Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú:Ngày Văn hóa Việt Nam là đợt sinh hoạt chính trị - văn hóa của toàn dân

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hoá Việt Nam chủ trì Phiên họp. Ảnh: dangcongsan.vn

Sáng 25.9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hoá Việt Nam chủ trì Phiên họp Thường trực Ban Chỉ đạo triển khai nhiệm vụ quý IV năm 2026.

Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết; Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; các Ủy viên Trung ương Đảng, đại diện lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương, thành viên Ban Chỉ đạo.

Về phía Bộ VHTTDL, tham dự Phiên họp có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo; Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng; Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ.

Tại Phiên họp, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo báo cáo tóm tắt các nội dung công việc đã triển khai và nhiệm vụ thời gian tới.

Các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận, đóng góp ý kiến nhằm đánh giá toàn diện tình hình, kết quả 9 tháng đầu năm 2026 triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị; các kết luận, chỉ đạo của Trung ương, đặc biệt là những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên họp Ban Chỉ đạo Trung ương lần thứ 2, ngày 13.7.2026; đồng thời rà soát công tác chuẩn bị hai sự kiện chính trị-văn hóa quan trọng dịp cuối năm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ tư và "Ngày Văn hóa Việt Nam" (24.11).

Đẩy mạnh thực hiện 3 "chuyển dịch" lớn trong phát triển văn hóa Việt Nam

Phát biểu kết luận và chỉ đạo tại Phiên họp, thay mặt Thường trực Ban Chỉ đạo, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đánh giá cao sự nỗ lực của Cơ quan Thường trực là Bộ VHTTDL cũng như tinh thần làm việc trách nhiệm của các thành viên Ban Chỉ đạo.

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hoá Việt Nam phát biểu chỉ đạo. Ảnh: dangcongsan.vn

Ghi nhận sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị đối với công tác phát triển văn hóa, Thường trực Ban Bí thư đánh giá, trong hoàn thiện thể chế về phát triển văn hóa, Quốc hội đã thông qua Luật Xuất bản sửa đổi, Nghị quyết số 28 về phát triển văn hóa; Chính phủ đã ban hành 6 Nghị định, Thủ tướng Chính phủ ban hành 3 Quyết định quan trọng. Nhiều địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Hải Phòng... đã chủ động ban hành các chính sách đặc thù, quy hoạch không gian văn hóa, khơi thông các nguồn lực cho phát triển.

Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ thực tiễn đang bộc lộ "4 khoảng trống lớn" cần được nhận diện đầy đủ và sớm khắc phục.

Đó là sức hấp dẫn và năng lượng lan tỏa của các giá trị văn hóa tích cực trong môi trường số chưa theo kịp tốc độ phát triển của các nền tảng và nội dung số. Năng lực chuyển hóa di sản văn hóa thành nguồn lực dữ liệu, tri thức số, tài sản trí tuệ và sức sáng tạo quốc gia. 

Năng lực sáng tạo các sản phẩm văn hóa có sức cạnh tranh quốc gia còn hạn chế. Khoảng trống về thể chế và hệ sinh thái phát triển công nghiệp văn hóa. Nghị quyết số 80 đặt mục tiêu các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và 9% vào năm 2045, trong khi tỉ trọng hiện nay mới chỉ đạt khoảng 4% GDP.

Khoảng cách ấy cho thấy vẫn thiếu một hệ sinh thái đồng bộ về thể chế, thị trường, dữ liệu, nhân lực và cơ chế huy động nguồn lực để chuyển hóa sức sáng tạo văn hóa thành sức sản xuất mới và động lực tăng trưởng của quốc gia.

Những quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, tầm nhìn và khát vọng phát triển đã được xác lập rõ trong Nghị quyết số 80. Nhấn mạnh điều này, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị tiếp tục nghiên cứu, quán triệt sâu sắc những tư tưởng chỉ đạo chiến lược, rất quan trọng của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đó là đẩy mạnh thực hiện 3 "chuyển dịch" lớn trong phát triển văn hóa Việt Nam.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết; Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà dự Phiên họp

Theo đó, cần chuyển từ tư duy coi văn hóa là một lĩnh vực phát triển sang xác lập văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là trụ cột của phát triển, động lực tăng trưởng mới, hiện diện trong mọi quyết sách về kinh tế, chính trị, giáo dục, khoa học, công nghệ, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và quản trị quốc gia;

Chuyển từ không gian văn hóa truyền thống sang phát triển văn hóa trong cả không gian thực và không gian số; Chuyển từ tư duy bảo tồn là chủ yếu sang kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn và sáng tạo, để văn hóa không chỉ giữ gìn các giá trị truyền thống mà còn tạo ra tri thức mới, tài sản trí tuệ, sản phẩm, thị trường và sức mạnh mềm quốc gia.

Triển khai Nghị quyết số 80 cần đặt trong tổng thể thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cũng như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Trên tinh thần đó, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, tiếp tục rà soát, tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất Nghị quyết số 80 với các nghị quyết, kết luận, chủ trương mới của Trung ương. Nghiên cứu, đề xuất những giải pháp khả thi, hiệu quả tập trung khắc phục kịp thời 4 "khoảng trống", thực hiện 3 "chuyển dịch" lớn và 4 nhiệm vụ trọng tâm đã được đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo tại Phiên họp thứ 2; làm rõ nội dung nào đã chuyển biến, nội dung nào còn chậm, nguyên nhân và trách nhiệm của cơ quan chủ trì.

Cùng với đó kịp thời hoàn thiện các dự án luật, cơ chế, chính sách còn đang xây dựng, trước hết là Luật Phát triển công nghiệp văn hóa và các văn bản có liên quan; rà soát những khó khăn, vướng mắc về phân cấp, phân quyền, đầu tư, đất đai, bản quyền, xã hội hóa, hợp tác công tư để chủ động xem xét xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét.

Việc bố trí nguồn lực cho văn hóa cần bám sát mục tiêu tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước, đồng thời phải gắn với nâng cao chất lượng phân bổ, khả năng giải ngân và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Ngân sách nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, tập trung cho những nhiệm vụ có tính nền tảng, thiết yếu, thực hiện kịp thời nhưng tuyệt đối không được để xảy ra tiêu cực, lãng phí; đồng thời có cơ chế đủ mạnh để huy động nguồn lực doanh nghiệp và xã hội.

Việc đầu tư thiết chế văn hóa phải chuyển mạnh từ yêu cầu "có thiết chế" sang "thiết chế hoạt động hiệu quả", thu hút người dân tham gia và tạo ra giá trị cộng đồng.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo báo cáo tại Phiên họp. Ảnh: TTXVN

Đặt ra yêu cầu, coi dữ liệu lịch sử, văn hóa, di sản là một bộ phận quan trọng của hạ tầng văn hóa quốc gia, Thường trực Ban Bí thư đề nghị, đẩy nhanh chuyển đổi số và xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa; thực hiện nghiêm các kết luận về công tác bảo tồn, bảo tàng; thúc đẩy việc xây dựng kho dữ liệu văn hóa số quốc gia thống nhất, liên thông, có khả năng kiểm chứng và khai thác lâu dài.

“Bảo tồn phải gắn với phát huy giá trị, giáo dục, sáng tạo và phát triển, không để di sản chỉ tồn tại dưới dạng tài nguyên chưa được chuyển hóa thành tri thức và giá trị mới”, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh.

Yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các công cụ đo lường phát triển văn hóa, Thường trực Ban Bí thư yêu cầu phải phân định rõ và vận hành đồng bộ Bộ chỉ số văn hóa quốc gia; Bộ chỉ số thống kê về đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa đối với phát triển kinh tế; Bộ chỉ số theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 80.

Báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết phải từng bước lượng hóa được sản phẩm đầu ra, mức độ thụ hưởng của người dân, hiệu quả hoạt động của thiết chế, chất lượng dữ liệu, đóng góp kinh tế, khả năng tạo việc làm, thị trường và khả năng duy trì, nhân rộng các mô hình.

Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh tầm quan trọng của đẩy nhanh chuyển đổi số và xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa. Thực hiện nghiêm các kết luận về công tác bảo tồn, bảo tàng; coi dữ liệu lịch sử, văn hóa, di sản là một bộ phận quan trọng của hạ tầng văn hóa quốc gia; thúc đẩy việc xây dựng Kho dữ liệu văn hóa số quốc gia thống nhất, liên thông, có khả năng kiểm chứng và khai thác lâu dài.

Bảo tồn phải gắn với phát huy giá trị, giáo dục, sáng tạo và phát triển, không để di sản chỉ tồn tại dưới dạng tài nguyên chưa được chuyển hóa thành tri thức và giá trị mới.

Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng và Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ dự Phiên họp

Khẩn trương tham mưu nội dung chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về việc phát triển văn hóa đóng góp vào tăng trưởng 2 con số

Về công tác chuẩn bị nội dung sơ kết 1 năm thực hiện Nghị quyết số 80 và xây dựng Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo năm 2027, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú yêu cầu thực hiện công tác này phải thực chất, không chỉ tổng hợp báo cáo của các cơ quan, đơn vị, mà phải trả lời sau 1 năm, Nghị quyết đã tạo ra những thay đổi gì trong đời sống văn hóa; những cơ chế, chính sách nào đã phát huy hiệu quả, cơ chế nào còn vướng; 4 "khoảng trống" đã được giải quyết đến mức nào; 3 "chuyển dịch" đã thực sự diễn ra hay chưa; nhiệm vụ nào có sản phẩm cụ thể, nhiệm vụ nào chậm tiến độ; đồng thời đề xuất những vấn đề Ban Chỉ đạo cần tập trung trong năm 2027 (giao Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo chủ trì chuẩn bị, báo cáo Ban Chỉ đạo trước ngày 30.11.2026).

Thường trực Ban Bí thư đề nghị cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo khẩn trương tham mưu nội dung chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về việc phát triển văn hóa đóng góp vào tăng trưởng 2 con số.

Trên cơ sở ý kiến của Ban Chỉ đạo, Chính phủ khẩn trương hoàn thiện và đưa vào vận hành hệ thống thống kê quốc gia về công nghiệp văn hóa; phải đo được đóng góp của từng ngành, từng địa phương; doanh thu trong nước và xuất khẩu; số doanh nghiệp, việc làm, thu nhập; giá trị bản quyền, tài sản trí tuệ và mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị.

Toàn cảnh Phiên họp

Mỗi địa phương trọng điểm chỉ lựa chọn một số lĩnh vực phù hợp và một vài dự án dẫn dắt. Mỗi dự án phải xác định rõ sản phẩm, doanh nghiệp thực hiện, nguồn vốn, thị trường, tài sản trí tuệ và đóng góp dự kiến vào GRDP, việc làm, xuất khẩu thu hút du lịch.

Đến tháng 10.2026, những địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ phải xác định quỹ đất dành cho khu, trung tâm công nghiệp văn hóa, trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa và sáng tạo nội dung số. Mỗi trung tâm phải có chức năng khác biệt, gắn với lợi thế, thị trường, chủ thể đầu tư và khả năng liên kết vùng.

“Mỗi địa phương trọng điểm chỉ lựa chọn một số lĩnh vực phù hợp và một vài dự án dẫn dắt. Mỗi dự án phải xác định rõ sản phẩm, doanh nghiệp thực hiện, nguồn vốn, thị trường, tài sản trí tuệ và đóng góp dự kiến vào GRDP, việc làm, xuất khẩu, thu hút du lịch”, Thường trực Ban Bí thư nêu rõ.

Ngày Văn hóa Việt Nam là đợt sinh hoạt chính trị - văn hóa của toàn dân, toàn hệ thống chính trị, không phải là việc riêng của ngành Văn hóa

Về công tác chuẩn bị "Ngày Văn hóa Việt Nam" 24.11.2026, Thường trực Ban Bí thư yêu cầu trong tháng 9.2026, các địa phương chỉ đạo ban hành ngay kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam; xác định đây là đợt sinh hoạt chính trị-văn hóa của toàn dân, toàn hệ thống chính trị, không phải là việc riêng của ngành Văn hóa.

Các địa phương, Bộ, ngành thực hiện chính sách miễn, giảm phí tham quan, sử dụng dịch vụ tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập cho nhân dân trong ngày 24.11; tổ chức các hoạt động văn hóa thiết thực tại cơ sở.

Cũng tại Phiên họp, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hoá Việt Nam Trần Cẩm Tú phân công nhiệm vụ chuẩn bị cho Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ tư, dự kiến diễn ra vào tháng 11.2026.