Tiết lộ 'khe cửa hẹp' của Mỹ đối với Iran; rộ khả năng Washington loại bỏ Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei

Hãng Axios ngày 21-2 dẫn nguồn tin từ một quan chức cấp cao Mỹ (không tiết lộ danh tính) rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump sẵn sàng xem xét một đề xuất cho phép Iran làm giàu uranium ở mức “tượng trưng”, với điều kiện không để lại bất kỳ con đường nào dẫn tới vũ khí hạt nhân.

Điều này cho thấy vẫn có một “khe cửa” - dù rất hẹp - giữa các lằn ranh đỏ mà Mỹ và Iran đặt ra cho một thỏa thuận nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Tehran và ngăn nguy cơ chiến tranh.

Cụ thể, theo Axios, giới chức Mỹ cho biết đề xuất hạt nhân sắp tới của Iran sẽ phải đáp ứng những yêu cầu rất khắt khe, bởi kế hoạch này phải thuyết phục được những nhân vật mang lập trường hoài nghi trong nội bộ chính quyền ông Trump và cả các bên liên quan trong khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WHITE HOUSE

"Tổng thống Trump sẽ sẵn sàng chấp nhận một thỏa thuận thực chất và có thể thuyết phục được giới chính trị trong nước. Nếu người Iran muốn ngăn chặn một cuộc tấn công, họ nên đưa ra cho chúng tôi một lời đề nghị không thể chối từ. Phía Iran liên tục bỏ lỡ thời cơ. Nếu họ tiếp tục đùa giỡn, chúng tôi sẽ không còn nhiều kiên nhẫn" - vị quan chức cấp cao của Mỹ nhấn mạnh.

Hôm 20-2, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi cho biết dự thảo đề xuất của Iran sẽ được gửi cho Mỹ sau khi được lãnh đạo chính trị ở Tehran phê duyệt. Kế hoạch sẽ bao gồm các “cam kết chính trị và biện pháp kỹ thuật” nhằm bảo đảm chương trình hạt nhân Iran chỉ phục vụ mục đích hòa bình.

Quan chức Mỹ nhấn mạnh mọi đề xuất phải “rất chi tiết” và chứng minh chương trình hạt nhân Iran là “vô hại”.

“Chúng tôi sẽ xem họ đưa ra điều gì trên giấy tờ. Từ đó sẽ biết họ nghiêm túc đến đâu. Quả bóng đang nằm trong chân họ” - người này nói.

Ông Araghchi cho biết đề xuất của Tehran sẽ được hoàn tất trong 2 đến 3 ngày tới. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ và Israel nói với Axios rằng ông Trump có thể ra đòn ngay trong cuối tuần này.

Một số cố vấn của ông Trump khuyên ông nên kiên nhẫn, cho rằng càng kéo dài thời gian và càng tăng cường triển khai quân sự, đòn bẩy của Mỹ sẽ càng lớn. Dù vậy, ngay cả những cố vấn thân cận nhất của ông Trump cũng thừa nhận họ không biết nhà lãnh đạo Mỹ sẽ quyết định như thế nào, hoặc vào thời điểm nào.

“Mỹ chưa quyết định tấn công. Tôi biết điều đó vì chúng ta vẫn chưa tấn công. Ông ấy có thể sẽ không bao giờ làm vậy. Nhưng cũng có thể sáng mai thức dậy và nói ‘đến lúc rồi’” - một cố vấn cấp cao của ông Trump nói.

Theo người này, Lầu Năm Góc đã trình lên tổng thống nhiều phương án khác nhau.

“Họ có kịch bản cho mọi tình huống, trong đó có phương án loại bỏ giáo chủ và con trai ông ta cùng giới giáo sĩ. Không ai biết tổng thống sẽ chọn phương án nào. Tôi cũng không nghĩ chính ông ấy biết” - vị cố vấn nói, ám chỉ Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và con trai Mojtaba - người được xem là ứng viên kế nhiệm.

Một nguồn tin khác xác nhận rằng kế hoạch nhắm vào ông Khamenei và con trai đã được trình lên ông Trump từ vài tuần trước.

Một cố vấn cấp cao khác cho biết: “Ông Trump đang để ngỏ mọi lựa chọn. Ông ấy có thể quyết định tấn công vào bất kỳ thời điểm nào”.

Mỹ và Iran đều chưa chính thức lên tiếng về thông tin trên.

DƯƠNG KHANG