Tỉnh Quảng Ninh mở hướng kết nối mới với chuỗi kinh tế phía Bắc

Phương án giới tuyến đề xuất. (Ảnh: Cổng Thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh)

Sau hơn một thập kỷ tiên phong với nhiều đột phá về đầu tư hạ tầng giao thông, Quảng Ninh đang đề xuất Chính phủ xem xét đầu tư tuyến cao tốc kết nối trực tiếp từ tỉnh đến đường Vành đai 5 - hành lang giao thông liên vùng quan trọng của quốc gia; và tuyến cao tốc Hải Phòng-Gia Bình.

Khi được triển khai, tuyến đường trở thành trục động lực mới, tăng cường liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và kết nối Quảng Ninh với chuỗi trung tâm kinh tế, logistics lớn của miền Bắc.

Từ những tuyến đường mở lối phát triển

Theo Cổng Thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh, nhìn lại chặng đường hơn 10 năm qua, có thể thấy sự thay đổi diện mạo kinh tế-xã hội của Quảng Ninh luôn gắn liền với những bước đột phá về hạ tầng. Hệ thống cao tốc được đầu tư đồng bộ dọc tỉnh, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn đi vào hoạt động, cùng với mạng lưới cảng biển nước sâu từng bước hình thành đã giúp Quảng Ninh rút ngắn khoảng cách với các trung tâm kinh tế lớn.

Những tuyến đường mới không chỉ giúp việc đi lại, vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn. Cùng với giao thông, nhiều không gian phát triển mới cũng được mở ra. Các khu công nghiệp, khu kinh tế, đô thị và dịch vụ từng bước hình thành, trong khi khả năng thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn của tỉnh ngày càng được cải thiện.

Thực tế đó cho thấy, với Quảng Ninh, đầu tư giao thông chưa bao giờ chỉ là câu chuyện xây dựng thêm một tuyến đường. Mỗi công trình hạ tầng đều được đặt trong bài toán rộng hơn về tổ chức không gian kinh tế và tạo động lực phát triển.

Trong giai đoạn mới, khi vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng Thủ đô đang đẩy mạnh hoàn thiện quy hoạch, hình thành các cực tăng trưởng và hành lang kinh tế mới, Quảng Ninh cũng đứng trước yêu cầu phải kết nối sâu hơn với mạng lưới chung của khu vực.

Từ định hướng đó, tỉnh đã đề xuất nghiên cứu bổ sung tuyến cao tốc kết nối từ cao tốc Hải Phòng-Hạ Long đến đường Vành đai 5-vùng Thủ đô Hà Nội và tuyến cao tốc Hải Phòng-Gia Bình.

Mở thêm hướng kết nối về phía Tây

Theo văn bản số 3316/UBND-XDMT gửi Thủ tướng Chính phủ, Quảng Ninh đề nghị bổ sung tuyến đường vào Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo phương án được đề xuất, tuyến có chiều dài khoảng 55km, điểm đầu tại nút giao Hạ Long Xanh trên tuyến cao tốc Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái, thuộc phường Tuần Châu; điểm cuối kết nối với đường Vành đai 5-vùng Thủ đô Hà Nội trên địa bàn thành phố Hải Phòng, đồng thời có các tuyến nhánh kết nối với cao tốc Hải Phòng-Gia Bình.

Tuyến đường được nghiên cứu theo tiêu chuẩn cao tốc 6 làn xe, tốc độ thiết kế từ 100-120km/h và kết nối đồng bộ với các tuyến giao thông chiến lược trong khu vực. Dự kiến, tuyến sẽ song hành với tuyến đường ven sông mà Quảng Ninh đang đầu tư, qua đó hình thành thêm một hành lang giao thông quan trọng ở khu vực phía Tây tỉnh.

Điểm đáng chú ý nằm ở hướng kết nối. Nếu hệ thống cao tốc hiện hữu của Quảng Ninh đã tạo nên trục giao thông quan trọng theo hướng Đông-Tây, thì tuyến mới sẽ mở thêm không gian về phía Tây và Tây Nam, đưa khu vực phía Tây của tỉnh gắn trực tiếp hơn với mạng lưới giao thông liên vùng.

Đây cũng là sự thay đổi trong cách tiếp cận phát triển hạ tầng. Thay vì chỉ giải quyết nhu cầu giao thông trước mắt, tuyến đường được tính toán như một phần của chiến lược tổ chức lại không gian kinh tế. Những khu vực trước đây còn dư địa lớn về đất đai có thể có thêm điều kiện để phát triển công nghiệp, đô thị, thương mại, dịch vụ và logistics.

Theo ông Đỗ Xuân Điệp, Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ninh, hành lang kết nối mới sẽ tạo điều kiện khai thác hiệu quả quỹ đất phục vụ phát triển công nghiệp, logistics, thương mại, dịch vụ và đô thị hiện đại; đồng thời nâng cao khả năng thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào khu vực phía Tây của tỉnh.

Như vậy, giá trị của tuyến đường không chỉ nằm ở việc rút ngắn thời gian di chuyển. Quan trọng hơn, giao thông có thể trở thành yếu tố thúc đẩy quy hoạch, kéo theo đầu tư và tạo ra những thay đổi về cấu trúc không gian kinh tế.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cảng Container quốc tế Cái Lân (CICT), đơn vị quản lý, khai thác bến số 2,3,4 của Cảng Cái Lân. (Ảnh: TTXVN phát)

Một mắt xích trong mạng lưới giao thông phía Bắc

Đề xuất của Quảng Ninh được đặt trong bối cảnh mạng lưới giao thông khu vực phía Bắc đang được đầu tư với quy mô ngày càng lớn. Đường Vành đai 5-vùng Thủ đô, cao tốc Hải Phòng-Gia Bình, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng nhiều tuyến giao thông liên vùng khác đang hình thành một mạng lưới kết nối mới.

Mỗi công trình có một chức năng riêng, nhưng khi được kết nối, giá trị khai thác sẽ lớn hơn nhiều so với việc vận hành riêng lẻ. Với Quảng Ninh, tuyến cao tốc đề xuất sẽ là một mắt xích giúp tỉnh tham gia sâu hơn vào mạng lưới này.

Khi tuyến đường được hình thành, hàng hóa và hành khách từ Quảng Ninh sẽ có thêm một hướng tiếp cận trực tiếp tới các trung tâm công nghiệp, logistics và dịch vụ của vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng Thủ đô. Những tuyến kết nối mới cũng giúp giảm sự phụ thuộc vào các hướng giao thông truyền thống, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho doanh nghiệp trong vận chuyển và tổ chức chuỗi cung ứng.

Đáng chú ý, việc kết nối với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình trong tương lai có thể mở thêm cơ hội cho những lĩnh vực đòi hỏi tốc độ vận chuyển cao như logistics hàng không, thương mại, dịch vụ chất lượng cao và vận chuyển hàng hóa có giá trị lớn.

Với lợi thế đang sở hữu cảng biển nước sâu, cửa khẩu quốc tế, sân bay quốc tế và hệ thống cao tốc tương đối hoàn chỉnh, Quảng Ninh có điều kiện để phát triển mạnh hơn mô hình giao thông đa phương thức. Khi đường bộ, đường biển, hàng không và về lâu dài là đường sắt được kết nối đồng bộ, lợi thế về vị trí cửa ngõ giao thương của tỉnh sẽ được phát huy rõ hơn.

Một tuyến đường mới không chỉ mang lại lợi ích cho địa phương nơi tuyến đi qua. Khi được đặt trong mạng lưới liên vùng, hiệu quả của công trình sẽ lan tỏa tới nhiều địa phương khác.

Các trung tâm công nghiệp như Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Nguyên và Hà Nội có thể có thêm hướng tiếp cận thuận lợi tới hệ thống cảng biển, cửa khẩu và các đầu mối logistics của Quảng Ninh. Ở chiều ngược lại, hàng hóa xuất nhập khẩu qua Quảng Ninh cũng có thêm điều kiện kết nối nhanh với các trung tâm sản xuất, tiêu dùng và dịch vụ lớn của miền Bắc.

Đây chính là giá trị của liên kết vùng: một tuyến đường không chỉ phục vụ một địa phương mà góp phần hoàn thiện chuỗi vận chuyển, sản xuất và phân phối trên phạm vi rộng hơn.

Trong bức tranh đó, tam giác Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh tiếp tục có thêm điều kiện để phát huy vai trò của ba cực tăng trưởng bổ trợ cho nhau. Hà Nội có thế mạnh về trung tâm chính trị, tài chính, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Hải Phòng là đầu mối lớn về cảng biển, công nghiệp và logistics; còn Quảng Ninh có lợi thế về kinh tế biển, du lịch, dịch vụ, cửa khẩu và giao thương quốc tế với Trung Quốc cũng như khu vực Đông Bắc Á.

Khi khoảng cách giữa ba trung tâm được rút ngắn bằng hệ thống giao thông đồng bộ, dòng vốn, hàng hóa, lao động và dịch vụ cũng có thêm điều kiện dịch chuyển thuận lợi hơn. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành các chuỗi sản xuất, logistics và dịch vụ có quy mô lớn thay vì phát triển rời rạc theo địa giới hành chính.

Nếu được kết nối thành một mạng lưới thống nhất, những tuyến đường mới sẽ không chỉ giúp đi xa hơn, nhanh hơn mà còn mở ra những không gian phát triển mới. Đó cũng là cách để Quảng Ninh tiếp tục chuyển lợi thế về vị trí địa lý thành lợi thế về kinh tế, đồng thời góp thêm một mắt xích quan trọng vào chuỗi liên kết đang ngày càng hoàn thiện của vùng phía Bắc./.