Tìm dấu tích, nơi bắt đầu dòng lũ cuốn phăng bản làng Mường Than
Những vết sạt lở vẫn hằn sâu trên sườn núi, hé lộ nơi dòng lũ hình thành trước khi tràn xuống cuốn phăng nhiều ngôi nhà ở bản Chít, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu vào sáng 17/7.

Sáng 17/7 chỉ trong thời gian ngắn, lũ ống và lũ quét ập xuống từ thượng nguồn, cuốn phăng nhà cửa, ruộng vườn và tài sản của người dân. Thảm họa đến quá nhanh và dữ dội khiến cả bản làng chìm trong sự bàng hoàng của người dân xã Mường Than, tỉnh Lai Châu.
Chiều 21/7, PV Báo Xây dựng ngược dòng Nậm Pay và Khe Cù, Nậm Sáng - những con suối to nhất xã Mường Than để lên khu vực đầu nguồn, dấu tích của trận lũ lịch sử vẫn hiện hữu trên từng sườn núi. Nhiều mảng đất đá khổng lồ bị bóc tách khỏi ta luy, để lại những vệt sạt lở kéo dài, cắt ngang màu xanh của núi rừng.
Từ nhiều khe núi, đất đá, cây rừng và nước lũ đồng loạt dồn xuống lòng suối. Khi các dòng chảy hợp lưu, chúng tạo thành một khối bùn, đá và gỗ khổng lồ lao với tốc độ lớn về phía hạ lưu. Trên đường đi, dòng lũ cày nát những thửa ruộng bậc thang, san phẳng hoa màu rồi tràn thẳng vào khu dân cư bản Chít, xã Mường Than.
Với góc quay ở độ cao 500m cự ly dài khoảng 3km từ dòng suối Nậm Pay và Khe Cù, Nậm Sáng đến trung tâm bản Chít, những gì còn lại ở hiện trường cho thấy sức tàn phá của trận lũ không bắt nguồn từ một điểm sạt lở đơn lẻ. Đây là kết quả của hàng loạt dòng nước và các khối sạt lở từ nhiều sườn núi cùng lúc đổ xuống lưu vực bản Chít. Khi tất cả hội tụ trong thời gian ngắn, dòng lũ mang theo khối lượng đất đá khổng lồ đã biến thung lũng vốn yên bình thành bãi bồi ngổn ngang bùn đất và đá tảng.
Những cánh rừng nguyên sinh ở đầu nguồn suối Nậm Pay và Khe Cù, Nậm Sáng, vốn nhiều năm được bảo vệ nghiêm ngặt, giờ trở thành những quả đồi nham nhở. Sau trận lũ, nhiều khoảng rừng bị bóc sạch thực bì, để lộ những mảng đất trống loang lổ giữa màu xanh của núi rừng. Cơn lũ đi qua mang theo đất đá phá tan bản làng.
Người dân địa phương Vàng A Kiên (SN 1973) cho biết, hơn 50 năm sinh sống tại xã Mường Than, ông chưa từng chứng kiến trận mưa lũ nào dữ dội như đợt xảy ra ngày 17/7. Theo ông, mưa lớn kéo dài trên khu vực đầu nguồn khiến đất đá no nước, đến khoảng 8h sáng bắt đầu sạt lở và tạo dòng lũ quét cuốn theo bùn đất, cây cối đổ ập xuống hạ lưu. Hai lưu vực lớn nhất của địa phương là đầu nguồn suối Nậm Pay và Khe Cù cùng dồn nước trong thời gian ngắn, khiến lũ lên rất nhanh, sức tàn phá đặc biệt nghiêm trọng. Ông nhận định những năm trước cũng có mưa lớn nhưng chưa bao giờ xuất hiện hiện tượng lũ dữ với quy mô và mức độ khốc liệt như lần này.
Riêng tại xã Mường Than, vào lúc 7h45 ngày 17/7, đã xảy ra lũ quét, sạt lở từ dãy Hoàng Liên Sơn xuống khu vực bản Chít, ảnh hưởng trực tiếp tới 899 hộ với 4.263 nhân khẩu tại các bản Chít, Nậm Sáng, Noong Thăng, Sắp Ngụa, Khì và Nậm Vai. Đối với xã Mường Than, trận lũ quét ngày 17/7 làm 6 người chết, hai người mất tích, 8 người bị thương; khoảng 200 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó 24 hộ mất hoàn toàn nhà ở, 20 hộ hư hỏng nặng không thể khắc phục và 156 hộ phải di chuyển khẩn cấp. Khoảng 300ha lúa, hoa màu, thủy sản bị cuốn trôi, vùi lấp; nhiều công trình giao thông, trường học, thủy lợi, điện lực bị hư hỏng. Tổng thiệt hại riêng tại xã ước trên 250 tỷ đồng.
Clip: Đi tìm dấu tích dòng lũ cuốn phăng bản làng Mường Than, tỉnh Lai Châu.










![[Video] Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chia sẻ mất mát với bà con Mường Than](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_07_21_14_55665103/85ad6b6c2527cc799536.jpg)

