Thủy điện nghìn tỷ gần 20 năm chưa thể vận hành, Thanh Hóa đề xuất chuyển nhượng

Gần 20 năm "trắc trở" của thủy điện Hồi Xuân

Thủy điện Hồi Xuân nằm trên địa bàn các xã: Hồi Xuân, Trung Sơn, Trung Thành, Phú Lệ, Phú Xuân của tỉnh Thanh Hóa. Dự án do Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng điện Hồi Xuân VNECO làm chủ đầu tư, theo hình thức BOO được Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương) chấp thuận từ năm 2007.

Công trình thuộc nhóm A, có công suất thiết kế 102 MW, sản lượng điện trung bình khoảng 328,49 triệu kWh mỗi năm. Ngoài phát điện, dự án còn được kỳ vọng tạo nguồn nước phục vụ sản xuất và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền núi phía tây Thanh Hóa.

Thủy điện Hồi Xuân trên dòng sông Mã, đã triển khai từ năm 2007.

Sau nhiều năm triển khai, dự án đã hoàn thành khoảng 90% khối lượng xây lắp các hạng mục chính, hơn 88% diện tích đất đã được thu hồi. Tuy nhiên, từ cuối năm 2017, công trình phải dừng thi công do chủ đầu tư không bố trí được nguồn vốn.

Ghi nhận của Người Đưa Tin ngày 15/4, khu vực nhà máy gần như "án binh bất động", xung quanh được rào chắn, không có hoạt động xây dựng, chỉ còn một số nhân viên bảo vệ và bảo trì thiết bị.

"Tôi nhớ khi dự án bắt đầu, tôi mới 20 tuổi, giờ đã 39 tuổi, có hai con lớn. Nhiều thứ thay đổi nhưng dự án vẫn nằm im", một người dân xã Phú Xuân nói.

Sau gần 20 năm, thủy điện vẫn chưa thể vận hành

Việc dừng thi công kéo dài cũng khiến nhiều vấn đề dân sinh chưa được giải quyết. Ông Hà Văn Khuê, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Xuân, cho biết, dự án khiến 338 hộ dân phải di dời, đến nay đã có 307 hộ chuyển đến nơi ở mới, còn 31 hộ chưa di dời. Ngoài ra, 7 hộ đã di dời nhưng chưa nhận tiền đền bù, với tổng kinh phí khoảng 8,1 tỷ đồng.

Dự án đóng băng nhiều năm vì thiếu vốn.

Chủ đầu tư cũng chưa hoàn trả các công trình công cộng bị ảnh hưởng như trường học, trạm y tế, trụ sở xã với tổng kinh phí khoảng 10 tỷ đồng; nhiều hạng mục hạ tầng giao thông, cầu treo, hệ thống điện và khu tái định cư vẫn chưa hoàn thiện.

Các chính sách hỗ trợ đời sống người dân như cấp gạo, hỗ trợ giáo dục, đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm cho người mất đất sản xuất cũng chưa được thực hiện đầy đủ.

Đề xuất chuyển nhượng dự án sang nhà đầu tư khác

UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, nguyên nhân chính khiến dự án đình trệ là do chủ đầu tư gặp khó khăn trong thu xếp nguồn vốn, đặc biệt là quá trình đàm phán lại hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) kéo dài.

Đến tháng 6/2021, chủ đầu tư và EVN đã ký lại hợp đồng mua bán điện với mức giá được cho là đủ điều kiện vận hành dự án. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn chưa hoàn tất đàm phán vay vốn với các ngân hàng.

Tỉnh Thanh Hóa đề xuất Chính phủ chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư khác.

Một trong những vướng mắc lớn là khoản vay 758 tỷ đồng từ Agribank, với các điều kiện như cần xác nhận của EVN về khả năng trả nợ, chấp thuận của Bộ Tài chính về tài sản thế chấp, cũng như phương án phân chia dòng tiền trả nợ.

Sau khi nghe báo cáo của tỉnh Thanh Hóa về khó khăn, vướng mắc của dự án, ngày 10/12/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc đã tổ chức cuộc họp nghe phương án xử lý dự án nêu trên. Trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, Phó Thủ tướng đã kết luận, giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện các công việc để tổ chức bán đấu giá tài sản thế chấp từ dự án, thu hồi nợ cho Chính phủ.

Hiện nay, UBND tỉnh Thanh Hóa đang đề xuất Thủ tướng và Ban Chỉ đạo 751 xem xét phương án chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư mới. Theo tỉnh, việc chuyển giao cần được thực hiện trong thời gian ngắn nhất nhằm đưa nhà máy vào vận hành.