Thúc đẩy lồng ghép giới trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh

Các thành viên nhóm Cố vấn Bom mìn MAG tiến hành rà phá bom mìn tại xã Đại Trạch (tỉnh Quảng Trị). Ảnh minh họa: Tá Chuyên/TTXVN

Tham dự hội thảo có đại biểu cơ quan Bộ Quốc phòng, VNMAC, UNDP, các bộ, ngành, địa phương, cùng các đại sứ quán, tổ chức quốc tế và chuyên gia đến từ Trung tâm Quốc tế Geneva về rà phá bom mìn nhân đạo (GICHD), các đại biểu quốc tế đến từ Lào, Liban và Colombia.

Đây là một trong các hoạt động thuộc khuôn khổ Dự án Tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong các hoạt động gìn giữ hòa bình và an ninh, do Bộ Quốc phòng Canada tài trợ thông qua chương trình hợp tác huấn luyện quân sự.

Hội thảo là diễn đàn trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời mang nhiều ý nghĩa khi diễn ra ngay trước thềm kỷ niệm Ngày Quốc tế Hành động Bom mìn (4/4) với chủ đề "Đầu tư cho hòa bình, Đầu tư cho hành động bom mìn".

Phát biểu khai mạc hội thảo, Đại tá Nghiêm Xuân Long, Phó Tổng Giám đốc VNMAC nhấn mạnh, khắc phục hậu quả bom mìn không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật nhằm loại bỏ bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh mà còn là một phần quan trọng để bảo đảm an toàn cho con người, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Đại tá Nghiêm Xuân Long khẳng định: Việc tiếp cận dựa trên con người, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau là nguyên tắc xuyên suốt trong chương trình hành động khắc phục hậu quả bom mìn của Việt Nam. Các hoạt động khảo sát, rà phá bom mìn và giáo dục nguy cơ tai nạn, hỗ trợ các nạn nhân của bom mìn của Việt Nam đều hướng tới bảo đảm phụ nữ, nam giới, trẻ em, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương đều có cơ hội tiếp cận bình đẳng dịch vụ, hưởng lợi từ phát triển và tham gia vào tiến trình ra quyết định.

Theo Đại tá Nghiêm Xuân Long, dù các mô hình do phụ nữ làm nòng cốt trong giáo dục phòng ngừa tai nạn đã minh chứng hiệu quả rõ rệt, Việt Nam vẫn cần nỗ lực hơn nữa để đảm bảo sự tham gia thực chất, hiệu quả hơn nữa của phụ nữ, để các nhóm dễ bị tổn thương được tiếp cận bình đẳng những lợi ích từ công tác này.

Đánh giá cao những tiến bộ của Việt Nam, bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam đề cập tới vai trò không thể thay thế của phụ nữ và dẫn một thông điệp quan trọng đã được thực tiễn thế giới chứng minh: "Khi phụ nữ tham gia đầy đủ, kết quả được cải thiện rõ rệt". Bà nhấn mạnh phụ nữ mang đến nhiều chuyên môn quan trọng như kỹ thuật, bản đồ số, quản trị công, lãnh đạo cộng đồng... , từ đó giúp nâng cao chất lượng ở mọi khâu của hành động khắc phục hậu quả bom mìn, cải thiện độ chính xác của dữ liệu và đưa ra các quyết định phản ánh đúng nhu cầu của toàn cộng đồng.

Tại hội thảo, bà Jean Munro, chuyên gia của GICHD đã trình bày các phát hiện chính của dự thảo Báo cáo đánh giá về lồng ghép giới và sự đa dạng trong hành động khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh tại Việt Nam. Báo cáo được xây dựng nhằm hỗ trợ các nhà quản lý và đối tác đảm bảo chương trình hành động khắc phục hậu quả bom mìn không chỉ đạt hiệu quả về mặt kỹ thuật mà còn mang tính bao trùm, đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng.

Đi sâu vào kết quả nghiên cứu, dự thảo Báo cáo ghi nhận những tiến bộ đáng kể mà Việt Nam đã đạt được như củng cố vững chắc hệ thống tiêu chuẩn quốc gia, tăng cường điều phối và ban hành Kế hoạch Hành động Quốc gia về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh. Tuy nhiên, Báo cáo cũng chỉ ra những lĩnh vực cần cải thiện thiết thực, đặc biệt nhấn mạnh sự cần thiết của việc sử dụng dữ liệu hiệu quả hơn để đưa ra quyết định và thúc đẩy tính bao trùm.

Từ những phân tích đó, Báo cáo đã vạch ra lộ trình 3 bước rõ ràng gồm: Xây dựng Kế hoạch Hành động Quốc gia về Giới trong hành động bom mìn; Tăng cường sự tham gia của phụ nữ ở tất cả các vị trí, đặc biệt là vai trò kỹ thuật và lãnh đạo chứ không chỉ đóng vai trò hỗ trợ; Tăng cường tiếp cận cộng đồng theo hướng bao trùm và dễ tiếp cận hơn.

Việc thẩm định các kết quả nghiên cứu và hoàn thiện các khuyến nghị tại hội thảo lần này sẽ đảm bảo các phát hiện phản ánh đúng nhu cầu thực tế, từ đó tạo cơ sở vững chắc để lồng ghép giới hiệu quả vào Chương trình quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2026-2045.

Việt Đức (TTXVN)