Thúc đẩy hợp tác Ba nhà - Chìa khóa vàng của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Quang cảnh hội thảo.

Ngày 10-7, trong khuôn khổ "Tuần lễ Kinh tế - Tài chính và Công nghệ Đà Nẵng năm 2026", Đại học Đà Nẵng (ĐHĐN) chủ trì, phối hợp UBND TP Đà Nẵng tổ chức Hội thảo "Đẩy mạnh gắn kết Ba nhà: Nhà nước - Đại học - Doanh nghiệp thực chất, hiệu quả góp phần phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình". Tham dự hội thảo có GS.TS, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu, PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ -Giám đốc Đại học Đà Nẵng cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp trong, ngoài nước.

Thúc đẩy liên kết "Ba nhà" góp phần đưa Đà Nẵng phát triển bền vững

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu khẳng định, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo đó, TP Đà Nẵng luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến việc thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp, xem đây chính là "chìa khóa vàng" để biến các chủ trương thành hiện thực, đưa TP Đà Nẵng phát triển nhanh và bền vững.

Trong gắn kết "Ba nhà", theo ông Hồ Quang Bửu, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo môi trường, hoàn thiện cơ chế, chính sách và đầu tư hạ tầng; các trường đại học, viện nghiên cứu là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực và nghiên cứu khoa học; còn doanh nghiệp là nơi tiếp nhận, ứng dụng, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và dẫn dắt nhu cầu đổi mới sáng tạo của thị trường. "Khi ba chủ thể này gắn kết thực chất, chúng ta sẽ hình thành chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế"- Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Quang Bửu nhấn mạnh.

Đóng vai trò là trung tâm đào tạo, nghiên cứu lớn của khu vực, nhiều năm qua, ĐHĐN đã đồng hành cùng thành phố trong đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và tư vấn chính sách phát triển. Theo đó, Phó chủ tịch thành phố Hồ Quang Bửu cho biết, TP Đà Nẵng luôn đồng hành cùng ĐHĐN và cộng đồng doanh nghiệp trong việc xây dựng môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục quan tâm hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích các hoạt động nghiên cứu - phát triển (R&D), thúc đẩy chuyển giao công nghệ, hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đồng thời tạo điều kiện để các trường đại học và doanh nghiệp tăng cường hợp tác trong đào tạo, nghiên cứu và thương mại hóa các kết quả khoa học.

Hợp tác "Ba nhà" để đại học trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo

Theo PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ- Giám đốc ĐHĐN, hợp tác ba nhà không phải là chủ đề mới. Song làm thế nào để mô hình này vận hành thực chất, tạo ra giá trị đo lường được và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế, mới là vấn đề cấp bách hiện nay.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ cho rằng, việc gắn kết ba nhà không nên chỉ dừng ở các thỏa thuận hợp tác, mà phải được đo bằng những kết quả cụ thể như làm chủ công nghệ mới, hình thành doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh, nâng cao năng suất các ngành kinh tế, tạo thêm việc làm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Để mô hình liên kết "Ba nhà" đi vào thực chất, hiệu quả, cần quán triệt tinh thần: cộng đồng doanh nghiệp phải là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, là nơi đặt hàng, tiếp nhận, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế. Ở chiều ngược lại, các trường đại học và đội ngũ nhà khoa học, cần tập trung mạnh hơn vào các bài toán thực tiễn của đất nước, của ngành, của địa phương và của doanh nghiệp; lấy hiệu quả ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa làm thước đo quan trọng. Trong khi đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, đặt hàng phát triển, điều phối nguồn lực và bảo đảm môi trường chính sách thuận lợi; đồng thời đi đầu trong việc đổi mới cơ chế tài chính nhằm "cởi trói" thực sự cho các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.

Phát biểu tại hội thảo, GS.TS, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân đánh giá cao việc ĐHĐN phối hợp UBND TP Đà Nẵng tổ chức thành công hội thảo. Theo GS.TS Lê Quân, hợp tác "ba nhà" là chìa khóa để chuyển hóa thành công, không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần giúp các trường đại học bứt phá, chuyển đổi từ mô hình đại học truyền thống sang đại học đổi mới sáng tạo. Theo Thứ trưởng, nếu mô hình "ba nhà" được triển khai hiệu quả sẽ góp phần giúp quá trình tăng trưởng bền vững, đồng thời giải quyết nhanh hai nhu cầu lớn của doanh nghiệp: thứ nhất là nguồn nhân lực và thứ hai là nghiên cứu, chuyển giao khoa học - công nghệ. Theo đó, mô hình hợp tác này giúp giải quyết đồng thời nhiều vấn đề. Doanh nghiệp có ngay nguồn nhân lực để triển khai công việc, còn nhà trường có điều kiện tiếp cận công nghệ, sở hữu trí tuệ và các bài toán thực tiễn để phát triển chương trình đào tạo cho những lĩnh vực mới. Đây là vấn đề mà các trường đại học cần quan tâm nhiều hơn trong thời gian tới.

Để mô hình hợp tác "ba nhà" triển khai hiệu quả hơn, theo Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tự chủ và hành lang pháp lý để các trường đại học có điều kiện khai thác tốt hơn nguồn nhân lực, tài sản công và các nguồn lực hiện có. Trên cơ sở đó, nhà trường và doanh nghiệp sẽ bổ trợ cho nhau. "Nếu chỉ hợp tác trong đào tạo nguồn nhân lực thì chưa thể giải quyết toàn diện các vấn đề. Hợp tác trong nghiên cứu mới là nền tảng để nâng cao chất lượng đào tạo. Đào tạo nhân tài ngày nay phải gắn với nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, chứ không chỉ dừng lại ở việc giảng dạy theo mô hình truyền thống. Như vậy, mô hình hợp tác "ba nhà" không chỉ giúp nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần đưa các trường đại học chuyển đổi từ mô hình đại học truyền thống sang đại học đổi mới sáng tạo"- Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân nói.

Ngoài ra, theo Thứ trưởng, để thực hiện tốt mô hình hợp tác "ba nhà", các trường cần xây dựng các vườn ươm doanh nghiệp (incubator), trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu công nghệ cao, không gian làm việc chung, các sàn giao dịch công nghệ cùng hệ thống hạ tầng phục vụ phát triển doanh nghiệp.

Mặt khác, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân cũng cho rằng, các địa phương cần thay cách tiếp cận đối với các trường đại học theo hướng phải coi đại học là trung tâm đổi mới sáng tạo chứ không chỉ là nơi đào tạo. "Đầu tư cho đại học chính là đầu tư cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của địa phương"- GS.TS Lê Quân nhấn mạnh.