Thực hư thông tin 'UAV Iran bắn rơi trực thăng Apache Mỹ'

Một tuyên bố liên quan tới vụ rơi trực thăng quân sự Mỹ gần eo biển Hormuz đang làm dấy lên nhiều tranh cãi trong giới quân sự quốc tế.

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Iran đứng sau vụ việc, nhiều chuyên gia lại nhận định kịch bản máy bay không người lái của Tehran bắn hạ trực thăng tấn công AH-64 Apache chứa đựng không ít điểm bất hợp lý về mặt kỹ thuật.

Ngày 9/6, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran đã bắn rơi một trực thăng tấn công AH-64 Apache của Mỹ khi chiếc máy bay này đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra trên eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với biển Arab.

Theo các nguồn tin Mỹ được CNN dẫn lại, trực thăng đã rơi ngoài khơi Oman. Một số quan chức nhận định phương tiện gây ra vụ việc có thể là máy bay không người lái của Iran.

Một nguồn tin am hiểu sự việc cho biết loại khí tài được nghi ngờ là UAV tự sát dòng Shahed.

Tuy nhiên, Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng. Cơ quan này xác nhận cuộc điều tra đang được tiến hành và hiện chưa thể xác định liệu UAV Iran có chủ động tấn công trực thăng Mỹ hay đây chỉ là một sự cố ngoài ý muốn.

Phản ứng từ Tehran cũng khiến bức tranh trở nên phức tạp hơn. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi không nhận trách nhiệm về vụ việc.

Thay vào đó, ông cho rằng các lực lượng quân sự nước ngoài hoạt động gần lãnh thổ Iran luôn phải đối mặt với nguy cơ tai nạn, sai sót kỹ thuật hoặc những tình huống ngoài dự kiến

Một số nguồn tin khu vực cũng tiết lộ Iran đã thông báo với các bên trung gian rằng nước này không tiến hành hành động nhằm bắn hạ trực thăng Mỹ.

Điều khiến nhiều chuyên gia hoài nghi nhất nằm ở chính loại khí tài được nhắc đến.

Máy bay không người lái tự sát Shahed được Iran phát triển chủ yếu để tập kích các mục tiêu cố định trên mặt đất.

Các UAV này thường hoạt động dựa trên tọa độ được lập trình sẵn trước khi phóng. Chúng không được thiết kế để săn tìm và tiêu diệt các mục tiêu cơ động tốc độ cao trên không như trực thăng chiến đấu.

Chris Gordon, biên tập viên phụ trách Lầu Năm Góc của tạp chí Air & Space Forces, cho rằng khả năng xảy ra va chạm ngoài ý muốn trên không là giả thuyết đáng chú ý hơn.

Cùng quan điểm, ông Cameron Chell, Giám đốc điều hành công ty công nghệ quốc phòng Draganfly của Mỹ, nhận định chiếc trực thăng tấn công AH-64 Apache có thể đã gặp sự cố trong quá trình truy đuổi hoặc đánh chặn UAV.

Theo ông, các phi đội Apache thường xuyên đảm nhận nhiệm vụ đối phó máy bay không người lái.

Trong điều kiện tác chiến phức tạp hoặc tầm nhìn hạn chế, khả năng va chạm với mục tiêu hoặc mảnh văng từ một phương tiện bị phá hủy là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Đánh giá dưới góc độ kỹ thuật, ông Chell cho rằng Iran hiện sở hữu nhiều loại tên lửa phòng không và tên lửa đối không đủ khả năng tiêu diệt trực thăng tấn công AH-64 Apache.

Tuy nhiên, ông không thấy bằng chứng nào cho thấy Tehran đang vận hành UAV chuyên làm nhiệm vụ phòng không.

Trực thăng tấn công AH-64 Apache là một trong những khí tài mạnh nhất của lục quân Mỹ. Phiên bản AH-64D được trang bị radar điều khiển hỏa lực AN/APG-78 Longbow, pháo tự động M230 cỡ nòng 30 mm cùng tên lửa chống tăng AGM-114 Hellfire.

Trực thăng có tốc độ tối đa 293 km/h và được thiết kế để hoạt động trong môi trường chiến đấu cường độ cao.

Dù vậy, lịch sử chiến tranh hiện đại cũng cho thấy UAV hoàn toàn có thể trở thành mối đe dọa đối với máy bay có người lái nếu được trang bị công nghệ phù hợp.

Đầu năm 2026, một số nguồn tin Nga tuyên bố UAV tự sát Geran-2 đã bắn hạ trực thăng vũ trang Mi-24 và tiêm kích hạng nặng Su-27 của Ukraine bằng tên lửa đối không tầm ngắn R-60.

UAV Geran-2 được phát triển dựa trên thiết kế UAV Shahed-136 của Iran nhưng đã được Nga nâng cấp đáng kể về hệ thống điều khiển và khả năng tác chiến.

Tuy nhiên, cho đến nay chưa xuất hiện bằng chứng nào cho thấy Iran đã sở hữu hoặc triển khai phiên bản Shahed có năng lực tương tự.

Đây cũng là lý do khiến nhiều chuyên gia tiếp tục nghi ngờ tuyên bố cho rằng một UAV Iran đã trực tiếp bắn hạ trực thăng tấn công AH-64 Apache của Mỹ.

Khi cuộc điều tra của Mỹ vẫn chưa kết thúc, nguyên nhân chính xác dẫn tới vụ việc gần eo biển Hormuz vẫn còn là một dấu hỏi lớn.

Song với những dữ liệu hiện có, giả thuyết về một tai nạn hoặc sự cố ngoài ý muốn đang được nhiều chuyên gia đánh giá có cơ sở hơn so với kịch bản UAV Shahed tự mình hạ gục một trong những trực thăng chiến đấu mạnh nhất thế giới.

Theo War Zone, Air & Space Forces, CNN