Tìm thấy tấm bảng La Mã 1.900 năm tuổi có viết lời nguyền báo thù

Vào khoảng 2.000 năm trước, nếu người dân La Mã nào muốn các vị thần trừng phạt kẻ thù của mình thì họ có thể tạo ra một tấm bảng nguyền rủa. Họ sẽ khắc lời nguyền của mình lên một tảng đá hay tấm chì... và hy vọng rằng các vị thần sẽ giúp họ trả thù bằng cách làm hại đối thủ của mình. Những tấm bảng lời nguyền như vậy được gọi là defixiones trong tiếng Latin hoặc katadesmoi trong tiếng Hy Lạp.

Một tấm bảng lời nguyền có niên đại vào thế kỷ thứ hai sau Công nguyên đã được các nhà khảo cổ học phát hiện tại thành phố Heerlen, Hà Lan - địa điểm từng là khu định cư quân sự Coriovallum của đế chế La Mã. Không giống nhiều tấm bảng lời nguyền khác từng được khai quật, hiện vật phát hiện ở Heerlen được đánh giá là hiếm hoi vì nó được khắc bằng tiếng Hy Lạp cổ thay vì tiếng Latinh.

Tấm bảng lời nguyền tìm thấy ở Heerlen có kích thước 10 x 5 cm và được làm từ chì - điều thường thấy ở các hiện vật nguyền rủa thời La Mã được phát hiện ở Bắc Âu.

Tấm bảng lời nguyền khoảng 1.900 tuổi được tìm thấy ở Heerlen, Hà Lan. Ảnh: Elke Fuchs/Heidelberg University.

Các chuyên gia thuộc Đại học Heidelberg đã phân tích các chữ khắc trên tấm bảng lời nguyền - vốn đã mờ dần theo thời gian và phát hiện ba nhóm ký tự được khắc trên hiện vật. Họ đã sử dụng kỹ thuật tiên tiến nhằm xác định những chi tiết nhỏ nhất trên bề mặt tấm bảng.

Theo nhóm nghiên cứu, trên tấm bảng lời nguyền có các dòng chữ cầu khẩn thần linh và ác quỷ theo phong cách Ai Cập và được viết bằng tiếng Hy Lạp cổ. Đây là một phát hiện hiếm hoi bởi vì các hiện vật được tìm thấy ở Bắc Âu thường được khắc bằng tiếng Latinh và tuân theo truyền thống La Mã.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện 3 biểu tượng ma thuật được gọi là “Characteres”, có khả năng được sử dụng như một cách để truyền đạt lời nguyền dự định đến các thực thể siêu nhiên được nhắc đến trong các dòng chữ khắc khác. Bên dưới các biểu tượng, họ phát hiện tên của 2 người đàn ông và 2 người phụ nữ được nhắc đến trong tấm bảng lời nguyền là “những người nô lệ cùng cảnh ngộ”.

Những cái tên này cũng rất hiếm gặp bởi vì hai người đàn ông có tên Latinh trong khi phụ nữ có tên Hy Lạp.

"Không thể loại trừ khả năng một trong hai người phụ nữ là "tác giả" của tấm bảng lời nguyền và được cho là có khả năng giao tiếp với thần linh thông qua viết lời nguyền rủa", Tiến sĩ Julia Lougovaya cho biết.

Mặc dù chưa thể xác định toàn bộ nội dung trên tấm bảng lời nguyền mà người tạo ra muốn nhắm tới nhưng nhóm nghiên cứu cho rằng hiện vật này có thể dùng để nguyền rủa đối thủ trong tình yêu, thể thao hoặc pháp luật.

Heerlen, vốn là một tiền đồn quân sự của La Mã, là một địa điểm khảo cổ quan trọng để khám phá cuộc sống của người dân ở vùng ngoại vi của đế chế La Mã. Trước đây, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một ngôi mộ khoảng 2.000 năm tuổi của binh sĩ La Mã tên là Flaccus ở Heerlen, cũng như một mảnh đá vôi được sử dụng làm quân cờ trong trò chơi trên bảng.

Không chỉ ở Heerlen, những tấm bảng lời nguyền của người La Mã đã được phát hiện trên khắp châu Âu. Trong đó, 30 tấm bảng lời nguyền đã được tìm thấy trong một giếng sâu 9,6m, có niên đại 2.500 năm tại Kerameikos - địa điểm khai quật khảo cổ Hy Lạp cổ đại. Năm 2022, 21 hiện vật tương tự được tìm thấy tại một nghĩa địa La Mã ở Pháp và đều có niên đại từ thế kỷ thứ nhất đến thế kỷ thứ ba sau Công nguyên.

Mời độc giả xem video: Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.