Tiêm kích F-16 Ukraine 'vượt mặt' MiG-29 trong cuộc săn UAV Shahed Nga?

Không quân Ukraine triển khai mạng lưới phòng thủ nhiều lớp, kết hợp nhiều loại vũ khí và phương tiện nhằm ngăn chặn các đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) Shahed. Trong hệ thống này, máy bay chiến đấu đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là F-16 và Mirage 2000. Để duy trì hiệu quả tác chiến, Ukraine cần bảo đảm nguồn đạn dược đủ đáp ứng nhu cầu trong nhiều tháng, đồng thời tháo gỡ những khó khăn trong công tác bảo dưỡng nhằm nâng cao tỷ lệ máy bay sẵn sàng chiến đấu.

Máy bay F-16 bên cạnh Su-27. (Ảnh: DE)

Thông tin trên được truyền thông Ukraine đưa tin sau cuộc họp báo của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Evgeniy Khmara. Những phát biểu này cũng đặt ra câu hỏi về vai trò hiện nay của MiG-29 và Su-27 trong cuộc chiến chống UAV Nga.

Theo Defense Express, nếu chỉ đọc những thông tin nhấn mạnh vai trò của F-16 và Mirage 2000, độc giả có thể cho rằng Ukraine gần như chỉ dựa vào các tiêm kích phương Tây để đánh chặn UAV phản lực. Tuy nhiên, cách hiểu này không phản ánh đầy đủ thực tế tác chiến.

Các đoạn video thường xuyên xuất hiện trên mạng xã hội cho thấy MiG-29 của Ukraine vẫn tham gia đánh chặn UAV Shahed của Nga. Điều này cho thấy các máy bay có nguồn gốc Liên Xô vẫn là một bộ phận đáng kể trong năng lực phòng không của Kiev.

Cần lưu ý rằng, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine phát biểu trước truyền thông trong nước, hướng tới công chúng rộng rãi chứ không phải trình bày một bản đánh giá kỹ thuật chuyên sâu về từng loại máy bay. Vì vậy, việc F-16 và Mirage 2000 được nhấn mạnh không đồng nghĩa MiG-29 và Su-27 đã bị gạt khỏi các nhiệm vụ chiến đấu.

Trên thực tế, cơ cấu lực lượng không quân Ukraine đang dần thay đổi khi các tiêm kích phương Tây đảm nhận vai trò ngày càng nổi bật. Báo cáo do Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) công bố vào tháng 8/2026 cũng đề cập đến xu hướng này, trong đó F-16 ngày càng giữ vị trí nòng cốt, dù MiG-29 và Su-27 vẫn có ý nghĩa quan trọng.

Sự thay đổi đó góp phần định hình nhận thức rằng Không quân Ukraine đang chuyển dần sang sử dụng máy bay phương Tây. Kiev cũng hướng tới việc tiếp nhận thêm các dòng tiêm kích như JAS 39 Gripen của Thụy Điển và Rafale của Pháp.

Trong tháng 9/2026, Không quân Ukraine thực hiện khoảng 1.300 phi vụ phòng không và hơn 250 phi vụ tấn công mục tiêu mặt đất. Phần lớn các nhiệm vụ phòng không được cho là có sự tham gia của F-16 và Mirage 2000, trong khi MiG-29 và Su-27 tiếp tục đóng góp vào hoạt động tác chiến.

Lực lượng Ukraine đang tận dụng nhiều nền tảng khác nhau nhằm phân bổ nhiệm vụ và khai thác tối đa những phương tiện sẵn có.

Một ví dụ được Defense Express dẫn lại từ báo cáo của RUSI là việc Ukraine sử dụng máy bay PC-9 trang bị súng máy hạng nhẹ để loại bỏ UAV Shahed. Đây là một phương án bổ sung bên cạnh các tiêm kích chiến đấu, cho thấy Kiev đang tìm cách mở rộng những lựa chọn đánh chặn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các máy bay đắt tiền và nguồn đạn tên lửa có hạn.