Tình báo Mỹ lo Trung Quốc tiếp cận công nghệ F-35 qua Arab Saudi

Chiến đấu cơ F-35 của Mỹ. Ảnh: MW.

Các quan chức tình báo Mỹ cảnh báo thương vụ bán tiêm kích F-35 thế hệ thứ năm trị giá 24 tỷ USD cho Arab Saudi có thể tạo cơ hội để Trung Quốc tiếp cận những công nghệ quân sự nhạy cảm của Mỹ, theo các đánh giá nội bộ được tờ New York Times dẫn lại.

Những cảnh báo này xuất hiện trong lúc Washington vẫn thúc đẩy kế hoạch bán F-35 cho Riyadh, bất chấp lo ngại về mối quan hệ quân sự, công nghệ và quốc phòng ngày càng sâu rộng giữa Arab Saudi và Trung Quốc.

Nếu thương vụ được triển khai, Arab Saudi sẽ trở thành quốc gia đầu tiên ngoài nhóm các nền kinh tế phát triển được phép mua F-35, đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý đối với chương trình tiêm kích này.

Trọng tâm lo ngại của giới tình báo Mỹ là khả năng các cơ quan tình báo Trung Quốc tiếp cận công nghệ F-35 thông qua hoạt động gián điệp tại Arab Saudi, hoặc thông qua mối quan hệ quân sự và công nghệ ngày càng chặt chẽ giữa Riyadh với Bắc Kinh.

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) đã thực hiện một đánh giá chi tiết về khả năng quân đội Trung Quốc tiếp cận các căn cứ của Arab Saudi, cũng như việc nước này sử dụng thiết bị viễn thông do Trung Quốc sản xuất.

Theo các quan chức nắm được nội dung đánh giá, DIA đặt câu hỏi liệu Mỹ và Arab Saudi có thể duy trì các cơ sở đủ an toàn để bảo vệ công nghệ liên quan đến F-35 hay không.

Máy bay F-35A của Không quân Mỹ tại Nhật Bản. Ảnh: USAF.

Đặc biệt, cơ quan này được cho là quan ngại về các hệ thống radar và trinh sát tiên tiến của F-35. Đây sẽ là một trong những nhóm công nghệ nhạy cảm nhất được chuyển giao cho Arab Saudi nếu chương trình được triển khai.

Theo đánh giá của DIA, quyền tiếp cận những cơ sở chứa công nghệ F-35 nên được giới hạn cho nhân sự và nhà thầu của Arab Saudi và Mỹ.

DIA cũng đặt ra một câu hỏi rộng hơn: Liệu Riyadh có chấp nhận hạn chế sự tiếp xúc giữa các nhân sự quân sự và tình báo Trung Quốc với những địa điểm liên quan đến chương trình F-35 hay không?

Thiết bị viễn thông Trung Quốc là một vấn đề đáng quan tâm khác.

DIA được cho là đã đặt câu hỏi liệu Arab Saudi có sẵn sàng loại bỏ các thiết bị do Huawei và ZTE cung cấp khỏi hệ thống viễn thông và hạ tầng bộ định tuyến tại những cơ sở liên quan đến F-35 cũng như các cơ sở quốc phòng hay không.

F-15SA, xương sống hiện tại của Hạm đội chiến đấu Arab Saudi. Ảnh: MW.

Công nghệ F-35 nhạy cảm đến mức nào?

Việc công nghệ liên quan đến F-35 bị xâm phạm có thể gây tổn thất đặc biệt lớn cho Mỹ, bởi mức độ phụ thuộc chưa từng có của Washington và các đồng minh chiến lược vào dòng tiêm kích này.

Trung Quốc hiện đã sản xuất hàng loạt hai dòng tiêm kích thế hệ thứ năm là J-20 và J-35, đồng thời được kỳ vọng đưa hai mẫu tiêm kích thế hệ thứ sáu riêng biệt vào biên chế trong đầu những năm 2030.

Trong khi đó, đối với Mỹ và phần lớn thế giới phương Tây, F-35 sẽ vẫn là tiêm kích thế hệ thứ năm duy nhất trong tương lai gần.

Cho đến khi tiêm kích thế hệ thứ sáu F-47 dự kiến được đưa vào biên chế trong thập niên 2040, F-35 sẽ tiếp tục là mẫu tiêm kích duy nhất của phương Tây sở hữu năng lực tàng hình tiên tiến và hệ thống điện tử hàng không đủ khả năng đối đầu trực tiếp với những tiêm kích hiện đại của Trung Quốc.

Việc phương Tây thiếu các mẫu tiêm kích có mức độ hiện đại tương đương đang được sản xuất khiến công nghệ F-35 trở nên đặc biệt nhạy cảm.

Trong bối cảnh đó, việc Washington chuyển giao F-35 cho Arab Saudi không chỉ liên quan đến một thương vụ vũ khí trị giá hàng chục tỷ USD, mà còn đặt ra bài toán bảo vệ những công nghệ quân sự quan trọng nhất của Mỹ trước khả năng chúng bị tiếp cận hoặc thu thập bởi Trung Quốc.