Ukraine đối mặt thiếu hụt ngân sách và vũ khí giữa áp lực ngày càng lớn

Những tuần gần đây cho thấy Ukraine đang chịu sức ép trên nhiều mặt. Nga gia tăng các đợt tập kích bằng tên lửa và UAV, trong khi Kiev thiếu tên lửa đánh chặn.

Cùng lúc, chính phủ Ukraine công bố khoản thâm hụt 27 tỷ USD trong ngân sách quốc phòng năm 2026, lớn hơn nhiều so với dự tính trước đó.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Nga hiện sản xuất tới 140 tên lửa đạn đạo mỗi tháng. Từ cuối tháng 8, các đợt tập kích liên tiếp nhằm vào Ukraine khiến nhu cầu đạn phòng không tăng mạnh.

Ông Zelensky nói Ukraine cần lượng tên lửa đánh chặn nhiều gấp đôi hiện nay và đề nghị Mỹ cùng châu Âu rút thêm hàng trăm quả đạn từ kho dự trữ để chuẩn bị cho mùa đông.

Vấn đề là các đồng minh châu Âu không dễ đáp ứng yêu cầu này. Sau nhiều năm hỗ trợ Ukraine, họ cũng phải duy trì năng lực phòng thủ của chính mình trong bối cảnh nguồn tên lửa đánh chặn trên toàn cầu khan hiếm.

Sức ép quân sự xuất hiện đúng lúc bài toán tài chính của Kiev trở nên phức tạp. Các lãnh đạo châu Âu từng cho rằng gói vay hơn 100 tỷ USD có thể cơ bản đáp ứng nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm nay và năm tới.

Tuy nhiên, đầu tháng 9, Thủ tướng Ukraine Serhii Koretskyi cho biết ngân sách quốc phòng năm 2026 đang thiếu 27 tỷ USD.

Chính phủ Ukraine đã chuyển 1,5 tỷ USD từ các nguồn vốn trong nước sang quốc phòng nhưng vẫn cần phương Tây hỗ trợ thêm. Một số nhà ngoại giao châu Âu nói họ bất ngờ trước cả thời điểm lẫn quy mô khoản thiếu hụt.

Theo chuyên gia Hlib Vyshlinsky, đến cuối tháng 6, Kiev và các đối tác vẫn dự kiến khoảng thiếu hụt lớn sẽ xuất hiện vào năm 2027, chứ không phải 2026.

Ông cho rằng việc viện trợ quân sự quốc tế giảm, chi phí trang bị vũ khí tăng và quyết định tăng lương binh sĩ đã góp phần đẩy nhu cầu ngân sách lên cao.

Dữ liệu của Viện Kiel cho thấy viện trợ quân sự được phân bổ cho Ukraine trong nửa đầu năm 2026 giảm còn 19,6 tỷ USD, từ 26,1 tỷ USD cùng kỳ năm 2025.

Trong khi đó, châu Âu cũng phải đối mặt sức ép chính trị trong nước. Một số lực lượng chính trị phản đối tăng viện trợ cho Ukraine đang gia tăng ảnh hưởng. Các chính phủ châu Âu vì vậy phải cân bằng giữa yêu cầu hỗ trợ Kiev và những vấn đề kinh tế, xã hội trong nước.

Bức tranh càng khó khăn khi kinh tế Ukraine chịu thêm tác động từ xuất khẩu ngũ cốc sụt giảm và các cuộc tập kích của Nga nhằm vào cơ sở lưu trữ hàng hóa.

Hiện EU, Ukraine và IMF đang làm việc để xác định chính xác nguồn gốc, quy mô khoản thâm hụt và nhu cầu cấp bách của Kiev.

Nhưng với cả đạn phòng không lẫn tiền cho chiến tranh đều trở thành vấn đề, Ukraine đang phải tìm thêm nguồn lực trong lúc khả năng hỗ trợ của các đồng minh cũng chịu nhiều giới hạn.