Tiếng Anh sẽ là ngôn ngữ thứ hai trong trường học tại TP.HCM

TP.HCM lên kế hoạch đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Ảnh minh họa: Khương Nguyễn.

UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai Đề án Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn thành phố. Kế hoạch đặt mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành phương tiện sử dụng thường xuyên trong hoạt động dạy học, giáo dục, giao tiếp, quản lý và sinh hoạt chuyên môn tại các cơ sở giáo dục.

Đẩy mạnh dạy Toán, Khoa học bằng tiếng Anh

Theo kế hoạch, đến năm 2035, TP.HCM đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục hoàn thành xây dựng môi trường tiếng Anh học đường, 100% cơ sở thiết kế hoàn chỉnh chương trình dạy học bằng tiếng Anh.

Thành phố đồng thời phấn đấu khoảng 50% cơ sở giáo dục phổ thông thực hiện chương trình giáo dục tích hợp, bao gồm chương trình theo Đề án 5695 trên cơ sở tự nguyện của người học

Việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai không chỉ dừng ở việc tăng số tiết học ngoại ngữ mà còn hướng đến mở rộng phạm vi sử dụng trong các môn học và hoạt động giáo dục. Tỷ lệ thời lượng hoặc nội dung môn học giảng dạy bằng tiếng Anh sẽ tăng dần theo từng cấp học.

Cụ thể, ở bậc tiểu học, Toán và Khoa học dự kiến có 10% nội dung triển khai bằng tiếng Anh vào năm 2030, tăng lên 20% năm 2035 và 40% năm 2045. Với Tin học và Công nghệ, tỷ lệ tương ứng là 5%, 10% và 30%.

Với bậc THCS, tỷ lệ nội dung môn Toán và Khoa học tự nhiên dạy bằng tiếng Anh đặt mục tiêu đạt 20% vào năm 2030, 30% năm 2035 và 50% năm 2045. Còn với bậc THPT, nhóm môn Toán, Tin học, Vật lý, Hóa học và Sinh học có tỷ lệ tương ứng là 20%, 30% và 50%.

Riêng các trường trọng điểm, gồm trường quốc tế, trường tiên tiến - hội nhập và trường thực hiện chương trình tích hợp, tỷ lệ triển khai được định hướng cao hơn. Trong đó, nhóm môn Toán và Khoa học ở tiểu học phải đạt ít nhất 50% thời lượng hoặc nội dung giảng dạy bằng tiếng Anh; nhóm môn Toán, Tin học, Vật lý, Hóa học và Sinh học ở THPT hướng đến mức 65-75%.

Tuy nhiên, kế hoạch nhấn mạnh các chỉ tiêu này áp dụng với cơ sở giáo dục tự nguyện đăng ký, có đề án dạy và học bằng tiếng nước ngoài được phê duyệt theo Nghị định 222/2025/NĐ-CP. Người học tham gia trên tinh thần tự nguyện. Nội dung giáo dục chính trị, an ninh, quốc phòng, lịch sử và phần Ngữ văn liên quan Việt Nam không thuộc phạm vi triển khai.

Giáo viên tham gia chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh phải đạt chuẩn ngoại ngữ. Ảnh minh họa: Khương Nguyễn.

Giáo viên phải đạt chuẩn ngoại ngữ

Để thực hiện mục tiêu trên, TP.HCM xác định phát triển đội ngũ giáo viên là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Theo đánh giá của UBND TP.HCM, dù có nền tảng dạy và học ngoại ngữ tương đối tốt, thành phố vẫn đối mặt tình trạng thiếu giáo viên tiếng Anh và giáo viên có khả năng giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh.

Đáng chú ý, giáo viên tiếng Anh tiểu học còn thiếu tại các khu vực xa trung tâm, trong khi giáo dục mầm non công lập chưa có biên chế giáo viên tiếng Anh. Bên cạnh đó, điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin và khả năng xã hội hóa giáo dục giữa khu vực trung tâm với ngoại thành, vùng ven đô còn chênh lệch.

Trước thực trạng này, thành phố đặt ra lộ trình đào tạo, bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên trong toàn ngành. Theo đó, trong năm học 2026-2027, các cơ sở giáo dục sẽ khảo sát, thống kê trình độ tiếng Anh của 100% đội ngũ, xây dựng cơ sở dữ liệu làm căn cứ phân loại và tổ chức bồi dưỡng.

Theo kế hoạch, cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên có năng lực ngoại ngữ dưới Bậc 3 phải tự học để đạt Bậc 3 trước khi tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng tập trung. Những người đạt từ Bậc 3 trở lên sẽ được đầu tư nâng chuẩn lên Bậc 4 hoặc Bậc 5.

Đặc biệt, giáo viên được phân công dạy các môn học, hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh phải đáp ứng yêu cầu năng lực ngoại ngữ tối thiểu Bậc 4 ở cấp tiểu học, THCS và Bậc 5 ở cấp THPT, giáo dục thường xuyên cấp THPT, giáo dục nghề nghiệp. Đội ngũ này đồng thời phải hoàn thành chương trình bồi dưỡng phương pháp dạy học tích hợp nội dung và ngôn ngữ (CLIL).

Với giáo viên các môn học khác đã đạt năng lực ngoại ngữ từ Bậc 4 (B2) trở lên, thành phố sẽ tổ chức bồi dưỡng phương pháp CLIL để đáp ứng yêu cầu giảng dạy. Các trường đại học sư phạm được xác định là lực lượng chuyên môn chủ lực trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên.

Song song với phát triển đội ngũ, TP.HCM định hướng xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh xuyên suốt các hoạt động trong trường học. Tiếng Anh không chỉ xuất hiện trong tiết học mà còn đưa vào các câu lạc bộ, ngày hội, sân chơi và hoạt động trải nghiệm.

Các trường được khuyến khích kết nối với thư viện, bảo tàng, thiết chế văn hóa, thể thao, du lịch, doanh nghiệp và không gian công cộng để tạo thêm cơ hội giao tiếp bằng tiếng Anh cho học sinh.

Thành phố cũng định hướng phát triển kho học liệu số dùng chung, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích trình độ, nhu cầu của người học và xây dựng lộ trình học tập cá nhân hóa.

Ở bậc mầm non, việc tích hợp tiếng Anh sẽ thí điểm trên nền tảng công nghệ số, thông qua hoạt động học mà chơi. Từ năm học 2026-2027, mỗi cụm chuyên môn lựa chọn 1-2 cơ sở giáo dục để triển khai trước, kiểm chứng chương trình, học liệu và bộ tiêu chí. Kết quả thí điểm sẽ sơ kết vào cuối năm học 2027-2028 trước khi xem xét điều chỉnh, nhân rộng.