Thúc đẩy hoàn thiện thể chế, phát triển các ngành trụ cột

Tham dự buổi làm việc có Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà; đại diện các Bộ: Công an, Tài chính, Nội vụ…

Về phía Bộ VHTTDL, tham dự buổi làm việc có: Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; các Thứ trưởng Bộ VHTTDL: Trịnh Thị Thủy; Tạ Quang Đông; Hồ An Phong; Hoàng Đạo Cương; Phan Tâm; lãnh đạo các Cục, Vụ, đơn vị trực thuộc Bộ.

Quang cảnh buổi làm việc

Nhiều điểm sáng, quyết tâm bứt phá trong giai đoạn mới

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đã báo cáo tóm tắt kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và quý I/2026 của Bộ VHTTDL.

Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh thế giới biến động khó lường, trong nước chịu tác động kéo dài của đại dịch và cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, toàn ngành đã nỗ lực duy trì đà phát triển, đạt được nhiều kết quả quan trọng, đồng thời đặt nền tảng cho những bước chuyển mạnh mẽ trong giai đoạn tới.

Là cơ quan quản lý nhà nước đa lĩnh vực, Bộ VHTTDL đảm nhiệm tới 44 nhóm nhiệm vụ, trải rộng từ văn hóa, gia đình đến thể thao, du lịch, báo chí, xuất bản và thông tin đối ngoại.

Với hệ thống tổ chức quy mô lớn gồm 83 đầu mối, hơn 5.000 cán bộ, công chức, viên chức, Bộ đóng vai trò trung tâm trong việc định hướng và vận hành hệ sinh thái văn hóa – xã hội của đất nước.

Trong giai đoạn năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, mặc dù đối diện nhiều khó khăn, toàn ngành đã thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, chủ động và sáng tạo. Đáng chú ý, nhận thức về vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững đã có bước chuyển biến rõ rệt. Văn hóa không còn bị xem là lĩnh vực “phụ trợ”, mà từng bước trở thành nền tảng tinh thần, động lực nội sinh cho phát triển kinh tế – xã hội.

Các hoạt động kỷ niệm những ngày lễ lớn của đất nước được tổ chức quy mô, bài bản, không chỉ tạo hiệu ứng xã hội sâu rộng mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc, đặc biệt trong thế hệ trẻ. Đây được xem là điểm nhấn quan trọng, góp phần lan tỏa giá trị truyền thống trong bối cảnh hiện đại.

Một trong những kết quả nổi bật là việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật trong các lĩnh vực quản lý. Nhiều chính sách mới được ban hành, góp phần tháo gỡ vướng mắc, đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục hành chính và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng làm việc với Bộ VHTTDL

Đặc biệt, việc tham mưu ban hành Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam và trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2035 đã tạo nền tảng chính sách quan trọng, mở ra không gian phát triển mới cho toàn ngành.

Song song với đó, công tác cải cách hành chính được đẩy mạnh. Việc đề xuất phân cấp 31 thủ tục hành chính về địa phương ngay trong quý II/2026 cho thấy quyết tâm giảm tải cho cấp trung ương, đồng thời trao quyền chủ động nhiều hơn cho cơ sở.

Môi trường văn hóa có nhiều chuyển biến tích cực với sự xuất hiện của các mô hình cộng đồng sáng tạo, các không gian văn hóa mới gắn với tiêu chí “sáng – xanh – sạch – đẹp”. Hoạt động văn hóa không chỉ dừng lại ở biểu diễn hay trưng bày mà ngày càng chú trọng yếu tố trải nghiệm, ứng dụng công nghệ số và kết nối với du lịch.

Đáng chú ý, văn hóa đối ngoại đã có bước chuyển từ giao lưu sang hợp tác thực chất. Việt Nam lần đầu đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong các cơ chế của UNESCO, đồng thời đóng góp sáng kiến quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững. Điều này cho thấy vị thế ngày càng nâng cao của Việt Nam trên trường quốc tế.

Công nghiệp văn hóa cũng bắt đầu hình thành hệ sinh thái với những tín hiệu tích cực. Điện ảnh ghi nhận nhiều bộ phim đạt doanh thu trên 100 tỷ đồng, trong khi các đại nhạc hội thu hút hàng chục nghìn khán giả, mở ra tiềm năng lớn cho kinh tế sáng tạo.

Ở lĩnh vực thể thao, thể thao quần chúng tiếp tục phát triển sâu rộng, tỷ lệ người dân tập luyện tăng cao. Thể thao thành tích cao có bước tiến, với nhiều vận động viên đạt thành tích tốt tại các giải đấu quốc tế.

Du lịch tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Năm 2025 đánh dấu cột mốc lần đầu tiên Việt Nam đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế, với tổng thu khoảng 1 triệu tỷ đồng. Ngành du lịch không chỉ phục hồi mạnh mẽ mà còn từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch toàn cầu thông qua các giải thưởng quốc tế uy tín.

Một điểm nhấn đáng chú ý là sự chuyển biến mạnh mẽ trong chuyển đổi số. Bộ đã xây dựng và triển khai nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành như di sản, báo chí, quyền tác giả… Tỷ lệ hồ sơ xử lý trực tuyến toàn trình đạt trên 98%, tăng vọt so với mức dưới 10% đầu năm 2025.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh báo cáo tóm tắt kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và quý I/2026 của Bộ VHTTDL

Việc xây dựng nền tảng dữ liệu và định hướng phát triển nền tảng số du lịch quốc gia được kỳ vọng sẽ tạo đột phá trong quản lý và khai thác tài nguyên văn hóa – du lịch trong thời gian tới.

Bên cạnh những kết quả tích cực, báo cáo cũng chỉ ra nhiều tồn tại. Hệ thống pháp luật còn thiếu đồng bộ, một số lĩnh vực chưa có luật điều chỉnh. Chuyển đổi số dù có tiến bộ nhưng chưa thực sự trở thành nền tảng phát triển.

Thể thao thành tích cao vẫn còn khoảng cách so với khu vực và thế giới. Công nghiệp văn hóa và du lịch chưa phát huy hết tiềm năng. Đặc biệt, môi trường văn hóa vẫn tồn tại những biểu hiện tiêu cực, nhất là trên không gian mạng.

Định hướng bứt phá giai đoạn 2026–2030

Trong giai đoạn tới, theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, ngành văn hóa, thể thao và du lịch xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là hoàn thiện thể chế, lấp đầy “khoảng trống pháp lý”, đặc biệt trong các lĩnh vực mới như công nghiệp văn hóa.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng là những trụ cột chiến lược.

Du lịch được định hướng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với mục tiêu đón 25 triệu khách quốc tế trong năm 2026. Thể thao hướng tới phát triển chuyên nghiệp, bền vững, từng bước nâng cao vị thế quốc tế.

Đáng chú ý, ngành cũng đặt mục tiêu như đăng cai các sự kiện thể thao lớn của châu lục và thế giới, qua đó khẳng định vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Bộ trưởng nhấn mạnh, Bộ xác định tập trung triển khai một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới.

Trước hết, đẩy mạnh thể chế hóa kịp thời các mục tiêu, nhiệm vụ theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị và Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa; đồng thời hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, pháp luật nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông và phát huy hiệu quả các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực xã hội hóa.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tại buổi làm việc

Cùng với đó, Bộ tập trung triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm các đề án, chương trình lớn, nhất là giai đoạn 1 của Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa; Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và Đề án phát triển công nghiệp văn hóa.

"Hai lĩnh vực du lịch và công nghiệp văn hóa được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng, với mục tiêu thu hút khoảng 45–50 triệu lượt khách du lịch trong thời gian tới và nâng tỷ trọng đóng góp của công nghiệp văn hóa lên khoảng 7% GDP, thông qua việc nâng cao chất lượng dịch vụ và gia tăng nguồn thu"- Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Bộ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả quản lý ngành; đồng thời nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính không cần thiết.

Quang cảnh buổi làm việc

Việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy tiếp tục được thực hiện theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gắn với tăng cường kỷ luật, kỷ cương và khuyến khích, bảo vệ đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm.

Về kiến nghị, Bộ trưởng đề xuất Chính phủ quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện để tăng cường phối hợp liên ngành trong hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, đặc biệt là các nghị định liên quan đến cơ chế, chính sách đặc thù của ngành; đồng thời sớm tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện để địa phương có cơ sở triển khai.

Bộ sẽ tổng hợp các khó khăn, vướng mắc theo từng lĩnh vực, báo cáo Thủ tướng xem xét, chỉ đạo, với quyết tâm xây dựng hệ thống tiêu chí, định mức đo lường cụ thể cho từng giai đoạn, đáp ứng yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng thực hiện các mục tiêu mà Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã đề ra.