Thúc đẩy ý chí tự lực, tự cường của đồng bào các dân tộc trong vươn lên thoát nghèo

Nội dung Kết luận nêu: Tại Hội nghị lần thứ 6 Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X, sau khi nghe Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Kết luận số 01/KL-ĐCT ngày 20/8/2015 của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa VIII về “Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam trong công tác dân tộc” và các ý kiến thảo luận, góp ý của đại biểu, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thống nhất kết luận:

Trong 10 năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy đảng, chính quyền; sự phối hợp thường xuyên của các cơ quan chức năng; sự chủ động của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp và sự phối hợp thống nhất hành động với các tổ chức chính trị - xã hội (CT-XH), các tổ chức thành viên, công tác dân tộc của MTTQ Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đảm bảo đúng các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước

Tuy nhiên, công tác dân tộc của MTTQ, các tổ chức CT-XH còn có mặt hạn chế. Công tác nắm tình hình tư tưởng, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở một số nơi chưa chủ động, kịp thời. Việc triển khai các phong trào thi đua, các cuộc vận động; xây dựng, nhân rộng mô hình, điển hình trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và công tác giám sát việc thực hiện chính sách dân tộc ở một số địa phương chưa hiệu quả. Đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc của MTTQ còn bất cập, thiếu ổn định, một bộ phận chưa đáp ứng yêu cầu. Nội dung, phương thức hoạt động của MTTQ, các tổ chức CT-XH của một số địa phương chưa thực sự đổi mới, chưa đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu công tác tập hợp, đoàn kết đồng bào, cộng đồng các dân tộc ở nước ta trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng, phát triển đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thống nhất phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của MTTQ, các tổ chức CT-XH trong công tác dân tộc giai đoạn từ nay đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 như sau:

Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng: Bảo đảm các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tương trợ cùng phát triển; thúc đẩy tính tích cực, ý chí tự lực, tự cường của đồng bào các dân tộc trong phát triển kinh tế - xã hội, vươn lên thoát nghèo và giảm nghèo đa chiều bền vững. Đảm bảo sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng; sự phối hợp thường xuyên với các cơ quan Nhà nước; sự phối hợp thống nhất hành động với các tổ chức thành viên và sự chủ động, sáng tạo của Ủy ban MTTQ các cấp trong chủ trì, phối hợp thực hiện công tác dân tộc nhằm củng cố, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thống nhất nhận thức: Vấn đề dân tộc và đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược cơ bản, lâu dài, đồng thời cũng là vấn đề cấp bách hiện nay của cách mạng Việt Nam. Làm tốt công tác dân tộc của MTTQ, các tổ chức CT-XH là yêu cầu vừa mang tính cấp bách, vừa mang tính chiến lược, góp phần phát huy sức mạnh nội sinh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Đổi mới tư duy và cách tiếp cận trong công tác dân tộc, chuyển mạnh từ tư duy “chăm lo, hỗ trợ” sang đồng hành, khơi dậy nội lực, phát huy vai trò chủ thể của đồng bào dân tộc thiểu số trong phát triển kinh tế - xã hội.

Đổi mới công tác dân tộc trên cơ sở rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm trong phân công, phối hợp và thống nhất hành động.

Thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đồng bào DTTS. Bảo đảm vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam, các tổ chức CT-XH để đồng bào dân tộc thực hiện quyền làm chủ theo chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cũng đề ra 5 nhóm nhiệm vụ và giải pháp.

Thứ nhất, đổi mới toàn diện nội dung, phương thức công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, tập hợp đoàn viên, hội viên vùng đồng bào DTTS tham gia xây dựng và hoàn thiện các chủ trương, chính sách về dân tộc và công tác dân tộc, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS, miền núi trong tình hình mới.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội, giám sát việc thực hiện chính sách dân tộc và đầu tư công ở vùng đồng bào DTTS; theo dõi, đôn đốc việc giải quyết kiến nghị sau giám sát. Đổi mới công tác giám sát, phản biện xã hội trong lĩnh vực dân tộc, đảm bảo giám sát thực chất, giám sát đến cùng, nhất là đối với các chương trình, dự án đầu tư ở vùng đồng bào DTTS. Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân, Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, thực hiện giám sát có trọng tâm, trọng điểm, tránh hình thức; nâng cao chất lượng phản biện xã hội, nhất là thực hiện các dự án liên quan trực tiếp tới đời sống nhân dân.

Thứ ba, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, lực lượng vũ trang trong công tác dân tộc, bảo đảm an ninh, trật tự và đối ngoại nhân dân ở vùng biên giới.

Thứ tư, đổi mới việc lựa chọn nội dung hoạt động, phương thức phối hợp và thống nhất hành động trong công tác dân tộc theo hướng phân công thực hiện rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, tránh chồng chéo nhiệm vụ; đẩy mạnh các phong trào thi đua, các cuộc vận động; xây dựng và nhân rộng các mô hình hiệu quả, phù hợp với đặc điểm dân tộc, địa bàn.

Thứ năm, chăm lo công tác tổ chức, cán bộ, đào tạo đội ngũ cán bộ dân tộc; nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào DTTS.