Thuế đối với người bán hàng online năm 2026: Những điều cần biết để tránh rủi ro kê khai

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đang đưa hàng triệu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tham gia thị trường trực tuyến. Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng doanh thu là yêu cầu ngày càng chặt chẽ hơn về nghĩa vụ thuế.

DOANH THU TÍNH THUẾ VÀ CÁC NGƯỠNG QUAN TRỌNG NGƯỜI BÁN CẦN BIẾT

Từ năm 2026, hàng loạt quy định mới liên quan đến thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, hóa đơn điện tử và quản lý tài khoản thanh toán chính thức có hiệu lực. Các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee cũng đã chủ động hướng dẫn người bán về cách kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế, nhằm giúp cộng đồng kinh doanh online tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Những câu hỏi thường gặp từ người bán hàng trên sàn thương mại điện tử cho thấy mối quan tâm lớn nhất hiện nay xoay quanh cách xác định doanh thu tính thuế, phương thức kê khai và trách nhiệm trong trường hợp sàn đã khấu trừ thuế thay.

Theo quy định áp dụng từ năm 2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được phân nhóm dựa trên quy mô doanh thu năm, từ đó xác định nghĩa vụ thuế và chế độ kê khai tương ứng.

Điểm đáng chú ý là ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đã được nâng lên 500 triệu đồng mỗi năm. Những cá nhân kinh doanh có doanh thu không vượt quá mức này sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, họ vẫn cần thông báo doanh thu thực tế với cơ quan thuế định kỳ.

Với nhóm có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng mỗi năm, nghĩa vụ thuế bắt đầu phát sinh. Thuế giá trị gia tăng được tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, với các mức phổ biến như 1% đối với hoạt động phân phối hàng hóa hoặc 5% đối với dịch vụ.

Đối với thuế thu nhập cá nhân, người bán có thể lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế tùy theo khả năng đáp ứng yêu cầu về sổ sách và chứng từ. Phương pháp thứ nhất là tính trực tiếp trên doanh thu sau khi trừ ngưỡng 500 triệu đồng, nhân với thuế suất theo ngành nghề. Phương pháp thứ hai là tính trên thu nhập thực tế sau khi trừ chi phí hợp lệ, với mức thuế suất 15%.

Một vấn đề nhiều người bán quan tâm là “doanh thu năm” được tính như thế nào. Theo hướng dẫn của cơ quan thuế, doanh thu tính thuế không chỉ bao gồm tiền bán hàng hay cung cấp dịch vụ mà còn bao gồm toàn bộ khoản thu liên quan đến hoạt động kinh doanh. Điều này có nghĩa là các khoản thưởng doanh số, hỗ trợ khuyến mại, bồi thường hợp đồng, trợ giá hay phụ thu đều phải được cộng vào doanh thu để xác định nghĩa vụ thuế.

Do đó, các cá nhân kinh doanh cần tổng hợp toàn bộ nguồn thu từ cả kênh bán trực tuyến và trực tiếp, kể cả những khoản chưa thu được tiền tại thời điểm ghi nhận.

KHI NÀO SÀN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ KHẤU TRỪ THUẾ THAY?

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của người bán là liệu họ có phải tự kê khai thuế nếu chỉ bán hàng trên sàn thương mại điện tử? Trên thực tế, điều này phụ thuộc vào việc nền tảng thương mại điện tử có chức năng thanh toán và thực hiện khấu trừ thuế thay hay không. Với các nền tảng có tích hợp hệ thống thanh toán, chẳng hạn như Shopee, thuế có thể được khấu trừ trực tiếp trên từng giao dịch trước khi tiền bán hàng được chuyển cho người bán.

Trong trường hợp này, sàn sẽ thực hiện kê khai và nộp số thuế đã khấu trừ cho cơ quan thuế theo định kỳ. Tuy vậy, người bán vẫn phải theo dõi doanh thu của mình và thực hiện các nghĩa vụ kê khai hoặc quyết toán thuế theo quy định tương ứng với nhóm doanh thu của mình.

Ngược lại, nếu người bán hoạt động trên nền tảng không có cơ chế khấu trừ thuế tự động, họ phải tự thực hiện kê khai và nộp thuế theo tháng hoặc quý.

Thực tế cũng cho thấy nhiều cá nhân kinh doanh không chỉ bán hàng trên sàn mà còn đồng thời bán trực tiếp tại cửa hàng hoặc qua mạng xã hội. Trong trường hợp này, toàn bộ doanh thu từ mọi kênh phải được tổng hợp khi kê khai thuế. Riêng phần doanh thu từ sàn thương mại điện tử đã bị khấu trừ thuế sẽ được cấn trừ khi xác định số thuế phải nộp cuối cùng.

Một điểm đáng lưu ý khác là quy định mới về quản lý tài khoản thanh toán trong hoạt động kinh doanh. Theo chính sách mới của Chính phủ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải thông báo cho cơ quan thuế toàn bộ tài khoản ngân hàng và ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh.

Theo chuyên gia thuế, thực tế lâu nay nhiều hộ kinh doanh sử dụng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng, khiến việc xác định doanh thu gặp nhiều khó khăn. Nếu không khai báo rõ ràng, việc sử dụng tài khoản cá nhân cho hoạt động kinh doanh có thể bị xem là che giấu doanh thu.

Trong trường hợp bị phát hiện, cá nhân kinh doanh có thể phải đối mặt với truy thu thuế, xử phạt hành chính và tiền chậm nộp. Nếu số tiền trốn thuế lớn, thậm chí có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Một điểm được cộng đồng kinh doanh đánh giá tích cực là chính sách mới không hồi tố nghĩa vụ thuế đối với các giai đoạn trước đây. Cụ thể, các hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán trước năm 2026 sẽ không bị cơ quan thuế sử dụng doanh thu khai báo năm 2026 để điều chỉnh nghĩa vụ thuế của những năm trước. Đồng thời, các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán trước đây cũng không bị xử phạt lại, ngay cả khi quy mô kinh doanh thực tế có sự thay đổi đáng kể.

Ngoại lệ duy nhất là trường hợp cơ quan chức năng phát hiện hành vi che giấu doanh thu hoặc gian lận thuế. Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng nhanh, các quy định thuế mới được kỳ vọng sẽ giúp minh bạch hóa hoạt động kinh doanh online, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các hộ kinh doanh truyền thống và người bán trên nền tảng số.

Với người bán hàng online, việc nắm rõ quy định, theo dõi doanh thu và chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế ngay từ đầu không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn tạo nền tảng để hoạt động kinh doanh phát triển bền vững trong môi trường thương mại điện tử ngày càng chuyên nghiệp.

Bảo An