Tiền do các địa phương phát hành: Tín phiếu Trung Bộ (1947-1954) - Kỳ III

Tín phiếu 500 đồng, 1947-1954

Tín phiếu 500 đồng: Kích thước 138 x 85mm, mặt trước màu xanh dương, bên phải in hình ảnh chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, chính giữa in hình ảnh lao động sản xuất của công nhân, nông dân, dòng chữ “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA”, “TIN PHIEU NAM TRAM DONG” và số mệnh giá “500”. Mặt sau màu xanh lục, in hình ảnh phong cảnh miền Trung, chữ “NĂM TRĂM ĐỒNG”.

Tín phiếu 1000 đồng, 1947-1954

Tín phiếu 1000 đồng: Kích thước 152 x 75mm, cả hai mặt màu đỏ. Mặt trước in hình chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh bên ở phải dòng chữ “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA”, “TÍN PHIẾU MỘT NGHÌN ĐỒNG”, số mệnh giá “1000”. Mặt sau in hình ảnh đoàn dân công tải đạn, chữ “MỘT NGHÌN ĐỒNG”, số mệnh giá “1000”.

Sau khi ký kết hiệp định Giơ-ne-vơ (Genève), Chính phủ tiến hành ngay việc thu đổi số giấy bạc của ta phát hành ở Nam Bộ và tiền tín phiếu phát hành ở Liên khu V nhằm mục đích bảo vệ tài sản của nhân dân, bảo vệ giá trị tiền ta, giữ vững lòng tin của nhân dân đối với chính quyền cách mạng.

Công tác thu đổi tiền được tiến hành trong điều kiện gấp rút, đầy khó khăn phức tạp do địch tìm nhiều cách phá hoại hòng chia rẽ nhân dân với chính quyền cách mạng.

Ở Liên khu V, vì thiếu lực lượng vật chất, phải chờ viện trợ của Trung ương, nên công tác thu hồi tín phiếu bắt đầu thực hiện từ cuối năm 1954.

Trong giai đoạn này, ngoài việc thanh lý tài sản của nhà nước và thu hồi tín phiếu, ta còn phải làm tốt công việc quản lý thị trường tiền tệ và vật giá khá phức tạp trong tình hình mới. Chính quyền cách mạng còn phải lo giúp đỡ nhân dân phục hồi sản xuất, đảm bảo sinh hoạt bình thường ở những vùng bị địch càn quét và vùng bị thiên tai, xuất vốn cho nông dân và ngư dân vay để có lương ăn và để mua lúa giống, trâu bò cày, lưới đánh cá, đặc biệt là để phục hồi ruộng bỏ hoang hóa trong vành đai trắng…Việc làm này có tác dụng chính trị và kinh tế rất tốt, đã để lại trong lòng nhân dân tình cảm sâu sắc đối với chính quyền cách mạng.

Đối với công tác thu hồi tín phiếu, do việc chuyển quân tập kết được tiến hành dần dần nên việc theo dõi tín phiếu cũng được xúc tiến theo từng vùng và qua nhiều thời kỳ.

Ở những vùng mà ta chuyển giao cho địch, chúng ra sức phản tuyên truyền, tịch thu tín phiếu, làm cho tiền tín phiếu mất giá, cùng đó, lại xuất hiện việc nhân dân vội vã sử dụng tín phiếu vào vùng ta tập kết để mua hàng, làm cho vật giá của nhiều mặt hàng ở vùng ta tăng vọt, tỷ giá tín phiếu có lúc ở mức 1 đồng Đông Dương ăn 600 đồng tín phiếu.

Để kìm hãm đà mất giá của tín phiếu, một mặt các cơ quan của ta tranh thủ chi tiêu bằng hiện vật, mặt khác mậu dịch quốc doanh cố gắng bán mạnh hàng hóa và vật tư, tài sản nhà nước (những thứ không mang theo được khi tập kết) để thu bớt tín phiếu về.

Đồng thời, ta tiến hành đấu tranh tỷ giá bằng cách bán tiền Đông Dương ở các cửa khẩu. Biện pháp này không đem lại kết quả mong muốn vì ta đưa tỷ giá quá thấp so với thị trường. Chỉ đến tháng 1 năm 1955 nhờ có lượng tiền Đông Dương và vàng của Trung ương đưa vào, mới kìm được tỷ giá thị trường. Lúc này ta bán gạo vải, thuốc chữa bệnh… nên đã thu hút tín phiếu về khá nhanh, giá gạo thị trường cũng hạ xuống từ trên 4.000 đồng tín phiếu một kg xuống 1.700 đồng.

Đến ngày 31/3/1955, chiến dịch thu hồi tín phiếu coi như căn bản hoàn thành. Sau này, để thu hồi tín phiếu triệt để, ta chủ trương kéo dài thời hạn, thu đổi theo trình tự thời gian tập kết cuối cùng tại từng khu vực để bàn giao trách nhiệm quản lý hành chính cho đối phương.

Nguồn: Tác phẩm ''Lịch sử đồng tiền Việt Nam'' của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Lâm.TV