Thực hiện chủ trương 'xanh hóa' taxi Thủ đô:Doanh nghiệp đồng thuận, mong được đồng hành

Thành phố Hà Nội hiện có hơn 8.700 taxi điện hoạt động. Ảnh: Lê Khánh

- Thành phố Hà Nội đặt mục tiêu chậm nhất đến năm 2030 hoàn thành chuyển đổi phương tiện taxi sang sử dụng điện, năng lượng xanh. Các doanh nghiệp taxi của Hà Nội đã chuẩn bị như thế nào cho mục tiêu này, thưa ông?

- Đây là chủ trương lớn của Chính phủ và thành phố nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo đảm sức khỏe cộng đồng. Thời gian qua, đã có hàng chục cuộc họp do UBND thành phố Hà Nội và Sở Xây dựng chủ trì để bàn thảo về vấn đề này. Tại các cuộc họp, lãnh đạo thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi phương tiện, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên. Nhiều nội dung rất sát thực tế đã được mổ xẻ với những cơ chế, kế hoạch cụ thể, qua đó tạo niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp. Hiệp hội cũng như các doanh nghiệp taxi trên địa bàn Thủ đô cam kết và quyết tâm thực hiện theo đúng lộ trình mà thành phố đề ra.

Tính đến thời điểm hiện tại, toàn thành phố có hơn 8.700 taxi điện hoạt động, chiếm khoảng 47% tổng số phương tiện taxi. Các doanh nghiệp cũng đã xây dựng kế hoạch đến năm 2028 sẽ chuyển đổi thêm tối thiểu 25-28% số xe taxi chạy xăng hiện có và hoàn tất chuyển đổi vào năm 2029-2030.

- Ông có thể cho biết, những khó khăn, vướng mắc đối với doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi?

- Thực hiện chỉ đạo của thành phố, các doanh nghiệp đã làm việc với Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội, các tổ chức tín dụng để thống nhất phương án đầu tư phương tiện, từ đó lập dự án bảo đảm tính khả thi để có thể vay vốn. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất là doanh nghiệp không có tài sản bảo đảm. Theo quy định, đối với xe điện, nếu không có tài sản bảo đảm, Quỹ Đầu tư phát triển chỉ cho vay 40% với lãi suất 4,98%/năm. Doanh nghiệp muốn vay nhiều hơn thì phải có bảo lãnh của ngân hàng. Do đó, chúng tôi kiến nghị được vay vốn để tái đầu tư phương tiện và thế chấp bằng chính xe ô tô điện đó, như thông lệ trước đây vẫn vay từ các ngân hàng thương mại để đầu tư với xe taxi chạy xăng.

Thứ hai, hầu hết doanh nghiệp taxi tại Hà Nội hiện nay vay vốn đầu tư phương tiện chỉ để hoạt động taxi. Doanh nghiệp đang phải đối mặt rủi ro bởi với xe xăng có thể tính toán được khấu hao sau “vòng đời” hoạt động liên tục từ 5-7 năm, nhưng với xe điện thì chưa thể xác định được, vì là sản phẩm mới. Theo tính toán, đầu tư mỗi xe điện cần khoảng 450-500 triệu đồng. Sau 5 năm hoạt động, chi phí thay hệ thống pin ít nhất cần khoảng 140-150 triệu đồng/xe, chưa kể các linh kiện, phụ kiện phải thay thế và chi phí sửa chữa bảo dưỡng. Thay pin rồi thì pin cũ chưa biết mang đi đâu, bởi hiện chưa có cơ quan nào đứng ra chịu trách nhiệm thu gom.

Một vấn đề cũng đang khiến doanh nghiệp băn khoăn là khi thực hiện chuyển đổi taxi “xanh” theo lộ trình sẽ có một lượng lớn ô tô sử dụng xăng phải thanh lý. Với việc thành phố Hà Nội quy định vùng phát thải thấp, việc thanh lý xe cũ càng khó, giá trị xe xuống thấp, dẫn tới báo cáo tài chính của doanh nghiệp rất xấu, các ngân hàng thu hẹp hạn mức cho vay. Mong thành phố kiến nghị với Chính phủ, Bộ Tài chính cho phép nâng tỷ lệ vay vốn lên mức 80% giá trị phương tiện; miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong khoảng thời gian nhất định; ưu đãi phí, lệ phí đăng ký phương tiện, cấp biển số định danh với taxi chuyển đổi sang sử dụng điện, năng lượng xanh.

Riêng đối với những taxi cũ, biển số xe đã được định danh và là tài sản của doanh nghiệp (đã nộp 20 triệu đồng/biển định danh). Khi bán xe cũ, biển định danh này được doanh nghiệp làm thủ tục thu hồi, phục vụ lắp đặt sang xe sử dụng điện, năng lượng sạch mới đầu tư. Do đó, nếu biển xe cũ chuyển đổi sang xe điện mới nên được miễn phí, tránh trường hợp phải nộp lệ phí 2 lần.

- Có một vấn đề gây bức xúc trong hoạt động vận tải hành khách bằng taxi trên địa bàn thành phố hiện nay là taxi “dù”. Theo ông, làm thế nào để loại bỏ tình trạng này?

- Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị các cơ quan có biện pháp xử lý triệt để vấn đề này. Theo thống kê, thành phố hiện có 21.000 xe taxi, trong đó có hơn 8.700 taxi điện; khoảng 5.000-6.000 xe taxi ngoại tỉnh hoạt động như xe “dù” trên địa bàn. Ngoài ra, còn một lượng rất lớn xe hợp đồng dưới 8 chỗ đang hoạt động tương tự như taxi nhưng không ký hợp đồng điểm đi, điểm đến; không niêm yết giá cước và không truyền dữ liệu GPS về Sở Xây dựng phục vụ công tác quản lý, giám sát. Điều này gây bất bình đẳng cho các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc và gây quá tải lên hạ tầng, gia tăng ùn tắc giao thông.

Thời gian qua, thành phố đã rất quyết liệt trong đầu tư ứng dụng khoa học, công nghệ, sử dụng camera AI để giám sát, xử lý các phương tiện vi phạm giao thông. Với hạ tầng công nghệ đã có và hệ thống dữ liệu GPS được chia sẻ, chúng tôi kiến nghị các lực lượng chức năng quản lý chặt chẽ, tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm minh, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ hành khách, từng bước xây dựng Thủ đô văn minh, xanh - sạch - đẹp.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Tuấn Lương thực hiện