Tiêu thụ hết tro xỉ phát sinh, góp phần bảo vệ môi trường

Xe chuyên dụng vận chuyển tro NMNĐ Vĩnh Tân 4 đi tiêu thụ

Cụ thể, trong năm vừa qua, Nhà máy Nhiệt điện (NMNĐ) Vĩnh Tân 4 thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp với các đối tác trong, ngoài tỉnh đã tiêu thụ được 480.423 tấn tro xỉ, đạt trên 206% so với khối lượng tro xỉ phát sinh trong quá trình vận hành sản xuất điện; không chỉ xử lý hết lượng phát sinh mà còn giảm tồn lưu bãi. Tương tự, Nhà máy Vĩnh Tân 2 thuộc EVNGENCO3 cũng chủ động ký hợp đồng dài hạn với nhiều đối tác và đầu tư công nghệ xử lý tại chỗ, tỷ lệ tiêu thụ tro xỉ những năm gần đây tăng mạnh và năm 2025 đã vượt gần 112%.

Trong khi đó, Nhà máy Vĩnh Tân 1 (Công ty BOT) đã ký kết hợp đồng tiêu thụ tro, xỉ với nhiều đơn vị có đủ năng lực; khối lượng tro, xỉ được tiêu thụ hằng năm luôn đạt trên 1 triệu tấn, qua đó giảm thiểu lượng tồn trữ tại bãi xỉ và hạn chế các rủi ro về môi trường. Đặc biệt, từ tháng 3/2025 đến nay, Công ty BOT đã tiêu thụ 100% khối lượng tro bay phát sinh. Đồng thời, trong năm 2025, Công ty BOT đã tiêu thụ được 239.162 tấn tro ẩm và xỉ đáy lò từ bãi xỉ Vĩnh Tân 1. Hiện tại, diện tích bãi xỉ còn khả năng lưu trữ khoảng 4,26 triệu m3 (tương đương với khoảng gần 6 triệu tấn tro, xỉ).

Dù đã hợp chuẩn, chất lượng tro xỉ được giới khoa học đánh giá tốt, phù hợp sản xuất vật liệu xây dựng và nền đường, tuy nhiên nguồn tro xỉ phát sinh vẫn gặp không ít khó khăn trong tiêu thụ do khoảng cách vận chuyển xa, ứng dụng san lấp và vật liệu chưa được đẩy mạnh. Ông Vũ Thanh Hải - Giám đốc NMNĐ Vĩnh Tân 4 cho biết: “Nhà máy ở khá xa so với thị trường tiêu thụ tro xỉ; mặc dù thông số tro là tốt nhưng tro có màu vàng nên chưa đáp ứng thị hiếu khách hàng. Hiện đơn vị đang xúc tiến các nhóm giải pháp liên quan như thực hiện thủ tục để sử dụng cảng tạm làm cảng xuất tro xỉ, liên tục tìm kiếm nhà thầu tiêu thụ tro xỉ”.

Trong chuyến khảo sát tại Trung tâm điện lực Vĩnh Tân về thực thi chính sách môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường 2020 có hiệu lực, đoàn giám sát Quốc hội đã đánh giá cao mô hình, nhấn mạnh đây là điển hình kinh tế tuần hoàn. Trong đó, đầu ra của nhà máy điện than được quay vòng, hiệu quả kinh tế gắn với bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, tro xỉ tại bãi chứa lâu nay vẫn còn tồn đọng khá nhiều. Lãnh đạo EVN đã kiến nghị với đoàn giám sát: “EVN kiến nghị Quốc hội và Chính phủ sớm ban hành cơ chế khuyến khích tái sử dụng và xuất khẩu tro xỉ; ưu tiên áp dụng tại công trình giao thông, xây dựng trên địa bàn Lâm Đồng và Khánh Hòa, đồng thời đề xuất điều chỉnh chỉ dẫn kỹ thuật tại Quyết định số 216/QĐ-BXD (ngày 28/3/2019), sớm có hướng dẫn về định mức, đơn giá, quy trình thi công và nghiệm thu”.

Tro xỉ than nhiệt điện Vĩnh Tân đang cho thấy bước chuyển từ chất thải sang tài nguyên. Để mô hình này lan tỏa mạnh mẽ, cần sự phối hợp quyết liệt, đồng bộ từ bộ ngành chức năng và địa phương nhằm hiện thực hóa mục tiêu kinh tế xanh - tuần hoàn - bền vững của ngành năng lượng Việt Nam.

Thái Khoa .