Thủ tướng: Người trẻ mất rất nhiều thời gian để tích lũy mới mua được nhà

Chiều 22/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về 3 dự án: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Phát biểu tại tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết đây là 3 dự án luật có mối quan hệ khăng khít, tác động trực tiếp đến nguồn lực phát triển đất nước và chỗ ở, tài sản, sinh kế của người dân.

3 luật này có hiệu lực từ 1/8/2024, Thủ tướng cho biết lý do phải sửa vì vừa qua Trung ương có nhiều định hướng lớn cùng với vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, một số quy định của luật có vướng mắc.

Thủ tướng: Nhu cầu nhà ở của người dân rất lớn trong khi nguồn cung còn nhiều bất cập

Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh nhu cầu nhà ở rất lớn của người dân, người lao động, cán bộ, công nhân viên chức, lực lượng vũ trang, nhất là lao động ở các đô thị. Ngoài ra, giá nhà, giá bất động sản, đặc biệt giá nhà ở xã hội, nhà ở cho đối tượng người có thu nhập thấp vẫn còn cao.

Với Luật Đất đai, Thủ tướng cho biết nội dung quan trọng nhất là phân loại đất, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất.

Về thu hồi đất, Thủ tướng chia sẻ việc thu hồi đất nhằm phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia. Tuy nhiên, dự thảo quy định nguyên tắc phải tuân thủ theo Hiến pháp, pháp luật. Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần "làm sao cho chặt chẽ và không lạm dụng việc thu hồi, không tạo ra những khó khăn cho dự án phát triển kinh tế - xã hội của địa phương".

Ngoài ra, dự thảo luật phân thành các nhóm tiêu chí thu hồi như: Xây dựng trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp; xây dựng công trình công cộng, hạ tầng kỹ thuật; dự án phục vụ an sinh xã hội; dự án phát triển kinh tế, dự án xây dựng chỉnh, trang đô thị nông thôn...

Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng nêu rõ điểm mới chuyển tư duy "bồi thường tài sản bị thu hồi" sang "tái thiết cuộc sống cho người dân khi nhà nước thu hồi đất". Đây là tư duy quan trọng nhất của Trung ương khi ban hành Nghị quyết 21.

Cụ thể, dự thảo luật quy định: Người có đất bị thu hồi được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với mục đích thu hồi đất khác, nhà ở hoặc bồi thường bằng tiền; được ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ đối với các dự án đô thị; được hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang phần diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi...

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ chiều nay

"Quan điểm tái thiết cuộc sống cho người dân khi nhà nước thu hồi đất là quan trọng nhất như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhiều lần đề cập. Ngoài bố trí chỗ ở, nhà ở còn là cuộc sống, sinh kế, hạ tầng, thiết chế văn hóa, trường học, y tế..." Thủ tướng nhấn mạnh.

Về giá đất, Thủ tướng cho biết dự thảo luật tiếp tục quy định nhà nước quyết định giá đất nhưng được xác định theo bảng giá và hệ số điều chỉnh giá đất.

Liên quan đến ý kiến về cơ chế xác định giá đất, Thủ tướng phân tích "việc định giá phải bảo đảm nguyên tắc trung thực, khách quan, công khai, minh bạch và phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ; tuân thủ đúng trình tự, thủ tục định giá đất; phải dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan; hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư".

Dự thảo luật quy định nguyên tắc chung, còn nội dung chi tiết sẽ được quy định tại các văn bản dưới luật. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất phải được HĐND cấp tỉnh ban hành.

Thủ tướng nhìn nhận quy định tại dự thảo luật sẽ giúp đơn giản, minh bạch phương thức xác định giá đất và giảm thời gian triển khai dự án. Theo Thủ tướng, không nên quy định "cứng" trong luật về tiêu chí xác định giá đất để khi cần có thể điều chỉnh.

Trước đây giá đất theo giá thị trường, Thủ tướng nhìn nhận khi giá đất cao đã đẩy giá chi phí của dự án dẫn đến giá nhà sẽ rất cao, chưa kể chi phí khác như vay vốn, thủ tục hành chính.

"Giá đất cao thì địa phương có thể thu ngân sách cao trong một thời điểm nhất định nhưng hệ lụy với phát triển kinh tế xã hội rất lớn khi không bao giờ giải quyết được vấn đề giá nhà cho những đối tượng cán bộ, công chức, người lao động...", Thủ tướng nhìn nhận. Vì vậy, Nhà nước phải điều tiết và quản lý giá đất để phục vụ mục tiêu phát triển.

Giá thuê không được vượt khung giá do UBND cấp tỉnh quy định 

Với Luật Nhà ở, Thủ tướng một lần nữa nêu thực tế “nhu cầu nhà ở của người dân rất lớn”, trong khi nguồn cung nhà ở phù hợp với khả năng chi trả còn bất cập.

“Cơ cấu nhà ở hiện nay còn thiên về sở hữu và các loại hình nhà ở chưa được phân định rõ, nên chính sách hỗ trợ chưa trúng và chưa đúng vào đối tượng cần ưu tiên là nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê”, Thủ tướng nhận định.

Để giải quyết bất cập này, dự thảo luật phân rõ thành 4 nhóm. Nhóm nhà ở thương mại theo cơ chế thị trường, ai có điều kiện thu nhập cao thì tiếp cận với phân khúc cao cấp. Còn mục tiêu của Nhà nước là quản lý nhóm nhà ở cho thuê, nhà công vụ, nhà chính sách.

Thủ tướng cho biết 3 dự thảo luật được lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân (khoảng trên 885.000 ý kiến), chuyên gia, địa phương...

“Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn”, Thủ tướng khẳng định.

Cùng với đó, Thủ tướng cho biết chính sách mới tập trung ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, góp phần kiềm chế nguy cơ đầu cơ bất động sản. Ông nêu thực tế vừa qua, giá nhà ở thương mại tăng cao, vượt quá khả năng chi trả của người dân, người lao động trẻ phải mất rất nhiều thời gian mới tích lũy được để mua.

“Vì thế, cần chính sách để người dân có thể được thuê nhà lâu dài, ổn định và giá phù hợp”, Thủ tướng bày tỏ.

Dự thảo luật dành một chương riêng về nhà ở cho thuê, gồm nhà ở cho thuê đầu tư bằng vốn nhà nước thông qua các quỹ nhà ở địa phương, nhà ở để cho thuê đầu tư không bằng vốn nhà nước và nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp. Thủ tướng chỉ rõ giá thuê không được vượt khung giá do UBND cấp tỉnh quy định để bảo đảm ưu đãi của nhà nước được chuyển hóa thành ưu đãi cho người dân.