Thúc đẩy logistics xanh trong thương mại điện tử

Các nền tảng thương mại điện tử và đơn vị vận chuyển đầu tư mạnh vào hệ thống kho bãi, tối ưu vận hành, giảm phát thải hướng tới logistics xanh. Ảnh: VĂN HOÀNG

Đòn bẩy từ hạ tầng hiện đại và công nghệ

Theo các chuyên gia, trong tiến trình “xanh hóa” logistics gắn với thương mại điện tử, việc đầu tư hạ tầng hiện đại và công nghệ đóng vai trò nền tảng, quyết định khả năng hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững.

Với vị trí trung tâm miền Trung, điểm kết nối chiến lược trên trục Bắc - Nam và tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây, Đà Nẵng sở hữu lợi thế hiếm có để trở thành đầu mối giao thương quốc tế và trung tâm logistics của khu vực.

Ông Võ Văn Khanh, Chi hội trưởng Hiệp hội Thương mại điện tử miền Trung - Tây Nguyên cho rằng, bên cạnh lợi thế vị trí địa lý, điểm khác biệt của Đà Nẵng nằm ở việc đồng thời sở hữu hai “đòn bẩy chiến lược” là Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng và Khu thương mại tự do.

Đây là lợi thế cạnh tranh khi thu hút đầu tư quốc tế, mở ra không gian phát triển rộng lớn cho hoạt động xuất nhập khẩu và thương mại điện tử xuyên biên giới. Đặc biệt, các chính sách ưu tiên trong khu thương mại tự do sẽ giúp dòng hàng hóa lưu chuyển nhanh hơn, chi phí giảm hơn. Đây là yếu tố quan trọng để triển khai các mô hình logistics xanh.

Ông Khanh cho biết, Chi hội đang xúc tiến triển khai đề án “Vành đai logistics và thương mại điện tử”. Nếu vành đai được hình thành, cùng với việc tận dụng lợi thế ưu tiên của khu thương mại tự do, đây sẽ là bước đi mang tính chiến lược giúp Đà Nẵng khắc phục nhiều hạn chế, tạo điều kiện hình thành chuỗi cung ứng tối ưu, giảm quãng đường vận chuyển.

Từ góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Lệ Thu, Quản lý nhân sự Công ty TNHH J&T Express Việt Nam cho rằng, logistics hiện đại đã vượt khỏi khái niệm vận chuyển đơn thuần, trở thành yếu tố quyết định đến trải nghiệm khách hàng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh, yêu cầu về tốc độ, chi phí và tính bền vững ngày càng cao, buộc các doanh nghiệp logistics phải tái cấu trúc hoạt động theo hướng số hóa và tối ưu toàn diện.

Tại Đà Nẵng và khu vực miền Trung, J&T Express đang tập trung mở rộng hệ thống trung tâm trung chuyển, giúp hàng hóa lưu thông nhanh chóng giữa các vùng và kết nối với thị trường quốc tế.

“Chúng tôi đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý đơn hàng, theo dõi vận chuyển và tối ưu hóa lộ trình giao nhận. Từ đó, nâng cao hiệu quả vận hành, giảm tiêu hao nhiên liệu, hạn chế phát thải, góp phần hướng tới xây dựng logistics xanh”, bà Thu cho hay.

Doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử. Ảnh: VĂN HOÀNG

Bà Lâm Thị Tường Vy, Trưởng phòng tuyển dụng Công ty TNHH SPX Express nhận định, Đà Nẵng là thị trường giàu tiềm năng nhờ sự năng động và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ của người dân. Đây cũng là yếu tố quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi số - nền tảng cốt lõi của logistics xanh.

Theo bà Vy, việc tận dụng lợi thế Hành lang kinh tế Đông - Tây và đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ giúp sản phẩm đặc trưng của địa phương có cơ hội tiếp cận trực tiếp với thị trường quốc tế. Việc các nền tảng thương mại điện tử và đơn vị vận chuyển đầu tư mạnh vào hệ thống kho bãi, trung tâm phân phối tại miền Trung chính là bước đi cụ thể cho mục tiêu này.

Hiện nay, Shopee đang đẩy mạnh triển khai chương trình “Shopee International Platform” (SIP) - Chương trình bán hàng quốc tế giúp người bán Việt Nam dễ dàng đưa sản phẩm sang các thị trường Đông Nam Á (Malaysia, Singapore, Philippines, Thái Lan) và Đài Loan.

Song để sản phẩm miền Trung tiếp cận thị trường quốc tế, doanh nghiệp đã và đang đầu tư mạnh vào hệ thống kho bãi và vận hành tại khu vực miền Trung để rút ngắn thời gian giao hàng.

“Tôi tin rằng, với những chính sách mở từ chính quyền thành phố cùng sự sẵn sàng của các nền tảng và đơn vị vận chuyển, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm về thương mại điện tử lớn của cả khu vực”, bà Vy chia sẻ.

Tối ưu vận hành, giảm phát thải

Để hướng tới “xanh hóa” logistics trong thương mại điện tử, ông Võ Văn Khanh cho biết, hiệp hội đã xây dựng “Bộ tiêu chí thương mại điện tử xanh - ECGI”.

Trong đó, logistics được xác định liên quan đến các yếu tố gồm: bao bì thân thiện môi trường; vận chuyển xanh (đóng gói, quản lý kho và giao hàng); thúc đẩy các cụm công nghiệp liên quan để hình thành kho bãi, ứng dụng năng lượng sạch, tối ưu...

Đặc biệt, “logistics ngược” được xem là mắt xích quan trọng với việc thu hồi bao bì, rác thải sau giao hàng. Theo đó, trong giai đoạn 2026 - 2030, hiệp hội sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ các doanh nghiệp, nhà bán hàng, nhà sản xuất và các nền tảng thương mại điện tử từng bước tối ưu khâu đóng gói, vận chuyển, hướng tới hình thành chuỗi logistics khép kín, “xanh hóa” và thân thiện với môi trường.

Theo bà Lâm Thị Tường Vy, việc “xanh hóa” logistics được doanh nghiệp triển khai từ sớm thông qua các giải pháp nâng cao hiệu quả vận hành. Doanh nghiệp thiết kế lại mạng lưới vận chuyển và tối ưu hành trình đơn hàng, giúp rút ngắn thời gian giao nhận, giảm đáng kể mức tiêu thụ nhiên liệu.

Đồng thời, từng bước chuyển đổi phương tiện vận tải theo hướng thân thiện môi trường thông qua hợp tác đưa xe điện vào hoạt động giao hàng.

SPX Express cũng triển khai giải pháp giao nhận thông minh “Giao tới tủ nhận hàng” để nâng cao trải nghiệm khách hàng, giảm số lần di chuyển, qua đó hạn chế phát thải trong toàn chuỗi vận hành. Hình thức này cho phép người mua nhận hàng tại các tủ giao hàng thông minh gần nơi sinh sống, giúp linh hoạt hơn về thời gian nhận hàng,

“Xanh hóa” logistics trong thương mại điện tử là yếu tố quan trọng để bảo vệ môi trường và hướng đến phát triển bền vững. Ảnh: VĂN HOÀNG

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Lệ Thu cho rằng, để các giải pháp xanh phát huy hiệu quả ở quy mô lớn, cần có sự đồng bộ về hạ tầng, đặc biệt là hệ thống trạm sạc cho phương tiện điện.

Đây là điều kiện quan trọng để các doanh nghiệp logistics đẩy nhanh quá trình chuyển đổi phương tiện, tiến tới giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Để hướng tới lộ trình “xanh hóa” logistics, bước đầu, doanh nghiệp nghiên cứu rút ngắn quãng đường, tối ưu thời gian giao hàng; ứng dụng công nghệ trong phân loại hàng hóa để giảm thiểu sai sót, tránh tình trạng vận chuyển sai dẫn đến phải di chuyển nhiều lần, giảm phát thải môi trường.

VĂN HOÀNG