Thước đo sự phát triển nhân văn, bền vững của Thủ đô

Những năm qua, Hà Nội đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ người khuyết tật như trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế, hỗ trợ học nghề, tạo việc làm, cải thiện điều kiện tiếp cận giáo dục, giao thông, chăm sóc sức khỏe… Nhiều mô hình hỗ trợ sinh kế, dạy nghề, kết nối cộng đồng đã giúp người khuyết tật thêm tự tin, chủ động vươn lên trong cuộc sống. Không ít người khuyết tật bằng nghị lực của mình đã trở thành những tấm gương vượt khó, khẳng định giá trị bản thân, đóng góp tích cực cho xã hội. Điều đó cho thấy, khi được tạo điều kiện phù hợp, người khuyết tật hoàn toàn có thể học tập, lao động và cống hiến như những công dân khác.

Việc Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 14-CT/TU về tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác người khuyết tật trong tình hình mới tiếp tục khẳng định quyết tâm chính trị của Thành phố trong xây dựng một Thủ đô phát triển bao trùm, nhân văn và hạnh phúc. Đây không chỉ là yêu cầu về trách nhiệm xã hội mà còn là đòi hỏi tất yếu của mục tiêu phát triển bền vững.

Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế, công tác chăm lo cho người khuyết tật hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn, khoảng trống cần tiếp tục tháo gỡ. Trước hết là những rào cản về hạ tầng và khả năng tiếp cận. Không ít tuyến đường, công trình công cộng, trường học, nhà ga, xe buýt hay khu vui chơi vẫn thiếu các điều kiện cần thiết dành cho người khuyết tật như đường dốc, thang nâng, biển chỉ dẫn hay hệ thống hỗ trợ tiếp cận. Điều này khiến nhiều người khuyết tật gặp khó khăn trong di chuyển, học tập và tham gia các hoạt động xã hội.

Cơ hội việc làm dành cho người khuyết tật cũng còn hạn chế. Dù nhiều doanh nghiệp đã có sự thay đổi trong nhận thức, nhưng trên thực tế, không ít đơn vị vẫn e ngại tuyển dụng lao động khuyết tật vì lo ngại năng suất lao động hoặc chi phí hỗ trợ đi kèm. Công tác đào tạo nghề ở một số nơi còn dàn trải, chưa sát nhu cầu thị trường, thiếu tính bền vững. Vì vậy, nhiều người khuyết tật vẫn khó tìm được việc làm ổn định, phù hợp với khả năng…

Để Chỉ thị số 14-CT/TU đi vào cuộc sống hiệu quả, Hà Nội cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp với tinh thần lấy người khuyết tật làm trung tâm của chính sách. Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng thực chất và bao trùm hơn; đẩy mạnh rà soát hệ thống hạ tầng đô thị, giao thông công cộng, trường học, bệnh viện, cơ quan hành chính để bảo đảm điều kiện tiếp cận thuận lợi cho người khuyết tật. Trong quá trình xây dựng đô thị thông minh, chuyển đổi số, cần chú trọng yếu tố tiếp cận số, bảo đảm người khuyết tật có thể sử dụng thuận tiện các dịch vụ công trực tuyến.

Cùng với đó, Thành phố cần tăng cường các chương trình đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, hỗ trợ khởi nghiệp, vay vốn ưu đãi và mở rộng cơ hội việc làm cho người khuyết tật. Các doanh nghiệp sử dụng lao động khuyết tật cần được khuyến khích bằng những chính sách hỗ trợ phù hợp. Quan trọng hơn, phải thay đổi nhận thức xã hội theo hướng nhìn nhận người khuyết tật như những chủ thể có năng lực, có khả năng đóng góp, thay vì chỉ là đối tượng cần trợ giúp.

Công tác truyền thông cần được đẩy mạnh để lan tỏa những tấm gương người khuyết tật vượt khó, đồng thời nâng cao trách nhiệm cộng đồng trong xây dựng môi trường sống hòa nhập. Các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể, địa phương cần tăng cường đối thoại, lắng nghe tiếng nói của người khuyết tật để chính sách sát thực tế hơn.

Một thành phố đáng sống không chỉ dành cho người khỏe mạnh, thuận lợi, mà phải là nơi mọi công dân đều có cơ hội sống, học tập, lao động và cống hiến trong sự tôn trọng và bình đẳng. Chăm lo cho người khuyết tật vì thế không chỉ là trách nhiệm, mà còn là thước đo của sự phát triển nhân văn, bền vững của Thủ đô Hà Nội hôm nay và mai sau.