Thuốc lá: Thủ phạm gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cướp đi sinh mạng của hơn 3 triệu người. Tại Việt Nam, 90% ca bệnh nặng do khói thuốc lá.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) đang là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba trên toàn cầu. Tại Việt Nam, đằng sau những lá phổi đang dần cạn kiệt oxy tại các buồng bệnh hô hấp, có đến 80-90% ca mắc chung 1 nguyên nhân: "khói thuốc lá".

 COPD đang là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba trên toàn cầu. Ảnh minh họa.

COPD đang là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba trên toàn cầu. Ảnh minh họa.

Theo đó, COPD làm đường thở bị thu hẹp và mất đi tính đàn hồi. Người bệnh luôn sống trong cảm giác ngột ngạt, thiếu dưỡng khí như phải chật vật thở qua một chiếc ống hút nhỏ hẹp. Khi khói thuốc đi vào cơ thể, hơn 7.000 hóa chất độc hại sẽ nhanh chóng làm tê liệt hệ thống lông chuyển có nhiệm vụ quét sạch bụi bẩn và vi khuẩn. Hệ quả là đờm nhầy tích tụ, gây viêm nhiễm kéo dài và phá hủy cấu trúc phổi vĩnh viễn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm COPD cướp đi sinh mạng của hơn 3 triệu người. Riêng tại Việt Nam, báo cáo của Bộ Y tế chỉ ra tỷ lệ mắc bệnh ở người trên 40 tuổi lên tới 4,2%, đưa nước ta vào nhóm có tỷ lệ mắc cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đáng chú ý, các nghiên cứu lâm sàng tại các bệnh viện tuyến đầu đều khẳng định khoảng 90% bệnh nhân COPD có tiền sử hút thuốc lá kéo dài hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động.

Đặc biệt, hệ lụy không chỉ giáng xuống người trực tiếp cầm điếu thuốc. Phụ nữ và trẻ em, những người vô tình hít phải khói thuốc thụ động hàng ngày cũng có khả năng đối mặt với nguy cơ cao mắc các bệnh viêm đường hô hấp mạn tính và suy giảm chức năng phổi nghiêm trọng.

Khi đã mắc COPD, tổn thương ở phổi là không thể đảo ngược. Người bệnh phải đối diện với viễn cảnh sống chung với thuốc xịt giãn phế quản, bình oxy y tế tại nhà và những đợt nhập viện cấp cứu tốn kém. Nhiều gia đình đã rơi vào cảnh kiệt quệ tài chính chỉ vì thói quen phì phèo vài điếu thuốc mỗi ngày.

Dù vậy, chưa bao giờ là quá muộn để dừng lại. Việc từ bỏ thuốc lá ngay lập tức là cách duy nhất để ngăn chặn căn bệnh tàn phá đường thở thêm nữa. Chỉ sau vài tuần bỏ thuốc, chức năng phổi sẽ bắt đầu cải thiện, tình trạng ho và khó thở giảm dần. Người nghiện thuốc lá nên chủ động tìm đến các phòng tư vấn tại các bệnh viện chuyên khoa để được hỗ trợ bằng phác đồ điều trị chuẩn y khoa, kết hợp liệu pháp tâm lý và các sản phẩm thay thế nicotine an toàn. Đồng thời, các cơ quan, doanh nghiệp và mỗi hộ gia đình cần thiết lập rào cản vật lý vững chắc bằng cách thực thi nghiêm ngặt không gian 100% không khói thuốc. Đặc biệt, người trên 40 tuổi có tiền sử hút thuốc cần chủ động đo chức năng hô hấp định kỳ hàng năm; đây là giải pháp sống còn để tầm soát sớm, giúp can thiệp kịp thời ngay từ khi lá phổi chưa bước vào giai đoạn tổn thương vĩnh viễn.

Thái Mạnh

Nguồn Công Thương: https://congthuong.vn/thuoc-la-thu-pham-gay-benh-phoi-tac-nghen-man-tinh-454184.html