Tìm việc ở người cao tuổi

Mong có một công việc vừa sức

Có mặt tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, bà Nguyễn Thị Ngọc, ở phường Yên Nghĩa, dành khá nhiều thời gian tìm hiểu các vị trí tuyển dụng. Nguồn thu nhập hiện nay của bà chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp, khoảng 6 triệu đồng mỗi tháng. Ở độ tuổi này, bà không mong tìm một công việc toàn thời gian hay phải lao động nặng, mà muốn có việc làm gần nơi sinh sống, thời gian linh hoạt.

“Tôi muốn tìm công việc như làm thủ công hoặc làm theo giờ, vừa sức khỏe. Có thêm thu nhập thì cuộc sống cũng đỡ hơn”, bà Ngọc chia sẻ. Mong muốn của bà Ngọc cũng là nhu cầu của không ít người sau tuổi nghỉ hưu. Khi sức khỏe còn cho phép, nhiều người vẫn muốn tiếp tục lao động thay vì rời hoàn toàn khỏi thị trường việc làm.

Có người tìm việc vì cần bổ sung thu nhập. Nhưng cũng có những người đã có lương hưu, không chịu nhiều áp lực kinh tế, vẫn muốn tiếp tục làm việc để duy trì nhịp sống, giao tiếp và sử dụng những kiến thức, kỹ năng đã tích lũy.

Thực tế cho thấy, người cao tuổi có nhu cầu việc làm rất đa dạng. Bên cạnh các công việc phổ thông như bảo vệ, tạp vụ, phụ bếp, giúp việc theo giờ, nhiều người từng là giáo viên, kỹ sư, cán bộ quản lý hoặc lao động có tay nghề vẫn mong được tiếp tục làm những công việc liên quan đến chuyên môn như tư vấn, cộng tác, đào tạo hoặc truyền nghề.

Điều họ cần không hẳn là một công việc 8 giờ mỗi ngày mà có thể chỉ là vài buổi trong tuần, một vị trí bán thời gian hoặc công việc được bố trí linh hoạt theo điều kiện sức khỏe.

 Người cao tuổi tìm vị trí việc làm phù hợp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội.

Không để kinh nghiệm bị bỏ phí

Ông Vũ Quang Thành, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, cho biết, nhu cầu tìm việc của người sau tuổi nghỉ hưu đang ngày càng được quan tâm. Đây là nhóm lao động có những lợi thế riêng về kinh nghiệm, ý thức trách nhiệm, tính ổn định và kỹ năng xử lý công việc. Tuy nhiên, một trong những khó khăn hiện nay là số lượng công việc thực sự phù hợp với người cao tuổi còn chưa nhiều. Nhiều vị trí tuyển dụng vẫn yêu cầu làm việc toàn thời gian hoặc có cường độ lao động cao, trong khi người cao tuổi thường ưu tiên những công việc linh hoạt, gần nơi cư trú và ít đòi hỏi sức lực.

Vì vậy, theo ông Thành, để kết nối hiệu quả nhóm lao động này với doanh nghiệp, cần khảo sát kỹ cả nhu cầu tìm việc và nhu cầu tuyển dụng, từ đó giới thiệu những vị trí phù hợp với sức khỏe, trình độ và kinh nghiệm của từng người.

Theo ông Nguyễn Thế Toàn, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Hà Nội, trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh hơn dự báo, phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và bản lĩnh của người cao tuổi không chỉ mang ý nghĩa nhân văn mà còn là yêu cầu nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực xã hội.

Nhiều người cao tuổi hiện vẫn có sức khỏe tốt, có chuyên môn, tay nghề và kỹ năng quản lý, mong muốn tiếp tục lao động để cống hiến và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, không ít người gặp khó khăn trong việc tiếp cận những công việc phù hợp.

Một trở ngại khác là khả năng tiếp cận thông tin việc làm. So với lao động trẻ, một bộ phận người cao tuổi chưa thành thạo trong sử dụng các nền tảng tuyển dụng trực tuyến.

Việc có các kênh tư vấn trực tiếp tại cơ sở, hội người cao tuổi hoặc trung tâm dịch vụ việc làm vì thế vẫn rất cần thiết. Song song với đó, Cổng thông tin việc làm thành phố Hà Nội đã xây dựng chuyên mục riêng dành cho người cao tuổi để hỗ trợ tìm kiếm việc làm và tiếp cận các chính sách hỗ trợ. Đến nay, Cổng thông tin việc làm thành phố đã thu hút hơn 1,2 triệu lượt truy cập, gần 15.000 tài khoản của người lao động và doanh nghiệp đăng ký sử dụng; tổ chức 1.141 phiên giao dịch việc làm trực tuyến với sự tham gia của 1.412 doanh nghiệp, cung cấp 4.057 vị trí tuyển dụng và kết nối thành công 3.156 lượt việc làm.

Tuy nhiên, để khai thác tốt hơn nguồn lao động cao tuổi, chỉ kết nối cung-cầu là chưa đủ. Doanh nghiệp cần có thêm những vị trí làm việc bán thời gian, theo ca ngắn, theo sản phẩm hoặc công việc tư vấn, đào tạo, truyền nghề phù hợp với người có kinh nghiệm lâu năm.

Cách nhìn về lao động cao tuổi cũng cần thay đổi. Nếu chỉ coi đây là nhóm cần được chăm sóc, hỗ trợ thì sẽ bỏ qua nguồn kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm đã được tích lũy trong hàng chục năm. Một công việc vài giờ mỗi ngày, một vị trí tư vấn vài buổi mỗi tuần hay cơ hội tiếp tục truyền lại nghề đã gắn bó nhiều năm có thể phù hợp hơn với người đã nghỉ hưu. Với họ, thu nhập là một phần, nhưng được tiếp tục lao động, giao tiếp và thấy kinh nghiệm của mình vẫn hữu ích cũng có ý nghĩa không kém.

Nếu tạo được những cơ chế và công việc phù hợp, người cao tuổi không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn có thể tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng và nền kinh tế, từng bước biến “kinh tế bạc” thành một nguồn lực trong quá trình thích ứng với già hóa dân số.