Tiêm kích tàng hình Su-57 Nga có tìm được lối đến Ấn Độ?

Nếu 2 bên đạt được thỏa thuận, Moscow có cơ hội mở rộng hợp tác quốc phòng với New Delhi, đồng thời tìm cách tái lập thành công xuất khẩu của tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos.

Máy bay chiến đấu Su-57D. (Ảnh: DB)

Phát biểu bên lề cuộc tập trận Tarang Shakti tại Jodhpur, Tư lệnh Không quân Ấn Độ AP Singh xác nhận lực lượng này đã nắm được đề xuất từ phía Nga. "Về Su-57, chúng tôi đã nhận được thông tin rằng có một lời đề nghị, nhưng chưa có quyết định nào về việc có xem xét đề nghị đó hay không", ông Singh cho biết.

Theo tư lệnh này, sau khi quyết định được đưa ra, Không quân Ấn Độ sẽ đánh giá mức độ đáp ứng của máy bay đối với các yêu cầu tác chiến của nước này.

Nga đã nhiều lần đề nghị bán Su-57 cho Ấn Độ. Tổng thống Vladimir Putin cũng trực tiếp nhắc lại khả năng hợp tác trong lĩnh vực này, bao gồm xuất khẩu máy bay và cùng sản xuất.

Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg, ông Putin khẳng định Moscow sẵn sàng hợp tác với New Delhi về chương trình Su-57. Nhà lãnh đạo Nga cho biết trước đây Moscow từng đề xuất hai nước cùng phát triển công nghệ tiêm kích thế hệ thứ 5, nhưng phía Ấn Độ muốn Nga tự hoàn thiện máy bay trước khi cân nhắc tham gia.

Su-57 có thể mang lại lợi ích gì cho Ấn Độ?

Su-57 là tiêm kích hai động cơ thế hệ thứ 5 do Nga phát triển, được thiết kế để đối phó các mục tiêu trên không, trên bộ và trên biển. Máy bay hướng tới khả năng tàng hình, bay siêu thanh và thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ giành ưu thế trên không, tấn công mặt đất đến trinh sát và tác chiến điện tử.

Thiết kế của Su-57 sử dụng vật liệu composite nhằm tăng cường khả năng tàng hình. Nga cũng đang tích hợp nhiều loại vũ khí cho dòng máy bay này, trong đó có tên lửa không đối không tầm xa R-37M và các loại vũ khí siêu thanh.

Ngoài ra, Su-57 được cho là đang được tích hợp trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ phi công phát hiện mối đe dọa, xử lý thông tin và đưa ra quyết định. Tuy nhiên, những năng lực được quảng bá này vẫn chưa giúp máy bay thu hút được nhiều khách hàng nước ngoài, trong đó có Ấn Độ.

Nếu New Delhi quyết định tiếp tục đàm phán và Moscow đáp ứng được các điều kiện của nước này, đặc biệt là yêu cầu chuyển giao công nghệ, thỏa thuận có thể mang lại giá trị kinh tế lên tới hàng tỷ USD. Đối với Nga, đây sẽ là cơ hội thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng trong bối cảnh chịu nhiều lệnh trừng phạt.

Về phía Ấn Độ, việc sở hữu Su-57 có thể giúp nước này bổ sung năng lực tiêm kích thế hệ thứ 5 trong thời gian chờ chương trình máy bay chiến đấu tàng hình nội địa AMCA tiến tới giai đoạn đưa vào trang bị.

BrahMos cho thấy tiềm năng của hợp tác quốc phòng Nga – Ấn

Hợp tác quốc phòng giữa Nga và Ấn Độ từng tạo ra những sản phẩm xuất khẩu đáng chú ý. Một ví dụ là tiêm kích Su-30MKI, phiên bản được phát triển riêng cho Không quân Ấn Độ.

Su-30MKI được biết đến nhờ khả năng cơ động cao, hệ thống điều khiển hướng lực đẩy, cánh mũi và tổ hợp điện tử hàng không kết hợp công nghệ từ nhiều quốc gia. Chương trình này cho thấy hợp tác giữa Moscow và New Delhi có thể tạo ra sản phẩm phù hợp với nhu cầu của khách hàng, đồng thời mở ra cơ hội xuất khẩu.

Năm 1998, Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) cùng tập đoàn NPO Mashinostroyeniya của Nga thành lập liên doanh BrahMos Aerospace để phát triển và sản xuất loại tên lửa này. BrahMos sau đó trở thành một trong những sản phẩm hợp tác quốc phòng tiêu biểu giữa 2 nước.

Tên lửa có nhiều biến thể, có thể triển khai từ tàu chiến, các bệ phóng mặt đất và máy bay. Hải quân Ấn Độ đưa BrahMos vào trang bị lần đầu trên tàu INS Rajput năm 2005, biến thể phóng từ máy bay Su-30MKI được đưa vào trang bị năm 2019.

Theo thông tin được công bố, BrahMos cũng đã được sử dụng trong Chiến dịch Sindoor vào tháng 5/2025. Các báo cáo cho biết Không quân Ấn Độ triển khai biến thể phóng từ Su-30MKI và phóng khoảng 15–19 tên lửa trong chiến dịch này.

Nga có thể lặp lại thành công BrahMos với Su-57?

Từ BrahMos đến Su-30MKI, hợp tác quốc phòng Nga – Ấn Độ đã tạo ra những chương trình có giá trị chiến lược và thương mại. Vì vậy, Moscow có lý do để kỳ vọng một mô hình hợp tác tương tự có thể được áp dụng với Su-57.

Nếu Ấn Độ tham gia, Nga không chỉ có thêm cơ hội xuất khẩu tiêm kích thế hệ thứ năm mà còn có thể mở rộng hợp tác sản xuất, chuyển giao công nghệ và tiếp thị quốc tế. Sự tham gia của một đối tác có quy mô lớn như Ấn Độ cũng có thể giúp tăng sức hấp dẫn của chương trình đối với các khách hàng tiềm năng khác.

Su-57 khác đáng kể so với một chương trình tên lửa hợp tác như BrahMos. Một thương vụ tiêm kích thế hệ thứ 5 đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, cam kết dài hạn về bảo dưỡng và nâng cấp, cũng như sự thống nhất về yêu cầu công nghệ và vận hành.

Với Ấn Độ, câu hỏi then chốt là liệu Su-57 có đáp ứng được nhu cầu của Không quân nước này và có đi kèm mức độ chuyển giao công nghệ đủ hấp dẫn hay không. Với Nga, thách thức là thuyết phục New Delhi rằng đề xuất hợp tác đem lại lợi ích thiết thực so với việc tiếp tục phát triển các chương trình trong nước.