Tin thế giới 15/7: Trung Quốc khai mạc hội nghị quan trọng, Ukraine ký thỏa thuận an ninh với 3 nước EU, Hamas rút khỏi đàm phán ngừng bắn
Nga-Trung tập trận hàng hải quy mô lớn, cố vấn đảng Dân chủ nói vụ ám sát ông Trump 'được dàn dựng' rồi xin lỗi, EU muốn tẩy chay hội nghị cấp cao ở Hungary, EU gia hạn trừng phạt Iran… là một số sự kiện quốc tế nổi bật trong 24 giờ qua.
![Tàu của lực lượng Hải quân Ấn Độ và Mỹ trong cuộc tập trận chung ở Ấn Độ Dương, ngày 12/7. (Nguồn: PTI)](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_15_194_49639662/b6915b045a4bb315ea5a.jpg)
Tàu của lực lượng Hải quân Ấn Độ và Mỹ trong cuộc tập trận chung ở Ấn Độ Dương, ngày 12/7. (Nguồn: PTI)
Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin quốc tế nổi bật trong ngày.
Châu Á – Thái Bình Dương
*Ấn Độ, Mỹ tập trận chung quy mô lớn ở Ấn Độ Dương: Đại sứ quán Mỹ tại Ấn Độ cho biết nhóm tấn công tàu sân bay Theodore Roosevelt của Mỹ đã tiến hành cuộc tập trận chung quy mô lớn với các tàu chiến tiền tuyến của Hải quân Ấn Độ ở Ấn Độ Dương.
Trong thông báo, Đại sứ quán Mỹ cho hay nhóm tấn công tàu sân bay Theodore Roosevelt đã hoạt động cùng với lực lượng của Hải quân Ấn Độ ở Ấn Độ Dương vào ngày 12/7. Hải quân Ấn Độ triển khai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường INS Visakhapatnam và tàu tiếp tế INS Aditya.
Hải quân Ấn Độ thường xuyên tham gia cùng các đơn vị Hải quân Mỹ trong các cuộc tập trận đa phương trên khắp Thái Bình Dương, bao gồm Tây Nam Á và vùng duyên hải châu Phi. Ngoài ra, Hải quân Ấn Độ còn đóng vai trò dẫn đầu cùng với Hải quân Mỹ và các đồng minh, đối tác khác trong cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) 2024 đang diễn ra ở Hawaii. (AFP)
*Tàu hải cảnh Trung Quốc "tuần tra xâm nhập" Philippines: SeaLight, chương trình minh bạch hàng hải nhằm giám sát và báo cáo các hoạt động ở Biển Đông, cho biết cuối tuần qua, một tàu hải cảnh Trung Quốc đã tiến gần hơn đến Philippines, đi qua một hòn đảo nằm cách Calatagan ở Batangas chỉ 40 km về phía Tây.
Theo SeaLight, tàu hải cảnh Trung Quốc mang số hiệu CCG 5303 dài 135 m đã tiếp cận cách đảo Lubang 60 hải lý về phía Tây vào lúc 14h20 ngày 14/7.
Đại tá Không quân Mỹ đã nghỉ hưu Ray Powell, Giám đốc SeaLight, cho biết con tàu trên đang tiến hành một cuộc tuần tra xâm nhập. Ông Powell chỉ ra: “Bằng cách làm như vậy, Trung Quốc nhằm mục đích thiết lập sự hiện diện liên tục và dần bình thường hóa các hoạt động hàng hải ở những khu vực này”. (The Manilatimes)
*Pakistan cấm đảng đối lập của cựu Thủ tướng Imran Khan: Bộ trưởng Thông tin Pakistan ngày 15/7 thông báo nước này sẽ cấm đảng Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) của cựu Thủ tướng Imran Khan.
Thủ tướng Pakistan Imran Khan đã bị lật đổ trong một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm vào năm 2022, trong đó phe đối lập cáo buộc ông quản lý nền kinh tế và chính sách đối ngoại sai lầm. Ông Khan đã bác bỏ mọi cáo buộc chống lại ông, cho rằng những cáo buộc này có động cơ chính trị. Sau đó, ông Imran Khan bị kết án tù với các tội danh khác nhau.
Trước đó ngày 12/7, Tòa án Tối cao Pakistan ra phán quyết đảng PTI - đảng đối lập lớn nhất ở Pakistan - có đủ điều kiện giành thêm hơn 20 ghế dự khuyết trong quốc hội. Điều này làm gia tăng áp lực lên chính phủ liên minh yếu kém của nước này. (the Dawn)
*Nga-Trung bắt đầu tập trận “Hợp tác hàng hải - 2024”: Ngày 15/7, Cơ quan báo chí thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của Nga đưa tin một đội tàu chung của Nga và Trung Quốc sẽ xuất cảng Trạm Giang (Trung Quốc) để tiến hành diễn tập trong khuôn khổ cuộc tập trận Nga-Trung mang tên “Hợp tác hàng hải - 2024” diễn ra từ ngày 15-17/7.
Đội tàu bao gồm các tàu hộ tống Gromky và Rezky của Hạm đội Thái Bình Dương (Nga), tàu khu trục Yinchuan, các tàu hộ vệ Dali và Hengshui, tàu vận tải tiếp tế đa năng Weishanhu của Hải quân Trung Quốc.
Trước đó, ngày 12/7, Hạm đội Thái Bình Dương thông báo sự xuất hiện của các tàu hộ tống Gromky và Rezky của Nga tại cảng Trạm Giang của Trung Quốc. Nga và Trung Quốc cũng đang tiến hành tuần tra hải quân chung ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương với sự tham gia đặc biệt của tàu hộ tống Sovershenny.
Ngày 13/7, Bộ Quốc phòng Nga cho biết, trong cuộc tuần tra chung ở Biển Philippines, các tàu Nga và Trung Quốc đã tiến hành tập trận bắn pháo thực hành và tên lửa mô phỏng. (Sputniknews)
*Nhật Bản gia tăng hợp tác an ninh với các quốc đảo Thái Bình Dương: Báo Yomiuri ngày 14/7 đưa tin Chính phủ Nhật Bản có kế hoạch tăng số lượng hoạt động của Lực lượng Phòng vệ biển (MSDF) thăm cảng của các quốc đảo Thái Bình Dương, theo dự thảo kế hoạch hành động chung sẽ được thông qua tại Hội nghị lãnh đạo các quốc đảo Thái Bình Dương ở Tokyo vào ngày 16-17/7.
Dự thảo cũng đưa ra 7 lĩnh vực ưu tiên: hòa bình và an ninh, lãnh đạo chính trị và chủ nghĩa khu vực, phát triển lấy con người làm trung tâm, phát triển kinh tế và tài nguyên, biến đổi khí hậu và thảm họa, đại dương và môi trường, công nghệ và kết nối.
Các quốc đảo ở Nam Thái Bình Dương là thành trì chiến lược trên các tuyến đường biển nối châu Á với Bắc và Nam Mỹ. Mỹ và Trung Quốc đang tranh giành quyền bá chủ trong khu vực. Nhật Bản cũng đang nỗ lực chống lại Trung Quốc bằng cách tăng cường lòng tin với các quốc đảo này. (Yomiuri)
*Trung Quốc khai mạc hội nghị Trung ương 3 khóa 20: Sáng 15/7, Hội nghị toàn thể lần thứ 3 Ban chấp hành Đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC) khóa 20 đã chính thức khai mạc tại thủ đô Bắc Kinh.
Ông Tập Cận Bình, Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương CPC, thay mặt Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương CPC, đã trình bày báo cáo công tác và trình bày dự thảo quyết định của Ban chấp hành Trung ương CPC về việc tiếp tục cải cách sâu rộng toàn diện và thúc đẩy hiện đại hóa Trung Quốc.
Diễn ra từ ngày 15-18/7 với sự tham dự của hơn 370 Ủy viên trung ương và Ủy viên trung ương dự khuyết của CPC, Hội nghị lần này sẽ tập trung nghiên cứu các vấn đề đi sâu hơn nữa cải cách toàn diện và thúc đẩy hiện đại hóa kiểu Trung Quốc, đồng thời xây dựng kế hoạch tổng thể đi sâu cải cách toàn diện xoay quanh hiện đại hóa kiểu Trung Quốc. (Reuters)
Châu Âu
*Nga bắt giữ vắng mặt các cựu lãnh đạo an ninh Ukraine: Ngày 15/7, tòa án quận Basman ở Moscow (Nga) đã ra lệnh bắt giữ vắng mặt cựu Giám đốc Cơ quan an ninh, đại biểu quốc hội Ukraine Valentin Nalivaichenko và Thư ký Hội đồng an ninh và quốc phòng Ukraine Aleksandr Litvinenko.
Hai nhân vật trên bị kết án theo điều khoản hình sự “Sử dụng các phương tiện và phương pháp bị cấm trong chiến tranh” và bị tuyên truy nã quốc tế.
Cơ quan điều tra đề nghị bắt giữ vắng mặt và tạm giam 2 tháng đối với 2 nhân vật này. Quyết định sẽ được thi hành khi 2 quan chức trên bị dẫn độ sang Nga hoặc bị bắt giữ trên lãnh thổ Nga. (TASS)
*Thủ tướng Estonia từ chức: Đài truyền hình Estonia ERR ngày 15/7 đưa tin Thủ tướng Kaja Kallas và chính phủ của bà đã từ chức. Chính phủ đương nhiệm sẽ tiếp tục thực hiện nghĩa vụ của mình cho đến khi nội các mới nhậm chức.
Thủ tướng Kallas đã đệ đơn từ chức lên Tổng thống Alar Karis và chính phủ đã triệu tập một cuộc họp bất thường, tại đó thủ tướng và toàn bộ chính phủ đã tuyên bố từ chức. (Reuters)
*Ukraine ký thỏa thuận an ninh với Czech, Slovenia và Ireland: Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 14/7 cho biết nước này chuẩn bị ký 3 thỏa thuận an ninh mới với Czech, Slovenia và Ireland.
Theo tuyên bố của ông Zelensky, thỏa thuận mới với Czech và Slovenia đang được xúc tiến, còn thỏa thuận với Ireland cũng được chuẩn bị sau cuộc gặp của ông với Thủ tướng Ireland.
Trước đó, Ukraine đã ký thỏa thuận về bảo đảm an ninh với Ba Lan, Luxembourg và Romania, trong đó thỏa thuận với Luxembourg có thời hạn 10 năm. Ngoài ra, Ukraine và Liên minh châu Âu (EU) cũng đã ký một thỏa thuận về bảo đảm an ninh, trong đó đảm bảo Kiev sẽ tiếp tục được cung cấp vũ khí, đào tạo và hỗ trợ khác trong lĩnh vực an ninh trong nhiều năm tới. (AFP)
*Moscow cáo buộc máy bay Mỹ tiếp cận nguy hiểm chiến đấu cơ Nga: Oleg Ignasyuk, Phó Giám đốc Trung tâm Hòa giải các bên đối lập thuộc Bộ Quốc phòng Nga, cáo buộc thiết bị bay không người lái MQ-9 Reaper của liên minh quốc tế do Mỹ dẫn đầu đã tiếp cận nguy hiểm máy bay Su-35 của Nga trên bầu trời tỉnh Homs của Syria.
Phát biểu họp báo ngày 14/7, ông Ignasyuk nói: "Gần làng Al-Sukhnah ở tỉnh Homs, thiết bị bay không người lái MQ-9 Reaper của liên minh một lần nữa bay gần một cách nguy hiểm máy bay Su-35 của lực lượng hàng không vũ trụ Nga đang thực hiện chuyến bay thường kỳ trên không phận Syria.
Theo quan chức Nga, liên minh do Mỹ đứng đầu đã vi phạm các giao thức giảm xung đột và vi phạm không phận Syria 8 lần trong 24 giờ qua tại khu vực Al-Tanf bằng một cặp máy bay chiến đấu F-15, một cặp máy bay chiến đấu Rafale và hai cặp máy bay tấn công A-10 Thunderbolt. (TASS)
*Nga khẳng định Tổng thống Putin được bảo vệ thích hợp: Trả lời câu hỏi về việc tăng cường an ninh cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, ngày 15/7, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định nhà lãnh đạo Nga đang được hưởng chế độ bảo vệ thích hợp và tất cả các biện pháp cần thiết đã được thực hiện.
Điện Kremlin còn cho biết Tổng thống Putin không liên lạc với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump sau vụ ứng viên đảng Cộng hòa bị ám sát hụt và ông Putin cũng không có kế hoạch làm điều này.
Điện Kremlin trước đó nhấn mạnh họ không tin chính quyền đương nhiệm Mỹ đứng sau vụ nổ súng nhằm vào ông Trump, nhưng cáo buộc chính quyền Washington đã tạo ra một bầu không khí kích động vụ tấn công. (Reuters)
*EU muốn tẩy chay hội nghị cấp cao ở Hungary: Tờ Politico dẫn ba nguồn tin ngoại giao từ Brussels tiết lộ rằng Liên minh châu Âu (EU) có kế hoạch tổ chức hội nghị cấp cao trong thời gian tiến hành cuộc gặp không chính thức các ngoại trưởng EU ở Budapest vào cuối tháng 8 tới, nhằm mục đích tẩy hội nghị ngoại trưởng do Hungary đăng cai sau chuyến thăm Nga và Trung Quốc của Thủ tướng Viktor Orban.
Trước đó, Politico dẫn lời hai nhà ngoại giao EU nói rằng các quốc gia thành viên EU đang cân nhắc các biện pháp trừng phạt Hungary, đe dọa nước này phải chịu “những hậu quả thực tế”, do EU không hài lòng với chuyến thăm Moscow và Bắc Kinh vừa rồi của ông Orban. Một số đại sứ EU đề xuất tẩy chay cuộc họp không chính thức của các ngoại trưởng ở Budapest vào cuối tháng 8. (Sputniknews)
Trung Đông-châu Phi
*EU gia hạn trừng phạt đối với Iran: Ngày 15/7, Hội đồng châu Âu đã quyết định gia hạn các biện pháp hạn chế đối với Iran liên quan đến sự hỗ trợ quân sự của nước này cho cuộc xung đột quân sự Nga – Ukraine và cho các nhóm vũ trang và thực thể ở Trung Đông và khu vực Biển Đỏ. Các biện pháp trừng phạt hiện tại sẽ được tiếp tục áp dụng đến ngày 27/7/2025, và sẽ được xem xét lại hàng năm.
Chế độ trừng phạt hiện tại nhắm vào 12 cá nhân và 9 thực thể. Theo đó, tài sản của những cá nhân và thực thể này sẽ bị đóng băng, và việc cung cấp tiền hoặc tài nguyên kinh tế cho họ, dù trực tiếp hay gián tiếp, đều bị cấm. Ngoài ra, những cá nhân bị trừng phạt cũng sẽ bị cấm đi lại đến Liên minh châu Âu (EU).
Bên cạnh việc gia hạn biện pháp trừng phạt hiện có, Hội đồng châu Âu cũng đã mở rộng phạm vi áp dụng vào tháng 5/2024 việc cấm xuất khẩu các linh kiện được sử dụng trong sản xuất UAV từ EU sang Iran, đồng thời liệt kê thêm 6 cá nhân và 4 thực thể vào danh sách trừng phạt. (AFP)
*Hamas tuyên bố rút khỏi đàm phán ngừng bắn ở Gaza: Ngày 14/7, một quan chức của phong trào Hồi giáo Hamas cho biết nhóm vũ trang này đã rút khỏi cuộc đàm phán ngừng bắn ở Gaza, trong bối cảnh Israel tiếp tục tiến hành các cuộc không kích.
Phát biểu sau vụ tấn công vào khu vực Al-Mawasi ở miền nam Gaza, một quan chức cấp cao của Hamas đã cáo buộc Israel "thực hiện các cuộc thảm sát" và khẳng định đây là lý do cho việc đình chỉ đàm phán.
Ngày 14/7, quân đội Israel đã tấn công một trường học do Liên hợp quốc quản lý tại trại tị nạn Nuseirat ở miền trung Gaza. Theo Bộ Y tế của khu vực do Hamas kiểm soát tại dải Gaza,vụ tấn công đã khiến ít nhất 92 người thiệt mạng. (Al Jazeera)
Châu Mỹ-Mỹ Latinh
*Cố vấn đảng Dân chủ nói vụ ám sát ông Trump 'được dàn dựng': Ngày 14/7, cố vấn của tỷ phú Reid Hoffman – nhà tài trợ chính cho đa số các ứng viên tổng thống Mỹ của đảng Dân chủ - đã lên tiếng xin lỗi vì đã đề cập khả năng vụ ám sát hụt cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump được dàn dựng.
Theo trang tin Semafor, trước đó, chiến lược gia Dmitri Mehlhorn – cố vấn của tỷ phú Hoffman - đã gửi một thư điện tử tới một số nhà báo và người ủng hộ, trong đó cho rằng có khả năng "vụ 'bắn súng' này được khuyến khích và thậm chí có thể được dàn dựng để ông Trump có thể chụp ảnh và hưởng lợi từ phản ứng dữ dội".
Ông Mehlhorn đã đưa ra lời xin lỗi: "Tối qua, tôi đã gửi một email mà bây giờ tôi rất hối hận. Tôi đã soạn thảo và gửi đi mà không hỏi ý kiến các đồng nghiệp. Tôi đã xin lỗi họ trực tiếp…Chúng ta phải đoàn kết lên án bạo lực như vậy ở mọi hoàn cảnh. Bất kỳ chủ đề nào khác là một sự phân tâm". (Reuters)
*Mỹ xác định nghi phạm ám sát ông Trump hành động đơn độc: Ngày 14/7, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) xác định nghi phạm ám sát cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tại sự kiện vận động tranh cử hôm 13/7 đã hành động một mình và gây án bằng cách sử dụng một khẩu súng trường kiểu AR được mua hợp pháp.
Trả lời báo giới, FBI cũng lưu ý rằng không có dấu hiệu cho thấy nghi phạm có bất kỳ vấn đề sức khỏe tâm thần nào.
FBI cho biết thêm cuộc điều tra đang ở giai đoạn đầu và họ vẫn chưa xác định được hệ tư tưởng liên quan đến nghi phạm. Các quan chức nhấn mạnh việc tìm ra động cơ gây án là một trong những ưu tiên của các nhà điều tra. (AFP)