Thương mại điển tử mở 'đường ngắn' cho nông sản vùng cao Lai Châu

Trong làn sóng kinh tế số đang lan tỏa mạnh mẽ, thương mại điện tử (TMĐT) ngày càng khẳng định vai trò như một kênh phân phối quan trọng, không chỉ với doanh nghiệp lớn mà cả với những người sản xuất nhỏ ở vùng sâu, vùng xa. Tại Lai Châu – một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn – câu chuyện của Hợp tác xã Pu Ta Leng đang cho thấy TMĐT có thể trở thành “con đường ngắn nhất” để nông sản vùng cao chạm tới thị trường rộng lớn.

Bà Vũ Bích Hồng, Giám đốc Hợp tác xã Pu Ta Leng (Lai Châu). Ảnh: Diệu Linh/BNEWS/TTXVN

Chia sẻ với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam, bà Vũ Bích Hồng, Giám đốc Hợp tác xã Pu Ta Leng (Lai Châu), kể lại hành trình của mình bắt đầu khá giản dị. Từ việc bán hàng online mang tính tự phát, bà dần học cách làm TMĐT bài bản hơn, rồi từng bước đưa mô hình này vào hoạt động của hợp tác xã.

Bà nói: “Trong hai năm qua, tôi đã mở được thêm một thị trường mới, song song với kênh tiêu thụ truyền thống”. Không dừng lại ở việc bán hàng cho riêng mình, trong khoảng một năm trở lại đây, bà Hồng còn chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh trên nền tảng số với bà con địa phương thông qua các lớp học trực tuyến trên nền tảng Zoom và các buổi tập huấn trực tiếp, chủ yếu tại hai xã Sìn Hồ và Bình Lư.

Đáng chú ý, phong trào “Bình Lư vươn mình” được triển khai gần đây, với sự đồng hành của chính quyền địa phương, đã thu hút khoảng 200 cá nhân tham gia. Chỉ sau một tháng vận hành, phong trào này đã giúp hình thành khoảng 30 nhà bán hàng hoạt động hiệu quả trên các nền tảng TMĐT, đặc biệt là TikTok Shop, ghi nhận một kết quả vượt kỳ vọng ban đầu.

Từ trải nghiệm thực tế, bà Hồng nhìn nhận hoạt động kinh doanh trên các sàn TMĐT hiện nay vẫn còn mang tính tự phát. “Có người làm đúng, nhưng cũng có người chưa thực sự đúng”, bà chia sẻ. Theo bà, điều bà con cần không chỉ là nền tảng bán hàng, mà còn là những hướng dẫn rõ ràng, dễ hiểu về quy định pháp lý, tiêu chuẩn sản phẩm và cách vận hành gian hàng để tránh vi phạm quy định của sàn.

Bên cạnh đó, bà Hồng kiến nghị các cơ quan chức năng tăng cường mời chuyên gia từ chính các sàn TMĐT về tập huấn trực tiếp cho người dân, đồng thời xây dựng đội ngũ “người dẫn đầu” tại địa phương – những người có thể cầm tay chỉ việc, đồng hành không chỉ trên lý thuyết mà cả trong quá trình triển khai thực tế.

Câu chuyện TMĐT của Hợp tác xã Pu Ta Leng không chỉ gói gọn trên các nền tảng số. Tham gia Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, bà Hồng đến với hai vai trò: vừa là đại diện hợp tác xã mang sản phẩm miến sâm của gia đình trưng bày, bán hàng; vừa là người “dẫn đoàn” đưa những hộ kinh doanh mới bán hàng thành công trên nền tảng TMĐT xuống Hà Nội để giao lưu, học hỏi và quảng bá đặc sản Lai Châu tới người tiêu dùng Thủ đô.

Bà Hồng kể: “Điều thú vị nhất là khi truyền thông cho gian hàng, chúng tôi không chỉ có các đơn hàng lẻ online, mà còn xuất hiện những đơn hàng mua sỉ với số lượng lớn – điều trước đây rất khó đạt được nếu chỉ bán theo cách truyền thống”.

Những con số cụ thể cho thấy sự thay đổi rõ nét. Trước khi tham gia TMĐT, làng nghề của bà Hồng với khoảng 90 hộ nông nghiệp chỉ có khoảng ba tháng cuối năm sản xuất liên tục, còn những tháng đầu năm gần như “nhàn rỗi”. Nay, nhờ bán hàng trên các nền tảng số, hoạt động sản xuất đã ổn định quanh năm, không còn tồn hàng tại địa phương trong suốt ba tháng gần đây. Riêng Hợp tác xã Pu Ta Leng đã trực tiếp tiêu thụ được khoảng 140 tấn miến, chủ yếu thông qua kênh TikTok Shop. Không chỉ vậy, thương hiệu Sâm đất Sìn Hồ cũng đang dần “vang xa”, với sản lượng bán ra gần 600 tấn trên các nền tảng TMĐT với thời gian khoảng 5 tháng.

Theo bà Hồng, TMĐT đã thực sự trở thành cây cầu nối, giúp rút ngắn khoảng cách địa lý và bù đắp những hạn chế về marketing, xây dựng thương hiệu – những rào cản vốn rất lớn với người dân vùng cao. Bà chia sẻ: “Tại nhiều xã vùng cao ở Lai Châu, bà con sống rải rác, có người còn chưa nói sõi tiếng Kinh. Tư duy kinh doanh thị trường cũng chưa đồng đều, nguồn hàng đôi khi chưa ổn định”. Tuy nhiên, với sự đồng hành của chính quyền các cấp, từ xã đến tỉnh, hệ thống bán hàng nông sản, sản vật địa phương đang từng bước hình thành và lan tỏa, tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân.

Nhìn về chặng đường phía trước, bà Hồng cho biết mong muốn nhân rộng mô hình kinh doanh online của Hợp tác xã Pu Ta Leng ra nhiều địa phương khác, đồng thời từng bước hướng tới xuất khẩu nông sản Lai Châu ra thị trường quốc tế. Bà nói: “Ở thị trường trong nước, đặc sản vùng nào cũng có thế mạnh riêng. Nhưng thị trường nước ngoài vẫn còn rất nhiều dư địa cho nông sản Việt Nam”. Theo bà, khi đã xây dựng được thương hiệu, chuẩn hóa sản phẩm và đứng vững ở thị trường nội địa, việc xuất khẩu với quy mô lớn sẽ là hướng đi giúp tạo việc làm ổn định, lâu dài hơn cho người dân vùng cao.

Câu chuyện của Hợp tác xã Pu Ta Leng cho thấy, với TMĐT, con đường từ bản làng đến thị trường không còn quá xa – chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, một gian hàng số và sự đồng hành đúng lúc.

Diệu Linh/Bnews/vnanet/vn