Tiêm kích F-16 tư nhân tại Mỹ nhận nâng cấp lớn, thay đổi cục diện huấn luyện không chiến

Trong những năm gần đây, xu hướng thuê lực lượng đối kháng tư nhân để huấn luyện không chiến tại Mỹ ngày càng mở rộng.

Một trong những đơn vị nổi bật là Top Aces, công ty đang vận hành phi đội tiêm kích F-16 từng phục vụ trong biên chế Israel, sau đó được mua lại và nâng cấp sâu để đảm nhiệm vai trò “đội đỏ” trong các cuộc tập trận.

Các máy bay mà Top Aces sử dụng là biến thể F-16A/B Netz - tức tiêm kích đa nhiệm một động cơ F-16 phiên bản A/B do Israel khai thác trước đây.

Sau khi tiếp nhận, công ty đã tiến hành hiện đại hóa theo gói nâng cấp mang tên Advanced Aggressor Mission System - hệ thống nhiệm vụ đối kháng nâng cao. Trọng tâm của gói này là biến một khung thân từ thập niên 1970 thành nền tảng có khả năng mô phỏng mối đe dọa thế hệ mới.

Bước ngoặt quan trọng vừa được công bố là việc tích hợp thành công liên kết dữ liệu chiến thuật Link 16. Đây là mạng truyền dữ liệu thời gian thực cho phép máy bay trao đổi thông tin vị trí, mục tiêu, nhận diện bạn - thù và bức tranh chiến trường số hóa với các đơn vị khác.

Trong môi trường tác chiến hiện đại, khả năng kết nối mạng quyết định lớn đến hiệu quả chiến đấu. Việc một đơn vị tư nhân được phép sử dụng Link-16 cho thấy mức độ tin cậy và yêu cầu huấn luyện ngày càng sát thực chiến.

Trước đó, các F-16 đối kháng của Top Aces đã được lắp radar mảng pha quét điện tử chủ động AESA - radar sử dụng nhiều phần tử phát sóng độc lập, cho phép theo dõi nhiều mục tiêu cùng lúc và tăng khả năng chống gây nhiễu.

Máy bay cũng tích hợp hệ thống cảm biến hồng ngoại tìm kiếm và theo dõi mục tiêu IRST - thiết bị phát hiện tín hiệu nhiệt của máy bay đối phương mà không cần phát xạ radar, cùng mũ bay hiển thị thông tin gắn trên đầu phi công Scorpion.

Về thông số kỹ thuật cơ bản, F-16A/B là tiêm kích đa nhiệm 1 động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt General Electric F110 hoặc Pratt & Whitney F100, lực đẩy tối đa khoảng 120 kN.

Tốc độ tối đa đạt khoảng 2.100 km/h, trần bay hơn 15 km, bán kính chiến đấu khoảng 550 km tùy cấu hình tải trọng. Khối lượng rỗng khoảng 8 tấn, khối lượng cất cánh tối đa khoảng 19 tấn.

Với 9 giá treo vũ khí, máy bay có thể mang tên lửa không đối không, bom dẫn đường chính xác và thùng dầu phụ.

Trong cuộc tập trận Sentry South 26-1 diễn ra tại bang Georgia, Mỹ, các F-16 nâng cấp của Top Aces đã đảm nhiệm vai trò dẫn dắt toàn bộ lực lượng “đội đỏ”.

Hơn 75 máy bay tham gia kịch bản huấn luyện nhiều ngày, mô phỏng môi trường tác chiến hỗn hợp giữa tiêm kích thế hệ 4 và các nền tảng tiên tiến hơn.

Nhờ Link-16, các F-16 đối kháng có thể hoạt động như một phần của mạng lưới tác chiến thực sự thay vì chỉ đóng vai mục tiêu bay độc lập như trước.

Ngoài ra, máy bay còn mang theo pod gây nhiễu điện tử AN/ALQ-188 - thiết bị mô phỏng tín hiệu radar và tác chiến điện tử của đối phương. Điều này giúp phi công “đội xanh” phải xử lý tình huống trong môi trường bị gây nhiễu, tương tự kịch bản xung đột cường độ cao.

Về mặt chiến lược, sự nâng cấp này phản ánh thay đổi lớn trong tư duy huấn luyện không quân Mỹ. Thay vì chỉ đối kháng với mục tiêu bay đơn giản, phi công hiện nay phải đối mặt hệ thống mạng hóa, radar chủ động, cảm biến hồng ngoại và gây nhiễu điện tử phối hợp đồng thời.

Việc thuê đơn vị tư nhân vận hành tiêm kích có cấu hình cao giúp giảm tải cho phi đội quân sự chính quy, đồng thời tăng số giờ bay huấn luyện với chi phí linh hoạt hơn.

Sự xuất hiện của F-16 đối kháng tích hợp Link-16 cho thấy ranh giới giữa lực lượng quân sự chính quy và dịch vụ huấn luyện tư nhân ngày càng thu hẹp. Trong bối cảnh tác chiến trên không phụ thuộc mạnh vào dữ liệu và kết nối mạng, những “đối thủ” được nâng cấp này có thể buộc phi công Mỹ phải thích nghi nhanh hơn với môi trường chiến tranh công nghệ cao.

Việt Hùng