Tiêm kích thế hệ sáu F-47 Mỹ lặp lại 'con đường' của Su-57 Nga?

Tiêm kích tàng hình thế hệ sáu F-47 của Mỹ có thể phải sử dụng động cơ "chuyển tiếp" do việc phát triển "trái tim" chính của nó đang bị chậm tiến độ, ấn phẩm The War Zone (TWZ) cho biết.

Động cơ XA103 của Pratt & Whitney và XA102 của General Electric, được phát triển như một phần của chương trình Next Generation Adaptive Powerplant (NGAP) dự kiến chưa sẵn sàng để lắp đặt trên F-47 cho đến những năm 2030, trong khi máy bay cất cánh vào năm 2028.

Tùy thuộc vào thời gian hoàn thành việc phát triển động cơ mới, những chiếc F-47 thuộc lô sản xuất ban đầu có thể phải lắp động cơ khác, tức là lặp lại con đường mà Su-57 của Nga đang đi, khi nó phải dùng "trái tim" của Su-35 trong thời kỳ quá độ.

Theo kế hoạch hiện tại, việc sản xuất nguyên mẫu và đánh giá sẽ tiếp tục ít nhất đến tháng 9/2031. Tài liệu ngân sách của Mỹ cũng chỉ ra kế hoạch tăng mạnh nguồn tài trợ cho chương trình NGAP trong 3 năm tới.

Không quân Mỹ yêu cầu khoản tiền 513,7 triệu USD cho dự án này trong năm tài chính tiếp theo, sau đó sẽ cần thêm 905,7 triệu USD và 865 triệu USD vào các năm tài chính 2028 và 2029.

Tiếp theo, nguồn kinh phí dự kiến hàng năm sẽ giảm xuống còn khoảng 300 triệu USD trong các năm tài chính 2030 và 2031, đây là những giai đoạn xa nhất trong kế hoạch ngân sách.

Nhiều khả năng ở giai đoạn đầu, tiêm kích F-47 sẽ lắp động cơ hiện được sử dụng trên các máy bay chiến đấu thế hệ trước, cụ thể là Pratt & Whitney F135 hoặc Pratt & Whitney F119-PW-100 trang bị cho F-35 và F-22.

Pratt & Whitney cho biết động cơ XA103 được phát triển hoàn toàn trong môi trường kỹ thuật số, sử dụng một mô hình duy nhất tích hợp thiết kế, sản xuất và thử nghiệm, cách tiếp cận này giúp đẩy nhanh tiến độ và giảm thiểu lỗi.

Động cơ XA103 có chu kỳ hoạt động thích ứng cho phép thay đổi mức độ tạo chu trình kép trong suốt hành trình bay tùy thuộc vào nhu cầu hiện tại.

Điều này cho phép thay đổi giữa các chế độ lực đẩy tối đa, tiết kiệm nhiên liệu và giảm khả năng bị phát hiện bởi khí tài trinh sát hồng ngoại, tùy thuộc vào ưu tiên công suất tối đa, tiết kiệm nhiên liệu hay khả năng bị phát hiện thấp.

Tại thời điểm tháng 2/2025, đại diện Pratt & Whitney thông báo hoàn thành giai đoạn Đánh giá Thiết kế Chi tiết (Detailed Design Review) cho động cơ thử nghiệm XA103.

Công ty đã đầu tư khoảng 30 triệu USD vào việc phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, bên cạnh đó còn huy động hơn 1.000 kỹ sư và hơn 100 nhà cung cấp tham gia chương trình.

Giai đoạn tiếp theo sẽ là Đánh giá sự sẵn sàng cho quá trình lắp ráp, sau đó việc tích hợp và thử nghiệm nguyên mẫu động cơ đầu tiên sẽ được tiến hành.

Trong khi đó XA102 là phiên bản kế nhiệm của mẫu thử nghiệm XA100, được phát triển trong khuôn khổ Chương trình Chuyển đổi Động cơ Thích ứng (AETP) trước đây.

Trong suốt chương trình AETP, Công ty GE đã phát triển các công nghệ lõi của động cơ thích ứng, và XA102 được tạo ra dựa trên kinh nghiệm đó, nhưng đã thay đổi nhằm đáp ứng các yêu cầu của chương trình NGAP.

Động cơ XA102 sử dụng thiết kế chu trình ba vòng thích ứng, khác với loại phản lực turbojet hai vòng thông thường, nó có thêm một vòng thứ ba cho phép thay đổi phân phối không khí trong suốt chuyến bay.

Giống như đối thủ cạnh tranh XA103 của Pratt & Whitney, XA102 được chế tạo bằng Kỹ thuật Hệ thống Dựa trên Mô hình (MBSE), tích hợp thiết kế, sản xuất và thử nghiệm trong một môi trường kỹ thuật số duy nhất, giúp giảm thời gian phát triển và rủi ro kỹ thuật.

Trước đó vào tháng 1/2025, GE Aerospace đã được trao hợp đồng tiếp tục phát triển động cơ XA102 theo chương trình NGAP. Công ty cho biết đã hoàn thành các giai đoạn thiết kế quan trọng và đang tiếp tục chuẩn bị cho việc sản xuất và thử nghiệm đối với nguyên mẫu.