Tiểu thương chợ truyền thống 'làm mới mình' để giữ khách

Khi sức mua được kỳ vọng sẽ tăng mạnh vào mùa kinh doanh Tết, nhiều chợ truyền thống tại TP.HCM lại rơi vào tình trạng khá vắng vẻ. Trước áp lực ngày càng lớn từ siêu thị, cửa hàng tiện lợi và thương mại điện tử, nhiều tiểu thương đã thay đổi cách bán hàng.

Công khai giá - tạo niềm tin

Tại chợ Tân Định, một trong những chợ lâu đời và sầm uất nằm ngay trung tâm TP.HCM, nhiều sạp hàng đã ghi bảng giá rõ ràng trên từng mặt hàng. Hàng hóa được phân loại cụ thể theo chất lượng, chủng loại, mức giá tương ứng, hạn chế tối đa việc “nói giá miệng” như trước.

Bánh kẹo, mứt Tết được phân loại, ghi giá cụ thể để khách dễ lựa chọn và so sánh.

Bà Nguyễn Thị Thoa, tiểu thương kinh doanh hàng khô nhiều năm tại chợ Tân Định, cho biết việc công khai giá bán giờ đây không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc.

“Người bán phải tự cân đối sao cho giá phù hợp với chất lượng. Khách bây giờ rất rành, họ so giá trước rồi mới đi chợ”, bà Thoa nói.

Theo bà Thoa, tư duy của tiểu thương gần đây đã thay đổi rất nhiều. Gần như không còn nói thách. Bán đúng chất lượng, đúng giá thì khách mới quay lại.

Không chỉ để cạnh tranh, việc minh bạch giá còn giúp xóa bỏ tâm lý e ngại “bị chặt chém”, một trong những lý do khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, ngại đi chợ truyền thống.

Tiểu thương chợ Tân Định niêm yết giá bán rõ ràng các mặt hàng phục vụ mùa mua sắm Tết.

Tại nhiều chợ truyền thống, tiểu thương hiện đã chủ động công khai giá bán trên hầu hết các mặt hàng, trong đó rõ nhất là nhóm bánh kẹo, mứt Tết, hạt khô, trái cây sấy – những mặt hàng tiêu thụ mạnh dịp cuối năm. Giá được ghi cụ thể theo từng loại, từng phân hạng chất lượng và niêm yết ngay tại sạp, giúp khách hàng dễ lựa chọn, so sánh mà không cần trả giá nhiều.

Theo tiểu thương, việc minh bạch giá vừa tạo sự yên tâm cho người mua, vừa giúp quá trình bán hàng diễn ra nhanh hơn trong những ngày cao điểm cận Tết.

Việc giữ nét mộc mạc của chợ truyền thống cũng được duy trì. Bảng giá, thông tin sản phẩm vẫn được viết tay, ghi chú những dòng như “ít đường”, “thiên nhiên”, tạo cảm giác gần gũi, khác biệt với cách trưng bày công nghiệp ở siêu thị.

Ngoài công khai giá bán, tiểu thương còn ghi rõ ngày sản xuất, hạn sử dụng sản phẩm.

Ông Hoàng Văn Đạt, nhân viên Ban Quản lý chợ Tân Định, cho biết hầu hết các mặt hàng đang bán tại chợ đều được tiểu thương công khai giá. Năm nay, lượng hàng tiểu thương nhập về có xu hướng ít hơn các năm.

“Bà con không dám nhập nhiều như trước, chủ yếu lấy hàng tới đâu bán tới đó để đảm bảo độ tươi mới, tránh tồn kho. Nguồn hàng không thiếu nhưng sức mua thì có chọn lọc hơn”, ông Đạt nói.

Cũng theo ông Đạt, áp lực lớn nhất hiện nay đến từ hệ thống bán lẻ hiện đại và mua sắm online. Chi phí vận hành ở chợ ngày càng cao, trong khi mua online thì tiện lợi, giá lại cạnh tranh. Thực tế này buộc tiểu thương không thể giữ cách bán cũ, mà phải thay đổi từ tư duy kinh doanh, minh bạch giá cả đến nâng chất lượng phục vụ nếu muốn trụ lại và giữ được khách quen.

Ban Quản lý chợ Tân Định thời gian qua cũng đã có những bước đi cụ thể nhằm hỗ trợ bà con thích nghi với xu hướng kinh doanh mới. Một trong những thay đổi dễ nhận thấy là việc phủ sóng wifi miễn phí toàn bộ khu vực chợ, tạo điều kiện để tiểu thương tiếp cận công nghệ, cập nhật thông tin và giao dịch thuận tiện hơn trong quá trình buôn bán.

Song song đó, Ban Quản lý chợ phối hợp tổ chức các buổi tập huấn về kinh doanh thời đại số, hướng dẫn tiểu thương làm quen với các nền tảng trực tuyến, phương thức thanh toán không tiền mặt và cách quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội.

Chợ truyền thống giữ nét mộc mạc nhưng từng bước “làm mới mình” trước sức ép bán lẻ hiện đại.

Từ những hỗ trợ ban đầu này, một số thay đổi đã dần hình thành trong thực tế. Các hộ kinh doanh ăn uống tại chợ bắt đầu tham gia vào các sàn thương mại điện tử, nhận đơn đặt hàng online, giao tận nơi cho khách. Nhiều tiểu thương khác, dù chưa bán hàng trực tuyến một cách chuyên nghiệp, cũng đã biết tận dụng Zalo, Facebook để giữ liên lạc với khách quen, gửi hình ảnh hàng hóa và chốt đơn qua điện thoại.

Tư vấn kỹ, “chìa khóa” giữ khách mùa Tết

Để tồn tại trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhiều tiểu thương xác định tư vấn cho khách là khâu quan trọng nhất. Theo bà Thoa, kinh doanh dịp Tết không đơn thuần là bán sản phẩm, mà là bán sự yên tâm cho người mua, nhất là với những mặt hàng dùng để biếu tặng.

“Khách hỏi rất kỹ, từ nguồn gốc hàng hóa, thời gian sử dụng đến việc có phù hợp làm quà biếu hay không. Người bán phải nói rõ ràng, tư vấn đúng chất lượng thì khách mới tin và quay lại”, bà Thoa chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Hồng (phường Bình Lợi, TP.HCM) cho biết dù siêu thị ngày càng nhiều, bà vẫn ưu tiên mua hàng Tết ở chợ truyền thống. Theo bà, có những mặt hàng mua ở chợ giá chỉ khoảng 360.000 - 420.000 đồng, trong khi nơi khác bán tới 500.000 đồng.

“Đi chợ bây giờ người bán đã ghi rõ giá, mình nhìn là biết đắt hay rẻ, quan trọng là mua ở mối quen, người bán nói thật, mình yên tâm hơn”, bà Hồng nói.

Bà Thoa chủ động tư vấn nguồn gốc, chất lượng hàng hóa cho khách hàng.

Theo Nguyễn Hùng Dũng, một Việt kiều thường xuyên về Việt Nam dịp Tết, chợ truyền thống có nhiều ưu thế so với siêu thị. “Tôi hay đến các chợ truyền thống vì ở đây được ăn thử, được chọn số lượng theo ý muốn, thậm chí đặt hàng riêng. Những điều này ở trung tâm thương mại rất khó”, ông nhận xét.

Tại chợ Bến Thành, chị Loan, một tiểu thương lâu năm, cho biết doanh thu mùa Tết năm nay có thể sẽ giảm hơn một nửa so với các năm trước vì khách đến chợ chủ yếu là tham quan chứ ít mua.

Để cạnh tranh, sạp hàng của chị tập trung vào trải nghiệm thực tế, cho khách ăn thử, niêm yết giá rõ ràng, giao hàng tận nơi, thanh toán chuyển khoản. Như với củ kiệu, một trong những sản phẩm bán chạy tron dịp Tết, ngoài việc sắp xếp bắt mắt vào trong từng hũ, chị còn ghi rõ giá, ngày sản xuất, hạn sử dụng và tư vấn rõ cho khách cách bảo quản sao cho tốt nhất.

Chị Loan, tiểu thương chợ Bến Thành, công khai giá bán, sắp xếp hàng hóa bắt mắt để thu hút khách.

“Mình bán hàng uy tín, tư vấn nhiệt tình, giá cả rõ ràng nên nhiều khách khi mua xong thì mấy hôm sau lại đế mua thêm. Quan trọng là mình làm sao để có khách mới, khách đến chợ đông thì mình mới có cơ hội cho họ thử sản phẩm và mua thử để lần sau quay lại”, chị Loan chia sẻ.