Tin tức nổi bật ngày 18/11: Vi phạm môi trường có thể bị phạt đến 1 tỷ đồng
Vi phạm môi trường có thể bị phạt đến 1 tỷ đồng; Ngân hàng Nhà nước thanh tra việc giảm lãi suất trong tháng 11; Hỗ trợ 1,75 triệu Euro phát triển chuỗi cà phê Arabica tuần hoàn… là những tin tức đáng chú ý ngày 18/11.
Vi phạm môi trường có thể bị phạt đến 1 tỷ đồng
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký ban hành Nghị định số 412/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Nghị định gồm 4 chương, 87 điều, quy định các hành vi vi phạm hành chính, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính; quy định đối với hành vi vi phạm đã kết thúc, hành vi đang thực hiện và việc thi hành các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Các hành vi vi phạm được quy định trên nhiều lĩnh vực, từ đăng ký môi trường, đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường đến gây ô nhiễm, quản lý chất thải, tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu.
Nghị định cũng quy định vi phạm về bảo vệ môi trường tại cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu chức năng sản xuất công nghiệp của khu kinh tế, cụm công nghiệp và làng nghề.
Các hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị, phương tiện, nguyên liệu, phế liệu; nhập khẩu, phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng; lễ hội, du lịch, khai thác khoáng sản cũng thuộc phạm vi điều chỉnh. Ngoài ra, các vi phạm về quản lý chất ô nhiễm khó phân hủy, quan trắc và giám sát môi trường, dữ liệu môi trường, công khai thông tin, báo cáo bảo vệ môi trường, phòng ngừa và khắc phục sự cố, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ tầng ô-dôn, giao dịch trên sàn carbon trong nước và bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học cũng được quy định cụ thể.

(Ảnh minh họa)
Đáng chú ý, Nghị định quy định mức xử phạt đối với dự án đầu tư, cơ sở thuộc diện đăng ký môi trường nhưng không thực hiện đăng ký theo quy định. Với trường hợp thuộc thẩm quyền đăng ký tại UBND cấp xã, mức phạt từ 20-30 triệu đồng; thuộc thẩm quyền đăng ký tại UBND cấp tỉnh, mức phạt từ 50-70 triệu đồng.
Đối với dự án, cơ sở thuộc diện đăng ký môi trường nhưng không thu gom, quản lý, xử lý nước thải, bụi, khí thải hoặc không kiểm soát tiếng ồn, độ rung, ánh sáng, bức xạ nhiệt theo quy định, mức phạt từ 5-10 triệu đồng nếu thuộc thẩm quyền đăng ký tại cấp xã và từ 30-40 triệu đồng nếu thuộc thẩm quyền đăng ký tại cấp tỉnh.
Với dự án, cơ sở thuộc diện phải có giấy phép môi trường, mức phạt được quy định cao hơn. Trường hợp thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan tương đương, hành vi không có giấy phép môi trường bị phạt từ 200-400 triệu đồng.
Đối với dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc các trường hợp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có tiêu chí tương đương thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), hành vi không có giấy phép môi trường bị phạt từ 400-600 triệu đồng.
Mức phạt cao nhất từ 800 triệu đồng đến một tỷ đồng áp dụng đối với nhóm cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ NN&MT khi không có công trình xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường; xây lắp thiết bị, đường ống hoặc các đường thải để xả chất thải không qua xử lý hoặc xả chất thải sau xử lý không đạt quy chuẩn kỹ thuật ra môi trường.
Đối với hành vi không vận hành, không vận hành thường xuyên hoặc vận hành không đúng quy trình công trình bảo vệ môi trường, mức phạt từ 400-600 triệu đồng với nhóm cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép cấp tỉnh và từ 600-800 triệu đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ NN&MT.
Nghị định cũng quy định mức phạt từ 50-100 triệu đồng đối với hành vi không có công trình, biện pháp giảm thiểu tiếng ồn, độ rung tại nhóm dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép môi trường cấp tỉnh; mức phạt từ 100-150 triệu đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ NN&MT.
Trường hợp không rà soát công trình, thiết bị xử lý chất thải để xác định nguyên nhân gây ô nhiễm hoặc không cải tạo, nâng cấp công trình xử lý chất thải theo quy định, mức phạt tương ứng từ 30-50 triệu đồng và 40-50 triệu đồng, tùy thẩm quyền cấp phép. Các hành vi không khắc phục ô nhiễm do hoạt động của mình gây ra cũng thuộc nhóm vi phạm bị xử phạt.
Đối với hành vi không có giấy phép môi trường, nếu đã bị xử phạt mà tái phạm, mức phạt tăng lên từ 600-800 triệu đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép cấp tỉnh và từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ NN&MT.
Ngoài phạt tiền, cơ sở vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải hoặc hoạt động xả thải không có giấy phép môi trường từ một đến ba tháng. Hành vi không có công trình xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường có thể bị đình chỉ hoạt động gây ô nhiễm từ hai đến 4 tháng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép cấp tỉnh và từ 4-6 tháng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ NN&MT.
Ngân hàng Nhà nước thanh tra việc giảm lãi suất trong tháng 11
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Văn bản số 10488/NHNN-TTNH về việc thanh tra, kiểm tra thực hiện giảm lãi suất.
Theo yêu cầu của NHNN, các chi nhánh khu vực căn cứ nguồn lực hiện có, kết quả theo dõi, quản lý, giám sát và tình hình thực tế tại địa bàn để tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra chuyên đề đối với tổ chức tín dụng. Trong đó, việc chấp hành quy định pháp luật và chỉ đạo của NHNN về giảm lãi suất được xác định là nội dung trọng tâm.
Trên cơ sở kết quả thanh tra, kiểm tra, các đơn vị có trách nhiệm kịp thời nhận diện những tồn tại, vi phạm; yêu cầu chấn chỉnh và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. NHNN cũng yêu cầu triển khai công việc ngay trong tháng 11-2026, đồng thời báo cáo kết quả về NHNN Việt Nam (qua Thanh tra NHNN) trong tháng này để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Trước đó, ngày 21/10, NHNN ban hành Công văn số 9736/NHNN-CSTT, yêu cầu các ngân hàng thương mại thực hiện giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới, thay vì chỉ giảm lãi suất trên biểu niêm yết như công văn trước đó, áp dụng đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong các tháng cuối năm 2026 so với mức lãi suất của chính ngân hàng thương mại tại kỳ báo cáo ngày 11/10 - 20/10/2026.
Sẽ kiểm tra các doanh nghiệp vận tải tăng giá cước tại một số địa phương
Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định số 1980/QĐ-BXD ngày 17/11/2026 về việc thành lập đoàn công tác làm việc tại một số địa phương nhằm kiểm tra công tác quản lý giá cước khi giá nhiên liệu giảm và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động vận tải đường bộ.
Trong tháng 11 và 12/2026, đoàn sẽ làm việc với các Sở Xây dựng, các bến xe và một số đơn vị kinh doanh vận tải có kê khai tăng giá cước cao. Quyết định nêu rõ, căn cứ tình hình thực tế, trưởng đoàn có thể điều chỉnh, bổ sung địa phương, đơn vị làm việc và thông báo trước 2 ngày làm việc.
Một trong những nội dung trọng tâm Bộ Xây dựng yêu cầu đoàn công tác là tập trung đánh giá tác động của giá nhiên liệu đến hoạt động vận tải đường bộ, bao gồm cả tình hình nguồn cung nhiên liệu tại địa phương.
Đoàn công tác sẽ kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về kê khai, niêm yết giá; rà soát, đối chiếu nội dung kê khai giá cước, nguyên nhân điều chỉnh giá và mức độ phù hợp giữa giá kê khai, giá niêm yết với giá bán thực tế. Đồng thời, các địa phương phải thống kê danh sách các đơn vị vận tải có điều chỉnh tăng, giảm giá cước trên địa bàn; đánh giá công tác chỉ đạo, điều hành và xây dựng giải pháp, kế hoạch quản lý giá cước trước những biến động của giá nhiên liệu.
Đáng chú ý, hồ sơ kê khai giá của 2 kỳ liên tiếp gần nhất đối với các doanh nghiệp có điều chỉnh tăng giá cước là tài liệu bắt buộc phải chuẩn bị để phục vụ quá trình làm việc. Sở Xây dựng có trách nhiệm cung cấp tài liệu cho đoàn công tác khi làm việc với các đơn vị vận tải và tại các bến xe.
Bên cạnh việc kiểm tra, rà soát, đoàn công tác cũng tập trung ghi nhận những khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý giá cước vận tải đường bộ tại địa phương, từ đó tổng hợp các đề xuất, kiến nghị để báo cáo Bộ trưởng Bộ Xây dựng.
Theo Bộ Xây dựng, qua một số kỳ điều hành giá xăng dầu gần đây, giá nhiên liệu trong nước nhìn chung có xu hướng giảm. Đây là cơ sở để góp phần kiểm soát lạm phát, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và ổn định đời sống nhân dân. Do đó, công tác quản lý, điều hành giá cước vận tải cần tiếp tục được các cơ quan chức năng quan tâm, triển khai đồng bộ và quyết liệt. Cơ quan này nhấn mạnh tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tăng giá cước khi giá nhiên liệu tăng nhưng không điều chỉnh giảm giá cước khi giá nhiên liệu giảm.
Hỗ trợ 1,75 triệu Euro phát triển chuỗi cà phê Arabica tuần hoàn tại Sơn La
Ngày 18/11, tại Sơn La, Dự án CAFE-CIRCLE “Thúc đẩy sản xuất và sơ chế tuần hoàn cho cà phê Arabica tại tỉnh Sơn La” chính thức khởi động, với tổng ngân sách viện trợ 1,75 triệu Euro. Dự án do Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức CARE Pháp đồng tài trợ, được CARE Pháp và CARE Quốc tế tại Việt Nam phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La cùng các đối tác địa phương triển khai đến hết tháng 12/2029.
Dự án đặt mục tiêu hỗ trợ hơn 150 doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, hợp tác xã và cơ sở chế biến cà phê cải thiện quy trình sản xuất, giảm chất thải, ô nhiễm, sử dụng hiệu quả nguồn nước và năng lượng; đồng thời phát triển các giải pháp có khả năng thương mại hóa từ phụ phẩm cà phê.
Theo nghiên cứu năm 2025 của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường, ngành cà phê Việt Nam tạo ra khoảng 1,6 triệu tấn vỏ cà phê khô mỗi năm. Nguồn phụ phẩm này có tiềm năng được tái sử dụng để sản xuất phân bón hữu cơ và các sản phẩm giá trị gia tăng, song chưa được khai thác tương xứng.
Theo kế hoạch, dự án sẽ xây dựng 5 mô hình trình diễn giải pháp tuần hoàn tích hợp, ghi nhận 10 nghiên cứu điển hình. Khi kết thúc, ít nhất 100 cơ sở chế biến và hợp tác xã được kỳ vọng áp dụng các thực hành tuần hoàn; hơn 6.000 hộ nông dân hưởng lợi gián tiếp từ việc cải thiện quản lý môi trường và tăng cường liên kết chuỗi giá trị.
Tại Sơn La, CAFE-CIRCLE tập trung triển khai ở các vùng trồng và chế biến cà phê, trọng điểm là các xã Chiềng Mung, Chiềng Mai, Mường Chanh và khu vực lân cận. Các giải pháp chính gồm sử dụng thiết bị xát vỏ tiết kiệm nước kết hợp hệ thống xử lý nước thải sinh học; chuyển vỏ cà phê thành phân bón hữu cơ; thử nghiệm sản xuất trà Cascara; ứng dụng năng lượng mặt trời và công nghệ sấy cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, bảo đảm chất lượng sản phẩm.
Đáng chú ý, dự án dự kiến hỗ trợ khoảng 25 doanh nghiệp và hợp tác xã đầu tư công nghệ tuần hoàn, với mức tài trợ tối đa 15.000 Euro mỗi đơn vị. Cùng với đó là các hoạt động đào tạo, tư vấn kỹ thuật, kết nối tổ chức tài chính, người mua và nhà cung cấp dịch vụ nhằm cải thiện khả năng tiếp cận vốn xanh, mở rộng thị trường.
Theo kế hoạch, dự án sẽ xây dựng 5 mô hình trình diễn giải pháp tuần hoàn tích hợp, ghi nhận 10 nghiên cứu điển hình. Khi kết thúc, ít nhất 100 cơ sở chế biến và hợp tác xã được kỳ vọng áp dụng các thực hành tuần hoàn; hơn 6.000 hộ nông dân hưởng lợi gián tiếp từ việc cải thiện quản lý môi trường và tăng cường liên kết chuỗi giá trị.
Ngoài ra, dự án cũng thúc đẩy kết nối kinh doanh, liên kết thị trường và hợp tác giữa người trồng cà phê, cơ sở chế biến, bên mua và nhà cung cấp dịch vụ tài chính, giúp các giải pháp tuần hoàn tiềm năng trở thành thực hành kinh doanh có tính khả thi thương mại.
