Thực hiện chủ trương 'công tố chủ động, thực chất, hiệu quả và kiểm soát chặt chẽ quyền lực tư pháp'

Thông báo kết luận nêu: Ngày 23/6/2026, VKSND tối cao tổ chức Hội nghị “Sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 05/CT-VKSTC ngày 27/4/2020 của Viện trưởng VKSND tối cao về tăng cường trách nhiệm công tố trong giải quyết các vụ án hình sự, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm”. Trên cơ sở báo cáo sơ kết, ý kiến thảo luận của các đại biểu tại Hội nghị, Viện trưởng VKSND tối cao ghi nhận, đánh giá cao những chuyển biến tích cực, kết quả và trách nhiệm “công tố gắn với hoạt động điều tra”, chủ động hơn trong kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm; nâng cao chất lượng yêu cầu điều tra, phê chuẩn các quyết định tố tụng; tăng cường trách nhiệm tranh tụng tại phiên tòa; có những cách làm sáng tạo, hiệu quả trong quản lý, chỉ đạo, điều hành; phân công Kiểm sát viên có năng lực, kinh nghiệm tham gia giải quyết các vụ án lớn, phức tạp; kịp thời phát hiện, khắc phục vi phạm trong hoạt động tư pháp, góp phần nâng cao chất lượng điều tra, truy tố, xét xử,…

Bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Để tiếp tục tăng cường trách nhiệm công tố trong giải quyết các vụ việc, vụ án hình sự, Viện trưởng VKSND tối cao kết luận và chỉ đạo toàn Ngành thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.

Quán triệt, thực hiện tư duy mới về tăng cường trách nhiệm công tố, nhằm xây dựng nền công tố mạnh, chủ động, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong giai đoạn mới

Toàn ngành quán triệt đầy đủ, sâu sắc tinh thần Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 6/6/2026 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới và các chủ trương, định hướng lớn của Đảng; nâng cao trách nhiệm và phát huy đầy đủ vị trí, vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân là thiết chế Hiến định, giữ vai trò trung tâm trong kiểm soát quyền lực tư pháp, góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; khắc phục triệt để những tồn tại, hạn chế được tổng kết trong thực tiễn; nâng cao trách nhiệm trong việc thực hiện chức năng công tố; xác định rõ trách nhiệm công tố là nền tảng để thực hiện chức năng kiểm soát quyền lực tư pháp; thực hiện chủ trương “công tố chủ động, thực chất, hiệu quả và kiểm soát chặt chẽ quyền lực tư pháp”.

Thực hiện phương châm công tố “sớm hơn, sắc hơn, sâu hơn, sát hơn”; đổi mới mạnh mẽ tư duy công tố theo hướng “từ tư duy tiến hành tố tụng sang tư duy chủ động kiểm soát quá trình tố tụng”, “từ xử lý vụ việc đơn lẻ sang quản trị trách nhiệm công tố”, “từ phương thức quản lý truyền thống sang quản trị bằng dữ liệu, điều hành và kiểm soát chất lượng bằng dữ liệu”.

Vụ 2 chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu đề xuất triển khai Kết luận số 56-KL/TW, ngày 24/6/2026 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 48-CT/TW, ngày 22/10/2010 của Bộ Chính trị khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.

Quang cảnh Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 05/CT-VKSTC ngày 27/4/2020 của Viện trưởng VKSND tối cao trong ngành Kiểm sát nhân dân được tổ chức ngày 23/6/2026.

Nâng cao chất lượng công tố ngay từ khi phát hiện dấu hiệu tội phạm và trong toàn bộ quá trình tố tụng

Công tố phải được thực hiện ngay từ giai đoạn tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, bảo đảm công tố chủ động gắn với điều tra ngay từ đầu, nhất là trong giải quyết nguồn tin về tội phạm và hoạt động của Công an cấp xã; tăng cường trách nhiệm trong định hướng điều tra, thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ và kiểm soát tính hợp pháp của các hoạt động điều tra. Đồng thời, phải được thực hiện trong suốt quá trình tiến hành tố tụng ở các giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, với mục tiêu trọng yếu là không để xảy ra oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm.

Tăng cường trách nhiệm công tố đối với các vụ việc, vụ án phức tạp, chứng cứ yếu, không nhận tội hoặc các lĩnh vực trọng điểm như tham nhũng, kinh tế, chức vụ, công nghệ cao, tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia hoặc thủ đoạn phạm tội mới để nhận diện chính xác và phân loại xử lý.

Hoàn thiện thể chế nhằm tăng cường trách nhiệm công tố trong đấu tranh phòng chống tội phạm hình sự

Tập trung đẩy nhanh, bảo đảm chất lượng nghiên cứu, hoàn thiện thể chế và tham gia xây dựng, sửa đổi các quy định pháp luật về tư pháp hình sự, trọng tâm là 6 nhóm chính sách mới sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự (gồm: Tinh gọn, hiệu quả; Phân hóa - khoan hồng; Kiểm soát quyền lực -Bảo vệ quyền con người; Tố tụng điện tử, tố tụng trực tuyến; Hội nhập quốc tế; Khắc phục vướng mắc, bất cập thực tiễn) theo hướng bảo đảm để VKSND có đầy đủ quyền năng pháp lý và cơ chế để tăng cường trách nhiệm công tố trong toàn bộ quá trình tố tụng hình sự.

Vụ 14 tham mưu triển khai bước đầu chính sách sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự; thực hiện nghiêm chủ trương xử lý tội phạm nghiêm minh nhưng nhân văn, hiệu quả hơn; tuyệt đối không hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế, hành chính và ngược lại; chú trọng phòng ngừa vi phạm, tội phạm từ sớm, từ xa. Bảo đảm tăng cường trách nhiệm công tố, nâng cao hiệu lực, hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu; tăng cường công tác phối hợp; xây dựng đội ngũ Kiểm sát viên đáp ứng yêu cầu tăng cường trách nhiệm công tố trong tình hình mới

Viện trưởng Viện kiểm sát các cấp, Thủ trưởng đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác công tố; trực tiếp theo dõi các vụ án lớn, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm; chịu trách nhiệm về chất lượng công tố của đơn vị mình; tập trung giải quyết sớm, giải quyết nhanh các vụ án đơn giản nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu chứng minh tội phạm. Nâng cao chất lượng công tố, gắn liền với bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, không lợi dụng, lạm dụng quyền lực, không để xảy ra vi phạm, tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp ở đơn vị do mình lãnh đạo, phụ trách.

Tăng cường công tác phối hợp giữa Viện kiểm sát với các cơ quan tiến hành tố tụng, nhất là Cơ quan điều tra cấp tỉnh và Công an cấp xã nhằm quản lý chặt chẽ nguồn tin về tội phạm và nâng cao hiệu quả công tác công tố ngay từ đầu.

Xây dựng đội ngũ Kiểm sát viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, tinh thông pháp luật, giỏi nghiệp vụ, am hiểu công nghệ, có ý thức tự học, tự rèn luyện nâng cao trình độ, có tư duy phản biện và khả năng thích ứng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, nhạy bén, sắc sảo sớm nhận diện đúng bản chất các vụ việc, vụ án để không xảy ra oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác công tố

Xây dựng hồ sơ số, dữ liệu số và hệ thống chỉ tiêu quản trị công tố; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ phân tích dữ liệu phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành và hoạt động nghiệp vụ. Kiểm sát viên phải chủ động, thích ứng, chuyển từ hoạt động thủ công hiện nay sang nghiên cứu, đánh giá chứng cứ trên dữ liệu và thực hiện việc buộc tội, gỡ tội trên dữ liệu, đáp ứng với yêu cầu của kỷ nguyên số trong giai đoạn mới.

Vụ 2 chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu xây dựng Chỉ thị mới của Viện trưởng VKSND tối cao về tăng cường trách nhiệm công tố sau khi các đạo luật mới về tư pháp hình sự được Quốc hội khóa XV thông qua, bảo đảm bám sát yêu cầu cải cách tư pháp và các chủ trương mới của Đảng đối với công tác kiểm sát nhân dân.

Các đơn vị thuộc VKSND tối cao, Viện kiểm sát các cấp khẩn trương cụ thể hóa nội dung kết luận Hội nghị thành chương trình, kế hoạch công tác; tăng cường kiểm tra, đôn đốc và đánh giá kết quả thực hiện, góp phần xây dựng nền công tố chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước.