Tiền gửi không kỳ hạn suy giảm tại nhiều ngân hàng

Nhiều ngân hàng ghi nhận sự sụt giảm tiền gửi không kỳ hạn trong quý I/2026. Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Diễn biến này đánh dấu sự đảo chiều đáng chú ý sau giai đoạn bùng nổ CASA trong thời kỳ Covid-19, khi giao dịch số phát triển mạnh, thanh toán không tiền mặt tăng tốc và các ngân hàng đồng loạt miễn phí chuyển khoản để hút dòng tiền thanh toán. Trong giai đoạn đó, CASA từng được xem là “mỏ vàng” của ngành ngân hàng nhờ chi phí vốn thấp, giúp cải thiện mạnh biên lãi ròng (NIM) và lợi nhuận.

Dù suy giảm tới 4,6 điểm phần trăm so với cuối năm trước, Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB) vẫn giữ vị trí dẫn đầu hệ thống với tỷ lệ CASA khoảng 33%. Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và Ngân hàng Thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) tiếp tục duy trì tỷ lệ CASA lần lượt đạt 32,9% và 32,6%, song cũng ghi nhận mức sụt giảm đáng kể.

Nhóm ngân hàng duy trì CASA cao còn có Ngân hàng Thương mại cổ phần Hàng Hải (MSB), Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank), Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu (ACB), Ngân hàng Thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank) và Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), với tỷ lệ dao động từ gần 20% đến hơn 26%.

Theo giới phân tích, sự suy giảm CASA phản ánh áp lực huy động vốn gia tăng trên toàn hệ thống trong bối cảnh thanh khoản không còn dồi dào như giai đoạn trước. Khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động, các ngân hàng buộc phải nâng lãi suất tiền gửi để giữ chân dòng vốn. Báo cáo thị trường tiền tệ của MBS cho thấy lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng bình quân đã tăng từ khoảng 5,7% cuối năm 2025 lên 5,8% vào giữa tháng 01/2026.

Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy đến cuối tháng 4/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đã vượt 19,4 triệu tỷ đồng, tăng hơn 18% so với cùng kỳ năm trước. Tổng dư nợ cho vay khách hàng của 27 ngân hàng niêm yết cũng tăng khoảng 4% chỉ sau quý đầu năm. Điều này tạo áp lực lớn lên nhu cầu vốn đầu vào của hệ thống ngân hàng.

Trong môi trường lãi suất tăng trở lại, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển khỏi tài khoản thanh toán sang tiền gửi có kỳ hạn nhằm tối ưu lợi suất. Đây được xem là nguyên nhân trực tiếp khiến CASA đồng loạt suy giảm tại nhiều ngân hàng ngay trong quý đầu năm. Thực tế cho thấy, khi chênh lệch lãi suất giữa tiền gửi thanh toán và tiền gửi kỳ hạn được nới rộng, khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp đều có xu hướng “tối ưu hóa” dòng tiền thay vì để vốn nhàn rỗi trong tài khoản không sinh lời.

Theo VCBS, CASA vẫn đóng vai trò “lá chắn” quan trọng giúp ngân hàng giảm phụ thuộc vào nguồn vốn chi phí cao và duy trì NIM trong bối cảnh lãi suất huy động tăng trở lại. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này cho rằng CASA khó có thể quay lại vùng đỉnh của năm 2022 trong ngắn hạn khi cạnh tranh thanh khoản vẫn kéo dài.

Giới chuyên gia nhận định xu hướng CASA thời gian tới sẽ phân hóa mạnh giữa các ngân hàng. Những nhà băng sở hữu hệ sinh thái thanh toán lớn, nền tảng ngân hàng số mạnh và tệp khách hàng cá nhân rộng vẫn có lợi thế duy trì CASA ở mức cao. Ngược lại, các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào huy động truyền thống sẽ chịu áp lực chi phí vốn lớn hơn, qua đó ảnh hưởng tới biên lợi nhuận trong các quý tới.

Việc CASA suy giảm cho thấy cuộc cạnh tranh giữa các ngân hàng không còn chỉ xoay quanh lãi suất, mà đòi hỏi phải chuyển sang cạnh tranh về năng lực công nghệ, trải nghiệm người dùng và khả năng giữ chân dòng tiền trong hệ sinh thái tài chính số./.