Tích cực thể chế hóa, triển khai nhanh Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo. (Ảnh: Trần Hải)

Cùng dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng và Hồ Đức Phớc; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương.

Phát biểu ý kiến tại phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, năm 2025 đã qua đi, đánh dấu nhiều sự kiện quan trọng của đất nước, trong đó có vấn đề xây dựng Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, đặc biệt Chính phủ đã trình Bộ Chính trị 9 Nghị quyết chuyên đề bao gồm tất cả các lĩnh vực quan trọng của đất nước như kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, y tế, giáo dục, thể chế, kinh tế đối ngoại, năng lượng,…, và mới đây nhất là lĩnh vực văn hóa. Đây là cơ sở chính trị hết sức quan trọng để hiện thực hóa 2 mục tiêu chiến lược 100 năm.

Lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan tham dự phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

Thủ tướng nêu rõ, vừa qua, Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã thành công, trong đó đã xác định đường lối, chủ trương của đất nước trong những năm tới, đưa ra tầm nhìn đến năm 2045 và tầm nhìn 100 năm, trong đó phải dự báo được tình hình, từ đó xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển đất nước trong 100 năm tới, chứ không phải 10 năm, 20 năm hay 50 năm. Điều này thể hiện cách tư duy đã thay đổi. Muốn có tư duy, tầm nhìn xa hơn phải nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn; phải nắm chắc, dự báo tình hình, dự báo mục tiêu phù hợp, các nhiệm vụ, giải pháp sát tình hình thực tế, khả thi, mang lại hiệu quả.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu ý kiến tại phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

Vừa qua, Chính phủ đã trình Bộ Chính trị Nghị quyết về kinh tế nước ngoài, như vậy là sẽ có 10 Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, cùng với Nghị quyết của Đại hội lần thứ XIV của Đảng, như vậy là rất phong phú, toàn diện.

Thủ tướng nêu rõ, Nghị quyết 79 đã được Bộ Chính trị ban hành, do đó đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận về: Thứ nhất, dự thảo Nghị quyết Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 79 với phương châm quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, phân công "6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả".

Lãnh đạo Bộ Tài chính báo cáo tại phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

Thứ hai, về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá để phát triển kinh tế nhà nước, bám sát các quan điểm, chủ trương và định hướng chính sách tại Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị để đề xuất thể chế hóa thành các cơ chế, chính sách, giải pháp đột phá nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về thể chế, tổ chức thực hiện nhằm khai thác hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước như đất đai, tài nguyên, tài sản, kết cấu hạ tầng, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, quỹ tài chính ngoài ngân sách,… tạo chuyển biến rõ nét về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, ngân hàng thương mại nhà nước,…

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

Thứ ba, Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo để tiếp tục rà soát, hoàn thiện, nâng cao hiệu quả hoạt động thực chất, không hình thức, không “nói nhiều làm ít”, tránh quan liêu.

Đây là một bước đi nhằm quán triệt tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, theo đó, đường đã đúng thì phải triển khai nhanh, làm đến cùng, lấy hiệu quả làm thước đo với tinh thần hành động.

Với tinh thần quán triệt, tổ chức thực hiện bảo đảm hiệu quả, Thủ tướng mong các đại biểu tập trung trí tuệ, công sức, đóng góp ý kiến để thể chế hóa, có các cơ chế, chính sách để tổ chức thực hiện. Đây là bài học kinh nghiệm quý, theo đó, ngay khi Nghị quyết của Bộ Chính trị, Ban Bí thư được ban hành, Chính phủ và Quốc hội cần sớm ban hành các nghị quyết liên quan để triển khai thực hiện đồng bộ.

Chủ tịch Hội đồng Thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) Lê Ngọc Sơn phát biểu ý kiến tại phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

* Về tình hình xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội và Kế hoạch hành động của Chính phủ triển khai Nghị quyết 79, Bộ Tài chính cho biết, ngay sau khi Nghị quyết 79-NQ/TW được ban hành, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã xây dựng: Dự thảo Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết; Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước; Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW. Đến hết ngày 29/1, Bộ nhận được góp ý của 3/16 bộ, ngành và 15/34 địa phương.

Về một số hoạt động đã triển khai: Thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia và dự thảo Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo. Theo đó, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính cũng đồng thời xây dựng dự thảo Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo và Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo; thực hiện lấy ý kiến các bộ, ngành và gửi Bộ Nội vụ thẩm định theo quy định. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo.

Đại diện lãnh đạo các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước tham dự phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

Công tác tuyên truyền, phổ biến Nghị quyết: Với vai trò là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, Bộ Tài chính đã chủ động, tích cực thực hiện các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu nội dung của Nghị quyết.

Nhằm triển khai các giải pháp đề ra tại Nghị quyết nhanh chóng, thực chất, khả thi và hiệu quả, Bộ Tài chính kiến nghị một số nội dung:

Thứ nhất, các bộ, ngành, địa phương chưa có ý kiến tham gia dự thảo Nghị quyết của Quốc hội và dự thảo Kế hoạch hành động của Chính phủ; đề nghị khẩn trương gửi về Bộ Tài chính để tổng hợp, hoàn thiện và trình Chính phủ. Lưu ý cần rà soát đầy đủ quan điểm, mục tiêu và nhiệm vụ, giải pháp đề ra tại Nghị quyết 79-NQ/TW; trên cơ sở đó chủ động đề xuất các nhiệm vụ cụ thể, trong đó chỉ rõ các văn bản pháp luật cần ban hành mới hoặc điều chỉnh, bổ sung; đồng thời, xác định lộ trình thực hiện và thời điểm hoàn thành.

Thứ hai, đề nghị các bộ, ngành, địa phương cử lãnh đạo tham gia Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc; các thành viên Ban Chỉ đạo khẩn trương cho ý kiến bằng văn bản về Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo; gửi về Bộ Tài chính để trình Trưởng Ban Chỉ đạo ký ban hành.

Thứ ba, đề nghị các bộ, ngành, địa phương chủ động thực hiện công tác thông tin, truyền thông về Nghị quyết.

Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào: Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 79; Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước; Dự thảo Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo, bảo đảm tính thực chất, thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, tinh thần triển khai của Đảng rất đổi mới: chủ trương đã đúng thì phải triển khai nhanh, làm đến cùng, hiệu quả làm thước đo, nhân dân hưởng thụ, đất nước phát triển với phương châm “Không lãng phí một ngày; Không chậm trễ một tuần; Không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng; Không để bị động trong một năm”, bảo đảm tính kịp thời, hiệu quả, hành động của Nghị quyết 79. Việc xây dựng các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ triển khai Nghị quyết 79 phải đáp ứng yêu cầu "5 hóa" nguồn lực nhà nước: Tối ưu hóa; Thông minh hóa quản trị; Hài hòa hóa lợi ích của Nhà nước, nhân dân và doanh nghiệp; Hài hòa hóa giữa triển khai Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân và triển khai Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước, hài hòa hóa nguồn lực một cách hợp lý giữa nguồn lực Nhà nước và nguồn lực tư nhân; Xanh hóa, số hóa nguồn lực.

Thủ tướng yêu cầu, Nghị quyết ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 79 phải được xây dựng với quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt, hiệu quả, xác định trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào dứt việc đó; phân công phải “6 rõ”. Việc xây dựng Nghị quyết của Quốc hội phải thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, nhất là 5 quan điểm chỉ đạo đối với kinh tế nhà nước trong Nghị quyết 79; nhằm sử dụng hiệu lực, hiệu quả 9 thành tố của kinh tế nhà nước, nâng cao giá trị gia tăng, tuân thủ quy luật thị trường, giảm can thiệp hành chính, giải quyết tốt quan hệ thị trường, nhà nước và xã hội.

Dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội phải tháo gỡ được các nút thắt, điểm nghẽn trong tiếp cận nguồn lực nhà nước; thu hút được nhân tài với chế độ tiền lương, chính sách cán bộ để phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám dấn thân, dám chịu trách nhiệm. Phân định rõ các nhiệm vụ nhà nước phải làm, giữ vai trò chủ đạo, đi đôi với cơ chế, chính sách; nhà nước không làm những việc tư nhân có thể làm được và làm tốt hơn; đồng thời mở rộng hợp tác công tư không giới hạn trên cơ sở nguồn lực nhà nước dẫn dắt, định hướng. Hài hòa hóa giữa quyền quản lý và quyền sở hữu. Phân cấp, phân quyền quản lý rộng hơn, sâu hơn; có cơ chế, chính sách vừa có công cụ kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực.

Thủ tướng lưu ý cần rà soát kỹ các định hướng chính sách tại Nghị quyết 79 để đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt, khác với quy định của luật hiện hành hoặc chưa có quy định của pháp luật để đưa vào dự thảo Nghị quyết của Quốc hội nhằm giải quyết các vấn đề cấp bách, mang tính chất thí điểm, làm cơ sở triển khai thực hiện ngay hoặc đề xuất sửa đổi bổ sung các luật hiện hành theo lộ trình phù hợp với các vấn đề đã chín, đã rõ, trong tổng thể chung của hệ thống pháp luật.

Chỉ đạo một số nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng giao Bộ Tài chính tiếp thu các ý kiến, khẩn trương hoàn thiện các dự thảo trình Chính phủ, hoàn thành trong tháng 2/2026; nghiên cứu đổi mới hoàn thiện mô hình cơ quan đại diện chủ sở hữu và tái cơ cấu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước; tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, phí, lệ phí… Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi, hoàn thiện các luật liên quan, nhất là luật về đất đai, môi trường, khai thác bền vững tài nguyên. Bộ Xây dựng rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật về quản lý, khai thác, sử dụng không gian ngầm; chính sách về nhà ở.

Thủ tướng chỉ đạo Bộ Nội vụ xây dựng cơ chế về thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm giám đốc/tổng giám đốc trong doanh nghiệp. Đồng thời, thể chế hóa một số giải pháp mới về đơn vị sự nghiệp công lập như các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tối thiểu chi thường xuyên trở lên được tự chủ về tổ chức bộ máy, tiền lương và các khoản thù lao, đãi ngộ khác, tuyển dụng và sử dụng nhân sự theo kết quả hoạt động như doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; tập trung đầu tư phát triển đối với một số đơn vị sự nghiệp công lập quan trọng có tiềm lực, có khả năng cạnh tranh trong một số lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, ngành công nghệ chiến lược; thí điểm thành lập bộ phận có chức năng tư vấn chuyên sâu trong các đơn vị có quy mô lớn và thực hiện việc thuê giám đốc điều hành tại các đơn vị sự nghiệp công lập; không tổ chức Hội đồng quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập.

Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, các Bộ, cơ quan, địa phương khác theo chức năng, nhiệm vụ được giao rà soát các nhiệm vụ, giải pháp tại Nghị quyết 79 để đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật và các giải pháp tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết. Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo khẩn trương có văn bản tham gia ý kiến đối dự thảo Chương trình hành động của Chính phủ và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội; các doanh nghiệp nhà nước góp ý thể chế hóa Nghị quyết 79 để quản lý, khai thác hiệu quả các nguồn lực.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần là thể chế hóa, triển khai Nghị quyết 79 linh hoạt, chủ động, phù hợp thực tế, góp phần vào tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và giai đoạn tới.

Hà Thanh Giang

Hà Thanh Giang