Tiếng vọng biển khơi từ những mảng màu

Với hai tác phẩm: “Bảo vệ biển đảo quê hương” và “Bảo vệ vững chắc biển đảo Tổ quốc”, họa sĩ Nguyễn Đình Thi không chỉ cho người xem thấy được cảnh sắc của đại dương bao la mà còn nghe thấy tiếng vọng giữ đất, giữ biển đầy kiêu hãnh, kết tinh từ những mảng màu.

Tác phẩm “Bảo vệ biển đảo quê hương” được sáng tác sau chuyến công tác đầu tiên của ông tại Trường Sa vào năm 2017. Bức tranh là lát cắt cô đọng chứa đựng sức nặng tinh thần to lớn qua hình tượng chiến sĩ hải quân đứng trên đài quan sát cao rộng. Họa sĩ Nguyễn Đình Thi đã sử dụng bố cục bất đối xứng, để nhân vật người lính sang góc phải để mở ra không gian biển trời bao la, phóng khoáng ở phía bên trái.

Điểm nhìn từ cao hướng ra xa tạo cho người xem cảm giác làm chủ hoàn toàn không gian rộng lớn của biển, đảo. Giữa mênh mông của đại dương xanh thẳm, hình ảnh người lính hải quân đứng hiên ngang, tay nâng chiếc ống nhòm toát lên sự tập trung, cảnh giác cao độ đã trở thành biểu tượng của sự kiên trung. Khẩu súng khoác trên vai cùng những trang bị dã chiến bên mình khắc họa rõ nét hình ảnh người chiến sĩ luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu.

Với tác phẩm, họa sĩ Nguyễn Đình Thi chọn sắc xanh chủ đạo của biển, trời pha lẫn mây trắng, làm nền cho sắc đỏ thiêng liêng của lá cờ Tổ quốc tung bay ở góc cao. Màu đỏ ấy như ngọn lửa sưởi ấm không gian, khẳng định chủ quyền nước nhà giữa trùng khơi mênh mông sóng nước. Những nét cọ dày dặn, mạnh mẽ đặc tả chiếc áo chiến sĩ sương gió không chỉ tạo cảm giác chân thực cho trang phục mà còn là sự ẩn dụ về ý chí kiên cường, gan dạ của con người trước thiên nhiên khắc nghiệt. Phía xa, chiếc xuồng máy tuần tra rẽ sóng mang lại sự sống động cho bức vẽ.

6 năm sau, vào năm 2023, họa sĩ Nguyễn Đình Thi có cơ hội trở lại Trường Sa. Lần trở lại này mang đến cho ông những chiêm nghiệm sâu sắc hơn, toàn diện hơn về sự đổi thay và lớn mạnh của vùng biển, đảo Tổ quốc. Tác phẩm “Bảo vệ vững chắc biển đảo Tổ quốc” được ông vẽ sau chuyến đi đã đoạt giải A Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh Lào Cai năm 2025.

Nếu bức tranh năm 2017 tập trung vào một nhân vật, thì tác phẩm năm 2023 lại khắc họa một tập thể, một thế trận phòng thủ liên hoàn, vững chãi nơi khơi xa. Bố cục bức tranh được chia làm hai phần tương phản chặt chẽ. Phía bên trái là hình ảnh cây bàng vuông, cây phong ba đặc trưng của đảo nổi với thân cành gân guốc, bám rễ sâu vào nền đá cuội. Hình ảnh thiên nhiên kiên cường này chính là hiện thân cho sức sống mãnh liệt, ý chí vượt qua bão dông của quân và dân trên đảo. Phía bên phải, hai chiến sĩ hải quân đang phối hợp nhịp nhàng làm nhiệm vụ. Một người đứng nghiêm trang ôm chắc cây súng AK trước ngực, người bên cạnh mang bao đạn đang giơ ống nhòm quan sát mục tiêu.

Ở tác phẩm này, họa sĩ Nguyễn Đình Thi đã khéo léo sử dụng những mảng màu dày, loang lổ trên trang phục ngụy trang, hòa quyện với màu sắc của công sự, biến hai người lính thành một khối gắn kết - “lá chắn sống” hòa vào đất, đá, biển, trời. Điểm nhìn của bức tranh được bao bọc bởi những tán lá cây sà xuống tạo thành chiếc khung tự nhiên độc đáo, mang lại cảm giác kín đáo, bảo mật của vị trí chiến thuật.

Sự lớn mạnh của lực lượng hải quân Việt Nam được thể hiện ở phía chân trời xa với hình ảnh các tàu hải quân lớn, nhỏ đang thả neo dập dềnh trên mặt biển xanh thẳm. Đó là những “pháo đài di động” trên biển, cùng với các chiến sĩ trên đảo tạo nên thế trận vững chắc, bảo vệ vẹn toàn vùng biển của Tổ quốc.

Trong cả hai tác phẩm, họa sĩ Nguyễn Đình Thi thể hiện sự đồng nhất trong cách sử dụng những vệt cọ dày, dứt khoát và đầy nội lực. Ông chọn cách để lại những mảng màu gồ ghề, thô ráp trên bề mặt toan. Chính nét vẽ khỏe khoắn này đã đặc tả thành công cái nắng gió, cái mặn mòi của biển cả in hằn lên thân cây sần sùi, lớp xi măng của lô cốt và trên màu áo sương gió của người lính.

Qua lăng kính nghệ thuật của họa sĩ Nguyễn Đình Thi, người xem thấy rõ sự chuyển biến từ hình ảnh người lính chắc tay súng nơi tiền tiêu đến thế trận phòng thủ toàn diện, chính quy, hiện đại của quân đội ta ngày nay.

Qua những chuyến công tác, trước sóng gió Trường Sa, họa sĩ đã trả được một phần món nợ ân tình với biển đảo bằng chính ngôn ngữ hội họa đầy kiêu hãnh. Các tác phẩm của ông không chỉ khơi dậy niềm tự hào dân tộc, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc đến thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ vẹn toàn từng tấc đất, biển trời thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam anh hùng.