Thủy quân lục chiến Mỹ chính thức cho nghỉ hưu tiêm kích AV-8B Harrier sau 41 năm phục vụ

Thủy quân lục chiến Mỹ (USMC) đã chính thức công bố lộ trình ngừng hoạt động loại máy bay chiến đấu AV-8B Harrier sau hơn 40 năm phục vụ liên tục. Theo báo cáo từ Aerospace Global News, dấu mốc này khép lại kỷ nguyên của một trong những dòng tiêm kích có khả năng vận hành độc đáo nhất trong lịch sử quân sự hiện đại.

Lộ trình ngừng hoạt động và tình trạng biên chế

Chiến đấu cơ Harrier đã đồng hành cùng USMC qua hơn 5 thập kỷ, bắt đầu từ phiên bản AV-8A nhận vào năm 1971 và phiên bản nâng cấp AV-8B vào năm 1985. Hiện tại, Phi đội VMA-223 là đơn vị AV-8B cuối cùng còn hoạt động, hiện diện trong thành phần Nhóm Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 22 để thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ tác chiến.

Các máy bay còn lại đang tập trung tại căn cứ MCAS Cherry Point, tiếp tục phục vụ Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến (MEF) và Không đoàn Thủy quân lục chiến (MAW). Theo số liệu từ Sổ tay Lực lượng Không quân Thế giới, tính đến đầu năm 2026, USMC vẫn duy trì khoảng 78 chiếc máy bay loại này.

Bộ chỉ huy USMC đã ấn định thời điểm kết thúc nhiệm vụ của dòng máy bay này một cách cụ thể. Chuyến bay cuối cùng của AV-8B Harrier dự kiến diễn ra vào ngày 3/6, và lễ ngừng hoạt động chính thức sẽ được tổ chức vào ngày 4/6 ngay sau đó.

Khả năng tác chiến độc đáo của AV-8B Harrier II

AV-8B Harrier II nổi tiếng toàn cầu nhờ khả năng cất và hạ cánh thẳng đứng hoặc trên đường băng siêu ngắn (V/STOL). Điểm mấu chốt nằm ở động cơ Rolls-Royce Pegasus với hệ thống vòi phun có thể xoay linh hoạt, cho phép máy bay lơ lửng trên không và vận hành từ các tàu đổ bộ hoặc đường băng dã chiến hẹp mà tiêm kích thông thường không thể tiếp cận.

Máy bay chiến đấu cất hạ cánh thẳng đứng AV-8B Harrier.

Được phát triển bởi McDonnell Douglas (Mỹ) và British Aerospace (Anh), AV-8B là bản nâng cấp toàn diện từ dòng Harrier thế hệ đầu. Trong suốt lịch sử hoạt động, loại máy bay này đã chứng minh hiệu quả tại nhiều chiến trường lớn như Chiến tranh vùng Vịnh, các chiến dịch tại Balkan, Afghanistan và Iraq.

Chuyển giao công nghệ sang tiêm kích tàng hình F-35B

Việc cho nghỉ hưu AV-8B Harrier nằm trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ. Toàn bộ vai trò của Harrier sẽ được thay thế bởi tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm F-35B Lightning II do Lockheed Martin sản xuất. F-35B không chỉ kế thừa khả năng cất hạ cánh thẳng đứng mà còn mang lại ưu thế vượt trội về khả năng tàng hình và hệ thống cảm biến tối tân.

Về hỏa lực, AV-8B từng được trang bị pháo GAU-12 cỡ 25mm tích hợp, cùng khả năng triển khai đa dạng vũ khí như tên lửa đối đất AGM-65 Maverick, tên lửa không đối không AIM-9 Sidewinder và AIM-120 AMRAAM. Việc chuyển sang F-35B đánh dấu bước tiến mới trong năng lực phản ứng nhanh của lực lượng viễn chinh Mỹ trên toàn cầu.