Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: 'Có niềm tin là có sức mạnh'
'Xây dựng 'thế trận lòng dân' chính là xây dựng niềm tin. Có niềm tin là có sức mạnh. Trong suốt chiều dài lịch sử, quân đội ta luôn luôn xây dựng niềm tin quân - dân với phương châm 'quân với dân một ý chí', khẳng định bản chất quân đội của dân, do dân, vì dân, gắn bó máu thịt với nhân dân'.
Thượng tướng, Viện sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) Nguyễn Huy Hiệu (nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, nguyên Tư lệnh Quân đoàn1) nhấn mạnh điều này khi trả lời phỏng vấn Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam về một số vấn đề mới trong Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, liên quan xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và "thế trận lòng dân" vững chắc trong điều kiện mới.
Cách tiếp cận đổi mới về tư duy an ninh - quốc phòng
PV: Thưa Thượng tướng, Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và "thế trận lòng dân" vững chắc, song cách tiếp cận đã có sự đổi mới. Xin ông phân tích rõ hơn về sự phát triển tư duy lý luận này? Cách tiếp cận mới phản ánh yêu cầu gì của thực tiễn hiện nay?
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: QĐND Việt Nam có ba chức năng: đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân lao động sản xuất. Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, quân đội ta đã không ngừng phát triển khoa học, nghệ thuật quân sự và khoa học kỹ thuật để làm chủ vũ khí, trang bị do bạn bè quốc tế hỗ trợ, hoàn thành sứ mệnh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Bước vào giai đoạn cách mạng mới, những bài học đó tiếp tục được kế thừa và vận dụng ba chức năng trên.
Trong cách tiếp cận hiện nay, trước sự phát triển ở trình độ ngày càng cao của khoa học - công nghệ, yêu cầu kết hợp kinh tế với quốc phòng không chỉ được đặt ra về mặt chủ trương mà đã trở thành đòi hỏi cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn. Kinh tế mạnh là nền tảng để quốc phòng vững, qua đó gắn kết chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn cách mạng mới.
Trước bối cảnh hội nhập sâu rộng, đặc biệt trong không gian mạng và môi trường đa chiều, Việt Nam có điều kiện tiếp cận các nền văn minh, các thành tựu khoa học, công nghệ và chuyển đổi số của thế giới, chúng ta hội nhập rất sâu rộng. Vấn đề then chốt là lựa chọn, vận dụng phù hợp với điều kiện trong nước, phát huy lợi thế, làm chủ công nghệ, chủ động đi trước đón đầu, bảo đảm độc lập, tự chủ trong các lĩnh vực phát triển.
Thượng tướng, Viện sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu
PV: Trong dự thảo văn kiện, Đảng ta nhấn mạnh không chỉ sức mạnh quân sự mà còn đặc biệt coi trọng sức mạnh của tri thức, công nghệ và lòng dân, thưa ông?
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Hiện nay, chúng ta có sức mạnh tổng hợp từ con người, trí tuệ và khoa học - công nghệ, trong đó yếu tố con người giữ vai trò quyết định, tức là ta phải xây dựng con người.
Dù vũ khí, công nghệ hay trí tuệ nhân tạo có hiện đại đến đâu thì vẫn do con người tạo ra, làm chủ và vận dụng. Và vì chúng ta tạo ra khoa học công nghệ nên phải biết kế thừa và khai thác những trí tuệ đó, đưa vào điều kiện thực tiễn của Việt Nam để xây dựng quân đội vững mạnh, chính quy và hiện đại.
Trong dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng tuy nói cô đọng nhưng cốt lõi cần nắm vững là khoa học, kỹ thuật và chuyển đổi số, trong đó con người vẫn giữ vai trò quyết định. Bây giờ có trí tuệ nhân tạo thì đều do con người tạo ra, được con người khai thác để phát triển và chúng không thể thay thế hoàn toàn con người.
"Có niềm tin là có sức mạnh"
PV: Khái niệm "thế trận lòng dân" tiếp tục được nhấn mạnh trong dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng. Theo ông, trong điều kiện mới, nội hàm của "thế trận lòng dân" được hiểu như thế nào và đặt ra yêu cầu mới nào?
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Trong chiến tranh, thời bình cũng như hiện tại và tương lai, sức mạnh quốc phòng của ta luôn được xây dựng trên ba thứ quân: bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ. Chính nghệ thuật chiến tranh nhân dân với nòng cốt là ba thứ quân đã giúp ta đánh bại các đế quốc lớn, bảo vệ vững chắc độc lập, tự do của Tổ quốc.
Hiện tại cái mới mà ta cần tiếp cận và xây dựng "thế trận lòng dân" chính là xây dựng niềm tin. Có niềm tin là có sức mạnh.
Trong suốt chiều dài lịch sử, quân đội ta luôn xây dựng niềm tin quân - dân với phương châm "quân với dân một ý chí", khẳng định bản chất quân đội của dân, do dân, vì dân, gắn bó máu thịt với nhân dân.
Bước vào điều kiện mới của không gian mở và không gian mạng toàn cầu, yêu cầu đặt ra là làm chủ khoa học, công nghệ và thông tin để củng cố niềm tin, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đồng thời mở rộng quan hệ quốc tế, đặc biệt là những nước ủng hộ chúng ta trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ; phải khai thác, mở rộng những mối quan hệ sẵn có để tiếp cận nền văn minh của cả thế giới và từ đó góp phần vào xây dựng "thế trận lòng dân".
Trên cơ sở dự báo đúng tình hình, việc xây dựng và phát huy "thế trận lòng dân" tiếp tục là yếu tố bảo đảm sức mạnh quốc phòng trong chiến tranh hiện đại.
PV: Trước thềm Đại hội XIV, việc bổ sung, phát triển lý luận về đường lối đổi mới được xác định vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, vừa là đòn bẩy quan trọng trong củng cố quốc phòng - an ninh. Ông đánh giá như thế nào về luận điểm này?
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Các dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV tiếp tục khẳng định yêu cầu kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng, quốc phòng với kinh tế. Thực tiễn từ kháng chiến chống Mỹ và giai đoạn sau chiến tranh cho thấy nhiều đơn vị, binh đoàn, doanh nghiệp quân đội đã triển khai hiệu quả mô hình này trên các địa bàn chiến lược.
Trong bối cảnh mới, cần xây dựng các đơn vị, doanh nghiệp quân đội có năng lực hội nhập trong nước và quốc tế, làm chủ khoa học - công nghệ, bảo đảm tự lực, lưỡng dụng. Trong chiến tranh hiện đại thì ta cần phải tính đến vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học, cán bộ kỹ thuật và vận dụng, sáng tạo, xây dựng nền quốc phòng và công nghiệp quốc phòng, kế thừa và tạo ra đột phá mới để có thể đáp ứng được các yêu cầu và chuẩn bị trước những diễn biến phức tạp của thế giới.
Như tôi chia sẻ, kinh tế mạnh thì quốc phòng mạnh và ngược lại. Bây giờ chúng ta cần phải chú trọng đến những doanh nghiệp của quân đội, họ không chỉ làm ở trong nước mà còn làm ở các châu lục, họ luôn phát triển và luôn làm chủ những lĩnh vực được nhà nước và Bộ Quốc phòng giao phó.
PV: Những điểm mới trong dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng về lĩnh vực quốc phòng, an ninh đã thể hiện tư duy, tầm nhìn chiến lược của Đảng trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc giai đoạn mới như thế nào thưa ông? Nhất là quan điểm bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa?
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Quan điểm bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa đã được xác định từ lâu, song để hiện thực hóa trong xây dựng lực lượng vũ trang, yếu tố then chốt vẫn là con người. Đòi hỏi đặt ra là đội ngũ lãnh đạo, cơ quan tham mưu và các nhà khoa học phải có tư duy chiến lược, năng lực dự báo sớm tình hình trong nước, khu vực và thế giới, chủ động chuẩn bị, tránh bị động về chiến lược.
Trên cơ sở đó, cần phát triển khoa học - công nghệ, xây dựng các lực lượng, nhất là tác chiến không gian mạng, hải quân, không quân và các quân, binh chủng theo hướng chính quy, hiện đại.
Quan trọng nhất, chúng ta cần phải có một chương trình hành động tổng thể để phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, thực hiện một cách sáng tạo để biến nghị quyết của Đại hội XIV thành hiện thực. Trong đó chính sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, sức mạnh của niềm tin, sức mạnh của ý chí, sức mạnh của quyết tâm là điều không thể thiếu để thực hiện hoàn thành mục tiêu mà Đại hội Đảng lần thứ XIV đề ra.
PV: Xin cám ơn ông!
