòng tin chiến lược và sự hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong suốt nhiều thập kỷ qua.

“Mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác là phát huy vai trò “cầu nối” của Việt Nam, thúc đẩy đồng thuận và đóng góp những định hướng thiết thực, tạo thêm động lực mới cho quan hệ ASEAN - Nga. Điều này càng có ý nghĩa khi Việt Nam thời gian qua đã đóng vai trò then chốt tạo dựng đồng thuận trong ASEAN về việc tổ chức Hội nghị cấp cao lần này, đồng thời sẽ đảm nhiệm vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN - Nga giai đoạn 2027 - 2030. Nói cách khác, đây không chỉ là việc tham dự một Hội nghị cấp cao, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để Việt Nam đóng góp sâu hơn vào định hình hợp tác ASEAN - Nga trong những năm tới” - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang cũng cho biết, nhân dịp tham dự Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự kiến có cuộc hội kiến với Tổng thống Nga Vladimir Putin và làm việc với Người đứng đầu Cộng hòa Tatarstan. Cuộc hội kiến sẽ là dịp quan trọng để truyền tải thông điệp của Chính phủ nhiệm kỳ mới về việc tiếp tục coi trọng và thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nga; đồng thời trao đổi các định hướng lớn mang tính đột phá, trọng tâm hợp tác và các biện pháp tháo gỡ vướng mắc nhằm triển khai hiệu quả các thỏa thuận cấp cao đã đạt được, trong đó có các kết quả quan trọng từ chuyến thăm Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tháng 5/2025 và chuyến thăm Nga của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tháng 3/2026.