Tin vũ khí hôm nay 26/5: Lầu Năm Góc chi 500 triệu USD mua drone AI thử lửa tại Ukraine

Lầu Năm Góc chi 500 triệu USD mua drone đánh chặn AI thử lửa tại Ukraine

Bộ Quốc phòng Mỹ vừa ký hợp đồng trị giá 500 triệu USD với công ty Perennial Autonomy để phát triển và cung cấp hệ thống chống UAV cho quân đội Mỹ, theo Militarnyi. Thỏa thuận do Lực lượng Đặc nhiệm Liên cơ quan 401 (JIATF-401), đơn vị điều phối các chương trình công nghệ chống drone của Lực lượng Vũ trang Mỹ, ký kết, đánh dấu bước chuyển lớn trong cách Lầu Năm Góc tiếp cận tác chiến chống UAV sau những bài học từ chiến trường Ukraine.

Drone đánh chặn Surveyor thuộc tổ hợp chống UAV Merops, tháng 11/2025. Ảnh: Lục quân Mỹ.

Theo Militarnyi, hợp đồng bao gồm việc mua sắm các drone đánh chặn vận hành bằng trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có drone Merops, quadcopter Bumblebee và drone tấn công tầm trung Hornet, các hệ thống hiện đang được lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sử dụng. Perennial Autonomy chuyên phát triển hệ thống tự hành, AI và phần mềm được thiết kế để phát hiện, theo dõi và vô hiệu hóa drone đối phương. Chương trình sẽ tích hợp công nghệ chống UAV để bảo vệ căn cứ quân sự, hạ tầng trọng yếu và các đơn vị Mỹ trên toàn cầu.

Về mặt kỹ thuật, các thuật toán AI sẽ đóng vai trò then chốt, cho phép hệ thống phân loại mục tiêu nhanh chóng và phối hợp hoạt động giữa các drone đánh chặn. Theo công ty Twentyfour Industries (Munich, Đức), đối tác sản xuất hàng loạt của Perennial Autonomy, hệ thống Merops AS-3 Surveyor đã chứng minh hiệu quả trong việc đánh chặn drone Nga tại Ukraine, với hơn 4.000 drone Nga bị Merops tiêu diệt. Việc Lầu Năm Góc lựa chọn các hệ thống đã "thử lửa" tại Ukraine cho thấy chiến trường này đang trở thành "phòng thí nghiệm" thực tế cho các giải pháp chống UAV thế hệ mới.

Ở cấp độ chiến lược, hợp đồng phản ánh nhận thức ngày càng rõ của giới chức Mỹ rằng việc sử dụng rộng rãi drone FPV, UAV tấn công và đòn tập kích bầy đàn (swarm attack) trong các xung đột hiện đại đã buộc quân đội Mỹ phải đẩy nhanh tiến trình mua sắm công nghệ chống drone. Việc sản xuất hàng loạt hệ thống Merops dự kiến sẽ bắt đầu tại Đức theo thỏa thuận giữa Perennial Autonomy và Twentyfour Industries, cho thấy mô hình hợp tác công nghiệp xuyên Đại Tây Dương ngày càng đậm nét trong lĩnh vực phòng thủ chống UAV.

Trực thăng tấn công T-129 ATAK của Thổ Nhĩ Kỳ phô diễn năng lực

Trực thăng tấn công và trinh sát chiến thuật T-129 ATAK của Thổ Nhĩ Kỳ đã trình diễn năng lực tác chiến tích hợp đa lĩnh vực trong cuộc tập trận bắn đạn thật liên quân EFES-2026 tổ chức tại Seferihisar, İzmir ngày 20-21.5, theo Army Recognition. Trong bài tập, ATAK được sử dụng như một tài sản trực thăng chiến đấu tích hợp toàn diện trong kịch bản bắn đạn thật phức tạp, hỗ trợ tác chiến đổ bộ đường biển, tấn công đường không, yểm trợ hỏa lực sát thân và bảo vệ vũ trang trong cả điều kiện ngày và đêm.

Trực thăng tấn công T-129 ATAK của Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc tập trận bắn đạn thật EFES-2026. Ảnh: Army Recognition

T-129 ATAK do Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Thổ Nhĩ Kỳ (TUSAS) phát triển, có trọng lượng cất cánh tối đa 5.065 kg, tốc độ hành trình tối đa 281 km/h, tầm hoạt động 537 km và thời gian bay liên tục 3 giờ. Trực thăng sử dụng hai động cơ turboshaft LHTEC CTS800-4A công suất 2 x 1.024 kW, đạt trần bay 4.572 m và tốc độ leo 13,26m/s. Các thông số này cho phép ATAK tái triển khai nhanh, duy trì bảo vệ vũ trang và thực hiện nhiều đợt công kích liên tiếp trong tác chiến cường độ cao ở khu vực ven biển.

Về vũ khí, T-129 ATAK được trang bị pháo tự động cỡ nòng 20 mm với 500 viên đạn, cùng tối đa 8 tên lửa chống tăng có điều khiển UMTAS hoặc L-UMTAS, rocket không điều khiển 70 mm cấu hình 76 hoặc 48 ống, tối đa 16 tên lửa dẫn đường laser CİRİT cỡ 70 mm và tối đa 8 tên lửa không đối không Stinger. Trong cuộc diễn tập, ATAK chủ yếu sử dụng pháo 20 mm và tên lửa CİRİT để diệt mục tiêu phòng thủ ven biển và phương tiện cơ động đối phương. Tên lửa CİRİT do Roketsan sản xuất, dài 1,9 m, nặng 15 kg, sử dụng đầu dò laser bán chủ động kết hợp dẫn đường MEMS/IMU, có tầm bắn 1,5-8 km, lấp khoảng giữa rocket không điều khiển và tên lửa chống tăng hạng nặng.

Màn trình diễn của T-129 ATAK cho thấy giá trị của không quân tấn công Thổ Nhĩ Kỳ đối với NATO, đặc biệt tại sườn đông nam của liên minh, nơi an ninh ven biển, phản ứng nhanh và phòng thủ biên giới luôn là mối quan tâm trọng yếu. Vị trí địa lý của Thổ Nhĩ Kỳ tại giao điểm Biển Đen, Đông Địa Trung Hải, Trung Đông, Balkan và Kavkaz tạo cho không quân tấn công Thổ Nhĩ Kỳ một giá trị chiến lược ít lực lượng đồng minh nào có thể thay thế.

Drone đánh chặn Ukraine hạ hơn 40% số Shahed Nga trong đợt tập kích

Lực lượng phòng vệ Ukraine đã sử dụng drone đánh chặn để tiêu diệt hơn 40% tổng số UAV cảm tử Shahed của Nga trong đợt tập kích đường không quy mô lớn đêm 24.5, theo Militarnyi. Con số được công bố bởi Serhii Beskrestnov (biệt danh "Flash"), chuyên gia công nghệ vô tuyến quân sự và cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho thấy drone đánh chặn đang trở thành lớp phòng thủ ngày càng then chốt trước chiến thuật "bão hòa phòng không" của Nga.

Drone phản lực Geran-3 của Nga trong ống ngắm của một drone đánh chặn Ukraine. Ảnh: OP

Theo Beskrestnov, trong đợt tập kích đêm 23 rạng sáng 24/5, Nga đã cố gắng làm quá tải hệ thống phòng không Ukraine bằng cách phóng nhiều đợt drone từ nhiều hướng cùng lúc. Trong số 690 phương tiện tập kích đường không (gồm 90 tên lửa và 600 drone) mà Ukraine ghi nhận, lực lượng phòng vệ đã đánh chặn 604 mục tiêu, trong đó drone đánh chặn đóng vai trò chủ lực đối với các UAV Shahed do Iran thiết kế, hiện được Nga sản xuất nội địa dưới định danh Geran-2.

Militarnyi dẫn lời Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) đã tiêu diệt gần 950 mục tiêu đường không của đối phương chỉ trong tháng 4 bằng drone đánh chặn. Trong số đó, 670 UAV cảm tử dạng Shahed bị vô hiệu hóa, chiếm hơn 50% tổng số drone của Nga mà các đơn vị này nhắm tới. Tổng cộng, Lực lượng phòng vệ Ukraine đã tiêu diệt hơn 2.100 mục tiêu đường không trong tháng 4, trong đó Lục quân Ukraine bắn hạ hơn 500 UAV.

Sự phát triển nhanh của drone đánh chặn cho thấy Ukraine đang ưu tiên các giải pháp phòng không chi phí thấp để đối phó UAV Shahed của Nga. Đây là bài toán cấp thiết, bởi Shahed rẻ hơn rất nhiều so với các tên lửa đánh chặn hiện đại như Patriot hay IRIS-T. Chỉ trong tháng 2, drone đánh chặn của Ukraine đã vô hiệu hóa hơn 1.500 mục tiêu. Sang tháng 3, con số này tăng gần 55%, lên hơn 2.300 mục tiêu, cho thấy vai trò ngày càng lớn của loại vũ khí này trong mạng lưới phòng thủ Ukraine.