Thủ tướng Ukraine hé lộ về sự chuẩn bị cho chiến sự mùa đông

Công nhân công ty Kharkivoblenerho sửa chữa một cơ sở năng lượng bị hư hại do đợt tấn công của Nga tại Kharkiv, Ukraine, vào ngày 20/2/2026. Ảnh: Ukrinform

Ukraine bước vào mùa đông năm nay với mức độ chuẩn bị tốt hơn so với năm trước, theo Thủ tướng Serhii Koretskyi, nhưng hệ thống năng lượng nước này vẫn đối mặt nhiều rủi ro khi Nga được cho là đã tăng cường năng lực sử dụng UAV và tên lửa cho các cuộc tập kích.

Phát biểu trong chương trình truyền hình United News ngày 27/9, Thủ tướng Koretskyi cho biết Ukraine đã có thêm nhiều cơ sở hạ tầng quan trọng được trang bị nguồn điện dự phòng, trong khi một số công trình thiết yếu được tăng cường bảo vệ. Chính phủ cũng tích lũy thêm thiết bị dự phòng, phụ tùng và tăng số lượng đội sửa chữa cùng phương tiện phục vụ khắc phục sự cố.

Tuy nhiên, ông cảnh báo Nga cũng đã củng cố năng lực tấn công, trong đó có việc tích trữ các loại UAV sử dụng động cơ phản lực và tên lửa. Ukraine vẫn chưa hoàn tất việc sửa chữa toàn bộ những cơ sở năng lượng bị hư hại trong mùa đông trước, trong khi nguồn tên lửa đánh chặn phòng không và ngân sách cho chương trình tăng cường khả năng chống chịu vẫn hạn hẹp.

Theo kế hoạch được chính phủ Ukraine công bố, nước này đang triển khai các biện pháp phân tán hệ thống năng lượng và xây dựng thêm nguồn điện dự phòng. Chính phủ dự kiến dành khoảng 1 tỷ USD cho bảo hiểm rủi ro chiến tranh, nhằm tạo nguồn dự phòng bù đắp một phần thiệt hại do các cuộc tấn công.

Mùa đông năm nay cũng diễn ra trong bối cảnh các cuộc tập kích tầm xa giữa Nga và Ukraine tiếp tục nhằm vào những mục tiêu liên quan đến năng lượng. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev sẵn sàng dừng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của Nga nếu Moskva cũng cam kết không tập kích hạ tầng năng lượng Ukraine.

Trong khi đó, Moskva nhiều lần khẳng định các cuộc tập kích của quân đội nước này nhằm vào những mục tiêu được cho là phục vụ năng lực quân sự và công nghiệp quốc phòng của Ukraine. Trong một đánh giá trước đó, Tổng thống Vladimir Putin nói các cuộc tấn công của Nga đã làm giảm đáng kể năng lực phát điện của Ukraine, song những tuyên bố về mức độ thiệt hại cụ thể chủ yếu xuất phát từ phía Nga và khó kiểm chứng độc lập.

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) nhận định Nga đang gia tăng việc sử dụng UAV động cơ phản lực và được cho là tiếp tục mở rộng sản xuất tên lửa đạn đạo trước mùa đông. Theo cơ quan này, những năng lực đó có thể được sử dụng trong các đợt tập kích nhằm vào hạ tầng năng lượng Ukraine trong những tháng tới.

Chính phủ Anh hồi đầu tháng 9 cũng công bố gói hỗ trợ phòng không trị giá 100 triệu bảng cho Ukraine, gồm tên lửa đánh chặn và UAV, trong bối cảnh Kiev tăng cường chuẩn bị bảo vệ hệ thống năng lượng trước mùa đông.

Sức ép với cơ sở hạ tầng năng lượng trong mùa đông không phải vấn đề mới đối với Ukraine. Báo cáo của Phái bộ Giám sát Nhân quyền Liên hợp quốc công bố tháng 6/2026 cho biết trong mùa đông 2025–2026, các cơ sở phát điện, truyền tải và phân phối điện của Ukraine tiếp tục bị tập kích nhiều lần, trong bối cảnh hệ thống năng lượng vốn đã suy yếu đáng kể sau các đợt tấn công trước đó. Những thiệt hại này, cộng với nhu cầu điện tăng khi nhiệt độ giảm, đã tạo ra tình trạng thiếu điện và làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu trên diện rộng.

Kinh nghiệm của các mùa đông trước đã khiến Kiev thay đổi cách tiếp cận. Thay vì chỉ tập trung khôi phục các nhà máy điện lớn, Ukraine đẩy mạnh phân tán nguồn phát điện, bổ sung các tổ máy nhỏ, hệ thống lưu trữ điện và nguồn điện dự phòng, đồng thời tăng cường bảo vệ các cơ sở quan trọng. Cách làm này nhằm giảm nguy cơ một cuộc tập kích vào một số cơ sở lớn có thể gây tác động dây chuyền lên toàn bộ hệ thống. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) từng đánh giá Ukraine đã đạt tiến bộ đáng kể trong khôi phục hệ thống điện và bổ sung nguồn phát phân tán, nhưng cấu trúc năng lượng vẫn dễ tổn thương trước các cuộc tập kích bằng tên lửa và UAV.